Кіріспе
Импи – нгуни тіліндегі «соғыс» немесе «ұрыс» деген мағына беретін сөз. Соғысқа жиналған ер адамдардың кез келген тобын, мысалы, «импи я машоша» термині әскерді білдіреді. Импи үлкен әскерилендірілген шаруашылықтардан (амаханда) құралған полктерден (амабуто) жасалған. Ағылшын тілінде импи көбінесе зулу полкіне қатысты қолданылады, зулу тілінде оны «ибуто» немесе әскер дейді. Оның тамыры қарулы адамдар тобының – импидің жергілікті тарихи соғыс салтындағы шайқастарына барып тіреледі. Зулу патшасы Шака бұл жүйені радикалды түрде өзгертіп, жаңаша құрды. Шака сол кезде патша Сензангакон каЯманың заңсыз ұлы болғанымен, 1817-1819 жылдардағы Ндвандуэ-Зулу соғысында Мтхетва патшасы Дингсвайоның армиясында (импи) генерал ретінде өте шеберлігін көрсетті.
Impi is a Nguni word meaning war or combat and by association any body of men gathered for war, for example impi ya masosha is a term denoting an army. Impi were formed from regiments (amabutho) from large militarised homesteads (amakhanda). In English impi is often used to refer to a Zulu regiment, which is called an ibutho in Zulu or the army. Its beginnings lie far back in historic local warfare customs, when groups of armed men called impi battled. They were systematised radically by the Zulu king Shaka, who was then only the exiled illegitimate son of king Senzangakhona kaJama, but already showing much prowess as a general in the army (impi) of Mthethwa king Dingiswayo in the Ndwandwe–Zulu War of 1817–1819.
Жаратылыс
Зулу импиі көбінесе Шаканың билікке келуімен байланыстырылады, ол салыстырмалы түрде кіші Зулу тайпасының басшысы болған. Алайда, мемлекеттік құрал ретіндегі оның алғашқы нысаны кейбір тарихшылардың (Моррис 1965) пікірінше, Мтхетва басшысы Дингсвайоның жаңалықтарында жатыр. Бұл жаңалықтар өз кезегінде iNtanga сияқты бұрыннан бар рулық дәстүрлерге сүйенді. Бұл континенттің оңтүстік аймағындағы көптеген банту халықтары арасында кең таралған жас топтарының дәстүрі еді. Жас жігіттер жас топтарына бөлініп, әр топ белгілі бір міндеттер мен рулық рәсімдерге жауапты болды. Мерзімімен ересектердің жас топтары кіші басшылардың крялдарына кеңес алу, тапсырмалар алу және балалардың толыққанды ересектер мен жауынгерлерге айналуын белгілейтін, "укубутва" деп аталатын қабылдау рәсімі үшін шақырылатын. Жергілікті дау-дамайларды және мәселелерді әдетте крял немесе елді мекен ақсақалдары шешетін. Олардан жоғары индуналар, ал индуналардан жоғары белгілі бір рудың немесе тайпаның басшысы тұрды. Индуналар басшылары үшін әкімшілік мәселелермен айналысып, дауларды шешуден бастап салық жинауға дейін қамтамасыз етті. Соғыс кезінде индуналар өз аймақтарындағы жауынгерлерді бақылап, жауынгерлік күштердің басшылығын құрады. Индуналардың басшылығымен жас топтары iNtangas жүйелі әскерлік ұйымның негізін құрады, ол бүкіл әлемге импи ретінде танылды.