Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік-батыс Зимбабве аймағы
Region of southwestern Zimbabwe
Рози империясы
10 және 11 ғасырларда банту тілінде сөйлейтін бакаланга/вакаранга оңтүстіктен келіп, Лимпопо және Шаши өзендерінің аңғарларындағы Мапунгбуведе қоныстанды. Кейін олар солтүстікке қарай Ұлы Зимбабвеге көшіп барды. 15 ғасырға қарай бакаланга/вакаранга Хамиде Длембеу атты күшті билеушінің басшылығымен мықты империя құрды. Бұл империя 15 ғасырдың соңында бөлініп, кейін нгуни халқы тарапынан басып алынды.
Around the 10th and 11th centuries, the Bantu speaking Bakalanga/vakaranga arrived from the south and settled in Mapungubwe on the Limpopo and Shashi river valleys. Later they moved north to Great Zimbabwe. By the 15th century, the Bakalanga/vakaranga had established a strong empire at Khami under a powerful ruler called Dlembeu. This empire was split by the end of the 15th century and were later conquered by the Nguni people.
Ндебеле патшалығы
1830-шы жылдардың аяғында Мзиликази Хумало Нгуни және қазіргі Оңтүстік Африкадан келген басқа да этностар тобын Бакаланганың Розви империясына бастап әкелді. Бакаланга халқының көп бөлігі Ндебеле патшалығы деп аталған үлкен мемлекет құру үшін біріктірілді. Шаканың бұрынғы генералы Мзиликази осы этникалық құрамы әртүрлі ұлтты әскерилендірілген полк қалалары жүйесіне ұйымдастырды және астанасын Булавайода ("өлтіру орны") орнатып, құрды. Мзиликази – зор беделді мемлекет қайраткері болатын, көптеген бағындырылған тайпаларды күшті, орталықтандырылған патшалыққа біріктіре алды. 1840 жылы Матабелеленд құрылды. 1852 жылы Трансваальдегі буралар үкіметі Мзиликазимен шарт жасасты. 1867 жылы солтүстік Ндебеледе алтын кені табылды. Бұл аймақты Мвенмутапа патшалығының қалдықтары – Зезуру халқы қоныстандырды, ал еуропалық державалар аймаққа үлкен қызығушылық таныта бастады. Мзиликази 1868 жылдың 9 қыркүйегінде Булавайоның жанында қайтыс болды. Оның ұлы Лобенгула патшалық таққа отырды. Лобенгула байлық пен қару-жарақ алмасу шартымен ағылшыздарға бірнеше жеңілдіктер берді, бірақ олардың ең маңыздысы – 1888 жылғы Радд жеңілдігі Сесил Родске Лобенгуланың негізгі аумағынан шығысқа қарай жатқан көптеген жерлерге эксклюзивті минералдық құқықтарды берді. Алтынның бар екені бұрыннан мәлім болған, бірақ Раддтің концессиясы арқылы Родс 1889 жылы Британдық Оңтүстік Африка компаниясын құруға рұхсат беретін патшалық жарлықты алды.
In the late 1830s, Mzilikazi Khumalo, led a group of Nguni and other ethnic groups from present day South Africa into the Rozvi Empire of the Bakalanga. Many of the Bakalanga people were incorporated to create a large state called Ndebele Kingdom. Mzilikazi, a former general under Shaka, organised this ethnically diverse nation into a militaristic system of regimental towns and established his capital at Bulawayo ("the place of killing"). Mzilikazi was a statesman of considerable stature, able to weld the many conquered tribes into a strong, centralised kingdom. In 1840, Matabeleland was founded. In 1852, the Boer government in the Transvaal made a treaty with Mzilikazi. Gold was discovered in northern Ndebele in 1867. The area, settled by the Zezuru people, remnants of the Mwenemutapa kingdom, while the European powers increasingly became interested in the region. Mzilikazi died on 9 September 1868, near Bulawayo. His son, Lobengula, succeeded him as king. In exchange for wealth and arms, Lobengula granted several concessions to the British, but it was not until twenty years later that the most prominent of these, the 1888 Rudd Concession gave Cecil Rhodes exclusive mineral rights in much of the lands east of Lobengula's main territory. Gold was already known to exist, but with the Rudd concession, Rhodes was able in 1889 to obtain a royal charter to form the British South Africa Company.
