Луи Кукела: Екі рет «Құрмет белгісімен» марапатталған батыр жауынгер

Кіріспе

Америкалық солдат және теңізші, және «Құрмет белгісі» медалінің иегері (1888–1956)

Луи Цукела (1 мамыр 1888 – 19 наурыз 1956) – хорват-американдық, АҚШ теңіз корпусының қатарында болған және «Құрмет белгісі» медалін екі рет алған он тоғызыншы сарбаздың бірі. Цукела Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Суассон шайқасындағы бір әрекеті үшін АҚШ армиясы және АҚШ теңіз күштері тарапынан медальмен марапатталды. Ол сонымен қатар Франция, Италия және Югославия Корольдігінің наградаларымен де марапатталған. Бұзық ағылшын тілімен танымал, оның ең есте қаларлық сөзі – "Егер мен бір ақымақты жібергім келсе, өзім барамын" (хабаршы ақымақ жауаппен келгенде айтқан сөзі).

Өмірбаян

Луи Цукела 1888 жылғы 1 мамырда Дальмациядағы Сплит (немесе Дубровник) қаласында, қазіргі Хорватияда (сол кезде Далмация Корольдігі, Австро-Венгрия империясы) Джордж және Йохана (Бубрич) Цукела отбасында дүниеге келді. Оның анасы 1900 жылы қайтыс болды. Ол Сплит қаласының бастауыш мектептерінде білім алды, содан кейін екі жылдық оқу бағдарламасына Мерчант академиясына, одан кейін Корольдік гимназияға қабылданды. 1913 жылы Цукела АҚШ-қа эмиграциялады және ол ағасымен бірге Миннеаполис, Миннесота штатында қоныстанды; оның әкесі мен үш қарындасы Австро-Венгрияда қалды. 1914 жылғы 21 қыркүйекте ол АҚШ армиясына қатарына қосылды. 1916 жылғы 12 маусымда құрметпен демобилизацияланған кезде ол 13-ші жаяу әскер полкінің H ротасында капрал болып қызмет етті.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Жеті айдан кейін, 1917 жылдың 31 қаңтарында, Еуропада Бірінші дүниежүзілік соғыс қызып тұрғанда және АҚШ соғысқа кірер алдында, Цукела АҚШ Теңіз жауынгерлер корпусына қатарына қосылды. Ол 1-ші батальонның 5-ші теңіз жаяу әскер полкінің 66-шы ротасының құрамына кірді. 1918 жылы Францияға жіберілді және 5-ші теңізшілер полкі қатысқан барлық шайқастарда болды, Белло Вудтан бастап Мёз өзенін кесіп өтуге дейін. Ол 1918 жылдың 18 шілдесінде таңертең, Франциядағы Вильер-Коттерет маңында, Сойссон шайқасы кезінде осы іс-қимылы үшін марапатталды. Цукела сол кезде пулемет сержанты болған 66-шы рота, 5-ші теңізшілер полкі, жаудың бекінісіне тап болғанда Рец орман арқылы жылжып бара жатқанда. Өз әріптестерінің ескертулеріне қарамастан, сержант қапталдан шығып, жеке өзі неміс шебіне қарай бетке басты. Ауыр атысқа қарамастан, бекіністен өтіп, "Gunny" Цукела оның экипажына байонетпен шабуыл жасап, бір пулеметті жаулап алды. Олардың қол гранаталарын алып, жақын жердегі қару ұясынан панала алған күйде бекіністің қалған бөлігін жойды. Ол төрт тұтқынға алды және екі зақымдалмаған пулеметті тартып алды. Цукела екі рет жарақаттанды, бірақ Әскери-теңіз күштері Медицина және Хирургия бюросында ешқандай жарақат туралы тіркелмегендіктен, оған ешқашан "Пурпур Жүрек" ордені табысталған жоқ. Алғашқы жарақатты 1918 жылдың 16 қыркүйегінде Францияның Жаулни қаласында, Сент-Михель шайқасы кезінде алды. Цукела Шампан секторындағы шайқас кезінде қайтадан жарақаттанды. Екеуі де ауыр болған жоқ. Екі "Құрмет медалінен" басқа, Цукелаға Армияның "Күміс Жұлдызы", Франциядан "Médaille militaire" (осы медальді алған алғашқы теңіз офицері), Chevalier дәрежесіндегі "Легион құрметі", екі пальмасы бар "Круа-де-Герр", күміс жұлдызы бар тағы бір "Круа-де-Герр", Италиядан "Croce al Merito di Guerra" және Югославия Корольдік орденінің командирлік кресі табысталды. Ол сонымен қатар екінші дивизиядан үш мақтау алды. Цукела 1918 жылдың 26 қыркүйегінде Теңіз жаяу әскерінің резервіндегі екінші лейтенант қызметіне тағайындалды және 1919 жылдың 31 наурызында тұрақты Теңіз жаяу әскеріне кіруге іріктелді. 1919 жылдың 17 шілдесінде бірінші лейтенант болып тағайындалды, ал 1921 жылдың 15 қыркүйегінде капитан дәрежесіне көтерілді. 1940 жылдың 30 маусымында майор болып тағайындалды.

