Кіріспе

Бельгиялық микробиолог (1949 жылы туған)

Сэр Питер Карел, Барон Пиот (17 ақпан 1949 жылы туған) – Эбола және ЖИТС вирустарын зерттеуімен танымал бельгиялық-британдық микробиолог. 1976 жылы Эбола вирусын анықтауға көмектесіп, сол жылы тіркелген алғашқы Эбола эпидемиясын тоқтату жөніндегі жұмыстарды басқарғаннан кейін Пиот ЖИТС-ті зерттеуде пионер болды. Ол Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымында ЖИТС зерттеулері мен басқаруға қатысты маңызды лауазымдарды атқарды. Сонымен қатар, ол әлемнің көптеген университеттерінде профессор болып жұмыс істеді. Ол 16 кітаптың және 600-дан астам ғылыми мақаланың авторы.

Ерте өмір және білім

Пиот Бельгияның Левен қаласында туған.

Мансап

1976 жылы Тропикалық медицина институтында жұмыс істеп жүрген кезінде Пиот Заирде ауырған монахтан алынған қанда Марбург вирусына ұқсас вирусты анықтаған топтың құрамында болды. Кейін Пиот және оның әріптестері Заир үкіметіне көмектесу үшін құрылған Халықаралық комиссия аясында Заирге сапарлады. Бұл оқиғалар 2014 жылдың желтоқсанында Майк Уокердің BBC Radio 4-те Дэвид Морлидің қойылымында бейнеленді. Пиот бағдарламаны баяндады. Эбола ашқаны үшін ең көп мақтау Пиотқа тиесілі, себебі 1976 жылы ол Антверпендегі (Бельгия) Тропикалық медицина институтында жұмыс істеген кезде қан үлгілерін алған деп есептелді. 2016 жылы «Жұқпалы аурулар журналында» жарияланған мақалаға, алғашқы індетке қатысқан Питер Пиот пен Жан Жак Муембе сияқты көптеген ғалымдар қол қойды. Мақалада Пиот пен Муембе екеуінің Эболаның ерте кезде анықталуында маңызды рөл атқарғаны туралы мәлімдемелері жоққа шығарылды. 2019 жылы Пиот «Менің кітабым Эбола тарихын жазуға бағытталмаған, ол менің жеке тәжірибем» деді. 1980 жылдары Пиот Бурунди, Кот-д'Ивуар, Кения, Танзания және Заирде бірнеше ынтымақтастық жобаларына қатысты. Заирдің Киншаса қаласындағы «SIDA» жобасы Африкадағы ЖИТС-ке қарсы күреске арналған алғашқы халықаралық жоба болды және Африкадағы ЖИТС инфекциясын түсінудің негізін қалаған деп мойындалды. Ол Антверпендегі Принц Леопольд Тропикалық медицина институтында, Найроби университетінде, Брюссельдің еркін университетінде, Лозаннада микробиология және денсаулық сақтау профессоры, ал Лондон экономика мектебінде қонақ профессор болды. Ол сондай-ақ Сиэтлдегі Вашингтон университетінің аға ғылым қызметкері, Форд қорының тұрақты ғалымы және Билл мен Мелинда Гейтс қорының аға ғылым қызметкері болды. 2009 жылдан 2010 жылға дейін Пиот Лондон Императорлық колледжінің Жалпы денсаулық сақтау институтының директоры қызметін атқарды. LSHTM-дегі жұмысынан басқа, Пиот АҚШ Ұлттық ғылым академиясының Медицина институтының және Бельгия Корольдік медицина академиясының мүшесі, Лондон Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі және Медицина ғылымдары академиясының мүшесі болды. 2011 жылы Эми Гутман оны Биоэтикалық мәселелерді зерттеу жөніндегі Президенттік комиссияның Халықаралық зерттеулер тобына тағайындады. 2014 жылы Батыс Африкадағы беспрецедентті Эбола індеті кезінде Пиот және басқа ғалымдар клиникалық сынақтардан өтпеген эксперименталды ZMapp вакцинасын адамдарға шұғыл түрде қолдануға шақырды. Сол жылы ол Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Эбола вирусына қарсы іс-қимыл жөніндегі кеңесшілер тобына, Сам Зарамба мен Дэвид Л. Хейманн төрағалық еткен, Бас директор Маргарет Чан тағайындады. Ол сондай-ақ Гарвардтың жаһандық денсаулық сақтау институты мен Лондон гигиена және тропикалық медицина мектебі ұйымдастырған індетке ұлттық және халықаралық ден қою туралы комиссияға төрағалық етті. Комиссия ДДҰ-ның жауабын қатты сынап, ұйымды қайта ұйымдастыру үшін он ұсыныс жасады. 2020 жылдың ақпанында ол 2019-20 жылдарғы жаңа коронавирустың ошағын, Қытайдың Хубэй провинциясындағы халықаралық денсаулық сақтау бойынша төтенше жағдай деп жариялаудың кешіктірілуін сынады және қазіргі бинарлық (төтенше жағдай/төтенше жағдайсыз) жүйесінен гөрі, індеттерді бағалау үшін бес деңгейлі шкала қолдануды ұсынды. 2020 жылы Пиот Урсула фон дер Ляйен мен Стелла Кириакидес төрағалық еткен COVID-19 жөніндегі Еуропалық комиссияның кеңесшілер тобына тағайындалды. 2021 жылдың мамырында Еуропалық комиссия мен G20 ұйымдастырған жаһандық денсаулық сақтау саммитіне дайындық барысында Пиот іс-шараның жоғары деңгейдегі ғылыми тобына төрағалық етті.

Жеке өмір

2020 жылдың мамыр айында Пиот COVID-19 вирусын жұқтырғанын хабарлады. Пиот ағылшын, француз және голланд тілдерін жетік меңгерген.