Британдық Оңтүстік Африка компаниясы
1890 жылы Родс Машоналендке «Пионерлік колонна» деп аталатын қоныс аударушылар тобын жіберді, олар онда Солсбери фортын (қазіргі Хараре) құрды. 1891 жылы Кеңес бұйрығымен Матабелеленд және Машоналенд Британдық протектораттар деп жарияланды. Родс аймақтағы ақтардың қоныстануын одан әрі кеңейтуге мүдделі болғандықтан, енді заңдық негізмен қамтамасыз етіліп, 1893 жылы Форт-Виктория (қазіргі Масвинг) маңында ндебелелердің шоналарға жасаған қатыгез шабуылын Лобенгула патшалығына шабуыл жасау үшін сылтау ретінде пайдаланды. Сондай-ақ 1893 жылы сэр Джон Суинбернге берілген концессия Матабелелендтен бөлініп, Бечуаналанд протекторатының британдық резидент комиссары басқаруына берілді. Осы аумақ 1911 жылы ресми түрде Бечуаналандқа қосылды және қазіргі Ботсвананың бір бөлігі болып табылады, ол «Тати концессиялық жерлер» деп белгілі.
In 1890, Rhodes sent a group of settlers, known as the Pioneer Column, into Mashonaland where they founded Fort Salisbury (now Harare). In 1891 an Order in Council declared Matabeleland and Mashonaland British protectorates. Rhodes had a vested interest in the continued expansion of white settlements in the region, so now with the cover of a legal mandate, he used a brutal attack by Ndebele against the Shona near Fort Victoria (now Masvingo) in 1893 as a pretext for attacking the kingdom of Lobengula. Also in 1893, a concession awarded to Sir John Swinburne was detached from Matabeleland to be administered by the British Resident Commissioner of the Bechuanaland Protectorate, to which the territory was formally annexed in 1911 and it remains part of modern Botswana, known as the Tati Concessions Land.
Бірінші Матабеле соғысы
Бірінші шешуші шайқас 1893 жылғы 1 қарашада өтті, онда Имбизо және Ингубо полктері Бембези өзенінің жанындағы ашық жерде лагерге шабуыл жасады. Лагерьде 670 британдық сарбаз болды, олардың 400-і атты әскер, ал қалғаны жергілікті одақтастардың шағын тобымен бірге болды. Сэр Джон Уиллоубидің мәліметінше, олар Имбизо және Ингубо күштерін, жалпы саны 1700 жауынгерге жететін күшті жеңіске бұйырды. Лагерьде шағын артиллерия болды: 5 Максим пулеметі, 2 жеті фунттық зеңбірек, 1 Гарднер пулеметі және 1 Хотчкисс зеңбірегі. Максим пулеметтері Шангани шайқасындағы жергілікті күштерді жоюда маңызды рөл атқарды. Лобенгуланың күштерінде 8000 найзагер мен 2000 мылтық қолданушы болғанмен, Британдық Оңтүстік Африка полициясының 700-ден аспайтын сарбаздарына қарағанда, ндебеле жауынгерлері британдық пулеметтерімен теңесе алмады. Леандер Старр Джеймсон Лобенгуланы тұтқындау үшін әскерін Булавайоға жіберді, бірақ король қашып, Булавайоны қираған күйінде қалдырды. Король мен оның әскерін бағынуға мәжбүрлеу әрекеті 1893 жылғы желтоқсанда Шангани өзенінде майор Аллан Уилсон басқарған Британдық Оңтүстік Африка компаниясының патрулін Ндебеле Импинің жеңуіне әкелген Шангани патрулінің апатына соқты. Фредерик Расселл Бернхам мен екі барлаушы күшейтуге жіберілгеннен басқа, патруль толығымен қоршалып, жойылды. Бұл оқиға Матабелелендтің ұлттық сезімі мен қарсылық рухына зор әсер етті, ал осы шайқаста қаза тапқан отарлаушылар Джеймсон мен Сесил Родспен бірге Матобо төбелеріне жерленді. Ақ Родезия тарихында Уилсон шайқасы АҚШ-тағы Литтл Биг Хорндағы генерал Кастердің соңғы тұруымен теңестіріледі. Матабеле жауынгерлері қаза тапқандардың ерлігіне құрмет көрсетіп, оларға салют жасады және корольға: "Олар еркектер еді, олардың әкелері де еркектер еді" деді. Лобенгула 1894 жылғы қаңтарда түсініксіз жағдайда қайтыс болды. Бірнеше айдың ішінде Британдық Оңтүстік Африка компаниясы Матабелелендті бақылауға алды және ақ қоныс аударушылар келуін жалғастырды.