Seven months later, on January 31, 1917, with World War I raging in Europe and prior to the United States entry into the war, Cukela enlisted in the United States Marine Corps. He became a member of the 66th Company, 1st Battalion, Fifth Marine Regiment. He was deployed to France in 1918 and fought in all the engagements in which the 5th Marines participated, from Belleau Wood to the Meuse River Crossing.) for the same action on the morning of July 18, 1918, near Villiers Cotterets, France, during the Soissons engagement. The 66th Company, 5th Marines, in which Cukela was then a gunnery sergeant, was advancing through the Forest de Retz when it was held up by an enemy strong point. Despite the warnings of his men, the gunnery sergeant crawled out from the flank and advanced alone towards the German lines. Getting beyond the strong point despite heavy fire, "Gunny" Cukela captured one gun by bayoneting its crew. Picking up their hand grenades, he then demolished the remaining portion of the strong point from the shelter of a nearby gun pit. He took four prisoners and captured two undamaged machine guns. Cukela was wounded in action twice but since there is no record of either wound at the Navy's Bureau of Medicine and Surgery, he was never awarded the Purple Heart. The first wound was suffered at Jaulny, France, on September 16, 1918, during the St. Mihiel engagement. Cukela was wounded again during the fighting in the Champagne sector. Neither wound was serious. In addition to the two Medals of Honor, Cukela was awarded the Silver Star by the Army; the Médaille militaire (he was the first Marine officer ever to receive this medal), the Légion d'honneur in the rank of Chevalier, the Croix de guerre with two palms, another Croix de guerre with Silver Star, all by France; the Croce al Merito di Guerra by Italy; and Commander's Cross of the Royal Order of the Crown of Yugoslavia. He also received three Second Division citations. Cukela received a field appointment to the rank of second lieutenant in the Marine Corps Reserve on September 26, 1918, and was selected for a commission in the regular Marine Corps on March 31, 1919. Promoted to first lieutenant on July 17, 1919, he was advanced to the rank of captain on September 15, 1921. His promotion to major was effected on the day of his retirement, June 30, 1940.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Соғыстан кейін Кукела Гаити, Санто-Доминго, Филиппин, Тяньцзинь (Қытай) қалаларындағы және Куантико (Вирджиния), Филадельфия (Пенсильвания), Норфолк (Вирджиния), Хэмптон-Роудс (Вирджиния), Маре аралы (Калифорния), Вашингтон (Колумбия округі), Нэшвилл (Индиана) және Форт-Нокс (Кентукки) штатындағы шетелдік базаларда қызмет етті. Кукела 1919-1920 жылдардағы Екінші Како соғысы кезінде Гаити Республикасының Мейсаде қаласында орналасқан АҚШ Теңіз жаяу әскерінің екінші лейтенанты болып қызмет етті. 1919 жылы гаитилік Шарль-Леггин Перальте АҚШ Теңіз жаяу әскерінің оккупациясына қарсы тұру үшін мыңнан астам қарулы партизанды (какостар деп аталды) ұйымдастырды. Теңіз жаяу әскері қарсылыққа контр-инсургенциялық кампаниямен жауап берді, ол ауылдарды қиратты, мыңдаған гаитиліктерді өлтірді және одан да көп адамның күнкөрісін жойды. Кукела жасаған зұлымдықтар мен билікті теріс пайдаланғаны үшін АҚШ Сенатының комитеті алдында жауап берген АҚШ әскери қызметкерлерінің бірі болды. Кукела сол жердегі теңіз жаяу әскері лагерінің ортасында тұтқындар тобын өлімге жіберді. Бұл зұлымдық үшін ол әскери сотқа берілмей, басқа лагерьге ауыстырылды. 1920 жылы Теңіз жаяу әскері корпусының командирі генерал Барнетт полковник Джон Х. Расселдің басшылығымен соғыс уақытындағы уақытша офицерлерді зейнеткерлікке шығару, шенін төмендету немесе босату туралы шешім қабылдау үшін комиссия құрды. Жақсы отбасынан шыққан, білімі бар адамдар бұрынғы әскери қызметшілерге қарағанда артықшылыққа ие болды, олардың білімі шектеулі болды. Осы критерийлерге сәйкес Кукела соғыс кезіндегі батырлығына қарамастан, бірінші лейтенанттан екінші лейтенантқа төмендетілді. Алайда, 1927 жылға қарай ол Қытайдың Тяньцзинь қаласындағы 75-ші Теңіз жаяу әскері ротасының капитаны болды. 1933 жылдың маусымынан 1934 жылдың қаңтарына дейін Кукела Азаматтық консервациялық корпус ротасының командирі болып қызмет етті. Оның Теңіз жаяу әскеріндегі соңғы жылдары Норфолк қаласында өтті, онда ол пост квартирмейстері болып қызмет етті. 1940 жылдың 30 маусымында майор шенімен зейнеткерлікке шыққан ол сол жылдың 30 шілдесінде қайтадан әрекетке кірісті.

Зейнеткерлік және өлім

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде майор Норфолк және Филадельфияда қызмет етті. 1946 жылдың 17 мамырында ол толыққанды зейнеткерлер тізіміне қайта оралды. Цукела армия мен теңіз жаяу әскерінде 32 жылға жуық белсенді қызмет етті. 1956 жылдың 19 наурызында Цукела Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы АҚШ Әскери-теңіз ауруханасында қайтыс болды. Бетездадағы Сент-Джейн Франсис де Шантел шіркеуіндегі жобадан кейін ол Арлингтон ұлттық зиратында жерленді. Цукела 2018 жылдың тамыз айындағы "Теңіз тарихы" журналында танымал болды.

Жеке өмір

Цукела 1923 жылдың 22 желтоқсанында Вашингтонда, Пенсильвания штатының Миффлинтаун қаласының тұрғыны Минни Миртл Стрейерге үйленді. Цукела әйелі 1956 жылдың 10 тамызында, майор Цукеладан бірнеше ай өткен соң қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде майор Цукеланың Хорватияның Шибеник қаласынан келген Зорка Цукела Дворачек деген қарындасы да бар еді.