Питер Дюсберг: Өмірі мен ғылыми даулары

Кіріспе

Неміс-американдық молекулалық биолог (1936 жылы туған)

Питер Х. Дюсберг (1936 жылдың 2 желтоқсанында туған) – неміс-американдық молекулалық биолог және Берклидегі Калифорния университетінің молекулалық және жасушалық биология профессоры. Ол қатерлі ісік ауруының генетикалық аспектілерін зерттеуімен танымал. Дюсберг ЖҚТБ-ны жоққа шығарушылардың бірі, яғни ВИЧ-тың ЖҚТБ-ға себеп емес екенін жақтаушы. Дюсберг мансабының басында онкогендер мен қатерлі ісіктер туралы зерттеулерімен көзге түсті. 1970 жылы Питер К. Вогтпен бірлесіп, құстардың қатерлі ісікті тудыратын вирусының, қатерлі ісікті тудырмайтын вирустарға қарағанда, артық генетикалық материалы бар екенін хабарлады, бұл материалдың қатерлі ісікке әсер етуі мүмкін деген болжам жасады. 36 жасында Дюсберг Берклидегі Калифорния университетінде тұрақты қызметке тағайындалды, ал 49 жасында Ұлттық ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1986 жылы Ұлттық денсаулық сақтау институтынан (NIH) ерекше зерттеуші грантын алды, сондай-ақ 1986 жылдан 1987 жылға дейін Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы NIH зертханаларында Фогарти ғалымы ретінде жұмыс істеді. Ғылыми әріптестерімен көбінесе келіспейтін Дюсберг 1987 жылдың наурыз айында "Рак зерттеулері" журналында жарияланған "Ретровирустар канцерогендер және патогендер ретінде: күтілгендер мен шындық" атты мақаласынан кейін көпшілік назарына ілікті. Осы және келесі жазбаларында Дюсберг СПИД-тің себебі рекреациялық есірткілерді немесе антиретровирустық препараттерді ұзақ мерзім пайдалану екенін, ал "ВИЧ" деп аталатын ретровирус зиянсыз вирустың бір түрі екенін айтты. Алайда, ғылыми консенсус бойынша, ВИЧ инфекциясы ЖҚТБ-ға әкеледі. Дюсбергтің ВИЧ/ЖҚТБ туралы мәлімдемелері ғылыми қауымдастық тарапынан қате деп танылды. "Nature" журналындағы оның пікірлеріне жауап ретінде Дюсберг "Medical Hypotheses" журналындағы мақаласында бұл тұжырымдарға қарсылық білдірді, бірақ журналдың баспагері Elsevier, дәлдік және этика мәселелеріне, сондай-ақ рецензиялау кезінде мақаланың қабылданбауына байланысты Дюсбергтің мақаласын қайтарып алды. Бұл жағдай Дюсбергтің Калифорния университеті Берклиге бірнеше шағымдануына себеп болды, нәтижесінде 2009 жылы Дюсбергтің әрекеттеріне қатысты тергеу басталды. 2010 жылы университет басшылары тәртіптік шаралар қолдануға жеткілікті дәлел таба алмағандықтан тергеу тоқтатылды. 2021 жылы Питер Дюсберг инсульт алды, ол сөйлеу, оқу және жазу қабілетіне әсер ететін ауыр афазияға алып келді, деп хабарлады оның серігі.