The first decisive battle was fought on 1 November 1893, when a laager was attacked on open ground near the Bembesi River by Imbizo and Ingubo regiments. The laager consisted of 670 British soldiers, 400 of whom were mounted along with a small force of native allies, and fought off the Imbizo and Ingubo forces, which were considered by Sir John Willoughby to number 1,700 warriors in all. The laager had with it small artillery: 5 Maxim guns, 2 seven pounders, 1 Gardner gun, and 1 Hotchkiss gun. The Maxim machine guns took center stage and decimated the native force at the Battle of the Shangani. Although Lobengula's forces totaled 8,000 spearmen and 2,000 riflemen, versus fewer than 700 soldiers of the British South Africa Police, the Ndebele warriors were not equipped to match the British machine guns. Leander Starr Jameson sent his troops to Bulawayo to try to capture Lobengula, but the king escaped and left Bulawayo in ruins behind him. An attempt to bring the king and his forces to submit led to the disaster of the Shangani Patrol when a Ndebele Impi defeated a British South Africa Company patrol led by Major Allan Wilson at the Shangani river in December 1893. Except for Frederick Russell Burnham and two other scouts sent for reinforcements, the detachment was surrounded and wiped out. This incident had a lasting influence on Matabeleland nationalism and spirit of resistance and the colonists who died in this battle are buried at Matobo Hills along with Jameson and Cecil Rhodes. In white Rhodesian history, Wilson's battle takes on the status of General Custer's stand at Little Big Horn in the United States. The Matabele fighters honoured the dead men with a salute to their bravery in battle and reportedly told the king, "They were men of men and their fathers were men before them." Lobengula died in January 1894, under mysterious circumstances; within a few short months the British South Africa Company controlled Matabeleland, and white settlers continued to arrive.
Екінші Матебеле соғысы
1896 жылғы наурыз айында ндебеле тайпасы қазіргі Зимбабведе Бірінші Чимуренга, яғни Бірінші тәуелсіздік соғысы деп аталатын Британдық Оңтүстік Африка компаниясының билігіне қарсы көтерілді. Ндебелелердің рухани/діни көшбасшысы Млимо осы қақтығысқа себеп болған наразылықтың көп бөлігін тудырды деп есептеледі. Ол ндебелелерді сол кезде елде болған құрғақшылық, шегіртке шабуылы және ірі қара малдың обасына (риндепест) ақтардың (онда шамамен 4000 адам болған) кінәлі деп сендірді. Млимоның шайқасқа шақыруы өте орынды болды. Осыған дейін бірнеше ай бұрын Британдық Оңтүстік Африка компаниясының Матабелелендтегі бас әкімшісі Леандер Старр Джеймсон көптеген әскерлерін және қару-жарағын Трансвааль Республикасына қарсы күреске жіберді. Бұл елдің қауіпсіздігін әлсіз қылды. 1896 жылдың маусым айында шона тайпасы да соғысқа қосылды, бірақ олар көбінесе қорғанысқа шықты. Британдықтар ндебелелер мен шоналарды басып тастау үшін дереу әскер жіберді, бірақ аумақта қайтадан бейбітшілік орнағанға дейін бұл айларға созылып, жүздеген адамның өмірін құрбан етуге әкелді. Американдық барлаушы Фредерик Рассел Бернхэмтың қолынан Млимоның қаза болғанын естігеннен кейін Сесил Родс қарусыз Матобо төбелеріндегі ндебеле бекінісіне кіріп, импиді қаруларын тастауға көндірді, осылайша 1896 жылдың қазан айында соғыс аяқталды. Матабелеленд және Машоналенд Родезияның ірі мемлекетінің құрамындағы провинциялар ретінде қала берді.
In March 1896, the Ndebele revolted against the authority of the British South Africa Company in what is now celebrated in Zimbabwe as the First Chimurenga, i. e., First War of Independence. Mlimo, the Ndebele spiritual/religious leader, is credited with fomenting much of the anger that led to this confrontation. He convinced the Ndebele that the white settlers (almost 4,000 strong by then) were responsible for the drought, locust plagues and the cattle disease rinderpest ravaging the country at the time. Mlimo's call to battle was well timed. Only a few months earlier, the British South Africa Company's Administrator General for Matabeleland, Leander Starr Jameson, had sent most of his troops and armaments to fight the Transvaal Republic in the ill fated Jameson Raid. This left the country's security in disarray. In June 1896, the Shona too joined the war, but they stayed mostly on the defensive. The British would immediately send troops to suppress the Ndebele and the Shona, only it would take months and cost many hundreds of lives before the territory would be once again be at peace. Shortly after learning of the assassination of Mlimo at the hands of the American scout Frederick Russell Burnham, Cecil Rhodes walked unarmed into the Ndebele stronghold in Matobo Hills and persuaded the impi to lay down their arms, thus bringing the war to a close in October 1896. Matabeleland and Mashonaland would continue on only as provinces of the larger state of Rhodesia.
Скауттардың туған жері
Матабелеленд аймағында Екінші Матабеле соғысы кезінде, кейіннен скаут қозғалысын құрған Роберт Баден-Пауэлл және британдық армияның скауттар бастығы, америкалық Фредерик Рассел Бернхэм алғаш рет кездесіп, өмір бойына созылған достық қарым-қатынас орнатты. Баден-Пауэлл 1884 жылы «Тыңдау және скаутинг» атты кітабын жариялаған болатын. 1896 жылдың маусым айының ортасында Матобо төбелерінде скаутинг жасап жүрген кезде Бернхэм Америкада алған ағаш өңдеу шеберлігінің кейбір аспектілерін Баден-Пауэллге үйретті. Осы Бернхэммен бірге өткен уақытта болашақ скаут бағдарламасының тұқымы қаланып, Баден-Пауэллдің 1899 жылғы «НКО және сарбаздарға арналған скаутингке көмек» және кейін (1908) «Ұлдарға арналған скаутинг» кітаптарында қалыптасқан құрмет кодексінің негізі салынды. «Ұлдарға арналған скаутинг» кітабы Мафекинг қамалындағы жігіттердің пайдалылығы мен сенімділігін көргеннен кейін жазылды. Ағаш өңдеу шеберлігі Американың көне батысындағы шекарашылар мен Американың жергілікті халықтары арасында кең таралған, бірақ британдықтарға көбінесе беймәлім болды. Осы дағдылар ақырында қазіргі скауттық іс-әрекеттің негізін құрады. Баден-Пауэлл Африкадағы соғыстардың күрт өзгеретінін және британдық армияның бейімделуі қажеттігін түсінді. Сондықтан бірлескен скаутинг миссиялары барысында Баден-Пауэлл мен Бернхэм жас адамдарды зерттеу, із кесу, далалық дағдылар мен өзіне сенуге үйрететін, ағаш өңдеу шеберлігіне негізделген кең ауқымды оқу бағдарламасы туралы пікір алмасты. Матобо төбелеріндегі скаутинг миссиялары кезінде Баден-Пауэлл алғаш рет Бернхэм сияқты шапанды кие бастады. Кейін Баден-Пауэлл скаутинг туралы бірнеше кітап жазды және тіпті жасөспірім ұлдарды оқытып, оларды пайдалануды бастады, ең танымал мысалы – Екінші Буер соғысы кезінде Мафекинг қамалы.
It was in Matabeleland during the Second Matabele War that Robert Baden Powell, who later became the founder of the Scout Movement, and the younger Frederick Russell Burnham, the American born Chief of Scouts for the British Army, first met and began their lifelong friendship. Baden Powell had already, in 1884, published a book called "Reconnaissance and Scouting". In mid June 1896, while scouting in the Matobo Hills, Burnham passed on to Baden Powell aspects of woodcraft he had acquired in America, and it was during this time with Burnham that perhaps the seeds were sown for the program and the code of honour eventually crystallised in Baden Powell's 1899 "Aids to Scouting for NCOs and Men" and his later (1908) "Scouting for Boys", which was written after his experience of how useful and reliable the boys at Mafeking had been. Practiced by frontiersmen of the American Old West and Indigenous peoples of the Americas, woodcraft was generally unknown to the British. These skills eventually formed the basis of what is now called scoutcraft, the fundamentals of Scouting. Baden Powell recognised that wars in Africa were changing markedly and the British Army needed to adapt; so during their joint scouting missions, Baden Powell and Burnham discussed the concept of a broad training programme in woodcraft for young men, rich in exploration, tracking, fieldcraft, and self reliance. It was also during these scouting missions in the Matobo Hills that Baden Powell first started to wear his signature campaign hat like the one worn by Burnham. Later, Baden Powell wrote a number of books on Scouting, and even started to train and make use of adolescent boys, most famously during the Siege of Mafeking, during the Second Boer War.