Peter H. Duesberg (born December 2, 1936) is a German American molecular biologist and a professor of molecular and cell biology at the University of California, Berkeley. He is known for his early research into the genetic aspects of cancer. He is a proponent of AIDS denialism, the claim that HIV does not cause AIDS. Duesberg received acclaim early in his career for research on oncogenes and cancer. With Peter K. Vogt, he reported in 1970 that a cancer causing virus of birds had extra genetic material compared with non cancer causing viruses, hypothesizing that this material contributed to cancer. At the age of 36, Duesberg was awarded tenure at the University of California, Berkeley, and at 49, he was elected to the National Academy of Sciences. He received an Outstanding Investigator Grant from the National Institutes of Health in 1986, and from 1986 to 1987 was a Fogarty scholar in residence at the NIH laboratories in Bethesda, Maryland. Long considered a contrarian by his scientific colleagues, Duesberg began to gain public notoriety with a March 1987 article in Cancer Research entitled "Retroviruses as Carcinogens and Pathogens: Expectations and Reality". In this and subsequent writings, Duesberg proposed his hypothesis that AIDS is caused by long term consumption of recreational drugs or antiretroviral drugs, and that the retrovirus known as 'HIV' is a harmless passenger virus. In contrast, the scientific consensus is that HIV infection causes AIDS; Duesberg's HIV/AIDS claims have been addressed and rejected as erroneous by the scientific community. Reviews of his opinions in Nature Duesberg disputed these findings in an article in the journal Medical Hypotheses, but the journal's publisher, Elsevier, later retracted Duesberg's article over accuracy and ethics concerns as well as its rejection during peer review. The incident prompted several complaints to Duesberg's institution, the University of California, Berkeley, which began a misconduct investigation of Duesberg in 2009. The investigation was dropped in 2010, with university officials finding "insufficient evidence to support a recommendation for disciplinary action." In 2021, Peter Duesberg had a stroke that left him with severe aphasia affecting speech, reading and writing, according to his partner.

Ерте өмір

Дюсберг Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияда католик дінінде өскен. 1964 жылы Франкфурт университетінде химия ғылымдарының докторын аяқтағаннан кейін, Калифорния университетінде, Берклиде жұмыс істеу үшін АҚШ-қа көшіп келді. Дюсбергтің қатерлі ісіктерге қатысты алғашқы жұмыстарының бірі – Rous саркома вирусының геномынан v src онкогенін бірінші болып анықтауы болды. Бұл тауық вирусы ісік өсуін тудыруға қабілетті деп саналды. Дюсберг мутациялардың, онкогендердің және антионкогендердің маңыздылығын толығымен жоққа шығарады. 1998 жылы Proceedings of the National Academy of Sciences журналында жарияланған мақаласында Дюсберг және басқа зерттеушілер хромосома саны мен қатерлі ісік жасушаларының генетикалық тұрақсыздығы арасындағы математикалық корреляцияны көрсетті, оны «плоидия факторы» деп атады. Бұл, бұрынғы зерттеулерде анаэуплоидия дәрежесі мен метастаз арасындағы байланыс көрсетілгенін растады. Дюсберг қатерлі ісік гендерінің рөлін жоққа шығаруымен көптеген зерттеушілер келіспесе де, балама гипотезаларды зерттеуді қолдайды. Осы тақырып бойынша зерттеулер мен пікірталастар әлі де жалғасуда. 2007 жылы Scientific American журналы Дюсбергтің анеуплоидиялық қатерлі ісік теориясы туралы мақаласын жариялады. Бұл мақаланы жариялау шешімін түсіндіретін редакторында Scientific American журналы: «Дюсберг ВИЧ туралы қаншалықты қате болса да, қатерлі ісік туралы айтқандарының дұрыс болуы мүмкін» деді. Дюсбергтің анеуплоидиялық қатерлі ісік теориясының салдарынан ол адам папиллома вирусына (HPV) қарсы вакцинацияға қарсы шықты, себебі Дюсберг бұрынғы HPV инфекциясы мен жатыр мойны қатерлі ісігінің дамуы арасындағы себеп-салдар байланысын күмәндандырды. Дюсберг жалпы вакцинацияны қолдаса да, HPV вакцинасының ешқандай пайдасы жоқ, тек қана қауіп бар деп мәлімдеп, оның енгізілуіне қарсы күресті.