Британдық билік
Родезияның британдық қоныстануы жалғасты, ал 1923 жылдың қазанында Оңтүстік Родезия аумағы Британдық тәжге қосылды. Осылайша ндебеле халқы британдық азаматтарға айналды, ал колония алғашқы негізгі конституциясын және алғашқы парламенттік сайлауын өткізді. Он жыл өткен соң, Британдық Оңтүстік Африка компаниясы аумақтың үкіметіне 2 миллион фунт стерлингке минералдық құқықтарын өткізді. 1930 жылдардағы үлкен экономикалық төмендеуден кейін, соғыстан кейінгі британдық иммиграцияның өркендеуі басталды. Өзін-өзі басқару құрылғаннан кейін Оңтүстік Родезиядағы маңызды мәселе – ақ қоныс аударушылар мен ндебеле және шона халықтары арақатынасы болды. Оның бір маңызды салдары – ақ қоныс аударушылар жерді пайдалануға қатысты кемсітуші заңдарды қабылдады. Жерді бөлу және жерді ұстау туралы заңдар жердің 45% -ын қатаң түрде ақтардың меншігіне берді. 25% "Тайпалық сенімдік жер" деп белгіленді, онда бұрыннан қоныстанған фермерлер бірлесіп жұмыс істеуге мүмкіндік алды, бірақ жеке меншік құқығы берілмеді. 1965 жылы премьер-министр Иан Смит басқаратын Родезияның ақ үкіметі Ұлыбританиядан бір жақты тәуелсіздік жариялады – бұл 1776 жылы АҚШ жариялағаннан кейін екінші мемлекет болды. Бастапқыда мемлекет Елизавета II-ге «Родезия королевасы» ретінде адалдыққа берік болды (бірақ ол бұл атаққа ешқашан келіспеді), бірақ 1970 жылға қарай тіпті бұл байланыс та үзілді, және Родезия тәуелсіз республика деп жариялады. Бұл әлемдегі ешбір мемлекет тарапынан мойындалмады; заңды тұрғыдан Родезия британдық колониясы болып қала берді.
British settlement of Rhodesia continued, and by October 1923, the territory of Southern Rhodesia was annexed to the Crown. The Ndebele thereby became British subjects and the colony received its first basic constitution and first parliamentary election. Ten years later, the British South Africa Company ceded its mineral rights to the territory's government for £2 million. The deep recession of the 1930s gave way to a post war boom of British immigration. After the onset of self government, a major issue in Southern Rhodesia was the relationship between the white settlers and the Ndebele and Shona populations. One major consequence was the white settlers were able to enact discriminatory legislation concerning land tenure. The Land Apportionment and Tenure Acts reserved 45% of the land area for exclusively white ownership. 25% was designated "Tribal Trust Land", which was available to be worked on a collective basis by the already settled farmers and where individual title was not offered. In 1965, the white government of Rhodesia, led by Prime Minister Ian Smith, unilaterally declared independence from Britain – only the second state to do so, the other being the United States in 1776. Initially, the state proclaimed its loyalty to Queen Elizabeth II as "Queen of Rhodesia" (a title to which she never consented), but by 1970 even that link was severed, and Rhodesia claimed to be an independent republic. This was not recognised by any other state in the world; legally, Rhodesia remained a British colony.
Тәуелсіз Родезия
Биліктегі ақ Родезия үкіметі халықаралық мойындылыққа ие болмады және санкциялар салдарынан ауыр экономикалық қиындықтарға тап болды. Оңтүстік Африка және Португалия сияқты кейбір мемлекеттер Родезияның ақшыл үкіметін қолдады. 1967 жылы Зимбабве Африка халықтарының одағы Родезияның ақшыл үкіметіне қарсы ұзақ мерзімді қарулы күресті бастады, бұл ақ родезиялықтар тарапынан "Буш соғысы" деп, ал көтерілісшілерді қолдаушылар "Екінші Умвеккала" (ндебеле тілінде көтеріліс) деп аталды. Қытайдың қолдауымен шона тайпасы көршілес Мозамбик арқылы жеке соғыс фронтын құрды. 1979 жылы Родезия үкіметі атысты тоқтатуға келісті. Родезия қысқа мерзімге британдық колония мәртебесіне қайта оралды, ал 1980 жылдың басында сайлаулар өтті. Шона тайпасының тәуелсіздік көшбасшысы Роберт Мугабе басқаратын ZANU партиясы халық арасында беделді ндебеле үміткері Джошуа Нкомоны жеңіп, тәуелсіз Зимбабведегі билігін бекітті. Бұрынғы Матабелеленд және Машоналенд енді Зимбабве провинциялары ретінде сақталып қалды.
The ruling white Rhodesian government did not gain international recognition and faced serious economic problems as a result of sanctions. Some states, such as South Africa and Portugal, did support the white minority government of Rhodesia. In 1967, the Zimbabwe African People's Union began a lengthy armed campaign against Rhodesia's white minority government in what became known as the "Bush War" by White Rhodesians and as the "Second Umvukela" (or rebellion in Ndebele language) by supporters of the rebels. The Shona, backed by China, set up a separate war front from neighbouring Mozambique. The Rhodesian government agreed to a ceasefire in 1979. For a brief period, Rhodesia reverted to the status of British colony, until early 1980 when elections were held. The ZANU party, led by the Shona independence leader Robert Mugabe, defeated the popular Ndebele candidate Joshua Nkomo, solidified their rule over independent Zimbabwe. The former state of Matabeleland and Mashonaland now exist as provinces of Zimbabwe.
Гүкурахунди қырғыны 1983-1987 жылдар
Гукурахунди – негізінен солтүстік ндебеле халқы (бұрынғы матабеле) қоныстанған аймақтардағы адамдарға жасалған жаппай қырғын. Бұл қырғынды 1983 жылдың басынан 1987 жылдың соңына дейін Солтүстік Кореяда оқытылған, қазір таратылған бесінші бригаданың әскери элементтері жасады деп айтылады. Халықаралық геноцид зерттеушілер қауымдастығы 20 000-нан астам адамның қаза тапқанын бағалап, осы қырғынды геноцид деп санайды. Үкімет осы қырғынды еске алу үшін орнатылған жергілікті ескерткіш тақталарды бірнеше рет жойды. 1984 жылдың басында осы әскери элементтер Матабелеленд аймақтарында азық-түлік жеткізілімін тоқтатты деген күдік бар, нәтижесінде зардап шеккен аймақтардағы тұрғындар азық-түлік тапшылығына ұшырады. Роберт Мугабе мен Джошуа Нкомо 1987 жылдың соңында саяси келіспеушіліктерін шешіп, татуласты. Дегенмен, келіспеушіліктердің түбірі сақталды және Мугабе билігі 21-ғасырға қарай күшейе берген сайын, олар тіпті артты. 1990 жылдардың басында Мугабе үкіметі көбінесе ақ нәсілділерге тиесілі коммерциялық шаруашылық жерлерін сатып алып, оларды туған африкалықтарға қайта бөлуді көздейтін Жерді сатып алу заңын қабылдады. Үлкен Матабелелендтің құнарлы орталық жазықтары Замбези және Лимпопо өзендерінің салаларымен суғарып тұрады, осының арқасында мал шаруашылығымен айналысып, мақта мен жүгеріні мол өндіруге болады. Бірақ Мугабе бағдарламасы аясында жерді басып алу, заңсыз қоныстану және ірі коммерциялық шаруашылықтарды қайта иелендіру ірі шаруашылықтардың өнімділігін 90%-ға төмендетті, жұмыссыздық деңгейінің өсуіне және гиперинфляцияға алып келді.
Gukurahundi was a series of alleged massacres of people inhabiting areas largely populated by Northern Ndebele people (formerly known as Matabele). They are said to have been carried out by some military elements mainly alleged to be a now disbanded fifth brigade, a paramilitary force that was trained in North Korea, from early 1983 to late 1987. The International Association of Genocide Scholars estimates that more than 20,000 people were killed and have classified the massacres as a genocide. The government has repeatedly destroyed local plaques commemorating the massacres. By early 1984, these military elements are alleged to have disrupted food supplies in the Matabeleland regions where some inhabitants in the affected areas suffered food shortages. Robert Mugabe and Joshua Nkomo finally reconciled their political differences by late 1987. The roots of discord remained, however, and in some ways increased as Mugabe's rule became increasingly autocratic into the 21st century. In the early 1990s, a Land Acquisition Act was passed, calling for the Mugabe government to purchase mostly white owned commercial farming land for redistribution to native Africans. Greater Matabeleland has rich central plains, watered by tributaries of the Zambezi and Limpopo rivers, allowing it to sustain cattle and consistently produce large amounts of cotton and maize. But land grabbing, squatting, and repossessions of large commercial farms under Mugabe's program resulted in a 90% loss in productivity in large scale farming, ever higher unemployment, and hyperinflation.