ЖИТС

1996 жылы Вашингтонда орналасқан саяси консервативті баспа – Regnery Publishing шығарған «ҚЖС вирусын ойлап табу» атты кітабында, сондай-ақ көптеген журналдардағы мақалаларында және редакцияға жолданған хаттарында Дюсберг ҚЖС зиянсыз екенін, ал рекреациялық және фармацевтикалық препараттарды, әсіресе зидовудинді (ҚЖС-ті емдеуде қолданылатын АЗТ препараты) пайдалану Африкадан тыс жерлерде ҚЖС-тің себебі екенін айтады (Дюсберг гипотезасы). Ол ҚЖС ауруларын препараттарды қолданудың белгілері деп санайды, мысалы, кейбір гомосексуалдардың арасында попперлерді (алкил нитриттерін) қолдануын, соның салдарынан ҚЖС пен рекреациялық препараттарды қолдану арасында байланыс бар екенін мәлімдейді. Алайда, бұл байланыс гипотезасы тек ҚЖС инфекциясы ғана ҚЖС-ке шалдығу қаупін анықтайтынын көрсететін дәлелдермен жоққа шығарылды, гомосексуализм немесе рекреациялық/фармацевтикалық препараттарды қолдану емес. Дюсберг Африкадағы ҚЖС дұрыс диагноз қойылмайтынын және эпидемия – «миф» екенін, ҚЖС диагностикалау критерийлері Африкада басқа жерлерден өзгеше екенін, ал африкалық ҚЖС-пен ауыратын науқастардың иммундық жүйесінің нашарлауын нашар тамақтану, лас су және Африкадағы ҚЖС науқастарында жиі кездесетін инфекциялар сияқты факторлармен толық түсіндіруге болады деп санайды. 1994 жылы Science журналында жарияланған мақалада Дюсбергтің гипотезасына қатысты ғылыми сын-тексерулердің қорытындысы келтірілді, олар 3 айлық ғылыми зерттеу нәтижелеріне негізделген. Science журналындағы мақалада ғылым жазушысы Джон Коэн ҚЖС зерттеушілерімен де, ҚЖС-ті жоққа шығарушылармен де (соның ішінде Дюсбергтің өзімен) сұхбаттасты, Дюсбергтің жазған мақалаларын және ҚЖС әдебиетін зерттеді. Мақалада былай делінген: «Берклидегі вирусолог қозғайтын сұрақтар маңызды болғанымен, оның ҚЖС ҚЖС-тің себебі емес деген негізгі тұжырымын көптеген зерттеушілер сенімді деп санамайды. Басты ҚЖС зерттеушілері Дюсбергтің аргументтері ғылыми әдебиетті таңдап алу арқылы құрылғанын, оның тезистеріне қайшы келетін дәлелдерді жоққа шығаратынын, мүмкін емес дәлелдерді талап ететінін және маңызды емес кемшіліктері бар зерттеулерді толығымен жоққа шығаратынын айтады». Сондай-ақ, мақалада Дюсберг пен ҚЖС-ті жоққа шығарушылар қозғалысына Нобель сыйлығының лауреаты Кэри Муллис сияқты белгілі ғалымдар қолдау көрсеткені, ал басқалары «Дюсбергтің қалыптасқан институттар тарапынан алған қарым-қатынасына одан да көбірек алаңдаушылық білдіргені» айтылды. 2010 жылы ғылымдағы қате сенімдер туралы мақаласында Тед Гертцель Дюсбергтің ҚЖС/ҚЖС байланысына қарсылығын ғылыми тұжырымдардың дәлелдерге емес, риторикаға, әділдікке және басқа пікірге сүйене отырып, ақылға сыймайтын негізде дауланатын мысал ретінде келтірді. Гертцель Дюсбергтің және көптеген бас тартушылардың «ортодоксальдыққа қарсы тұратын батыл тәуелсіз ғалым» деген тұжырымды жиі пайдаланатынын, қуғынға ұшыраған физик және астроном Галилео Галилейдің есімін атап өткенін айтты. Осы салыстыруға қатысты Гертцель былай деді: «Ортодоксальдықтан бас тарту қиын емес; қиын бөлігі – жақсы теорияны ұсыну. Басқа пікірдегі теорияларды дәлелдермен растаған жағдайда жариялау маңызды, бірақ бұл негізгі ғалымдардың әрбір тұжырымына қарсылық білдіруге сыншыларға «бірдей мүмкіндік» беруді білдірмейді». Мбеки кейіннен ҚЖС-ті жоққа шығаруды қолдағаны және жүкті, ҚЖС-мен зарарланған оңтүстік африкалық әйелдерді антиретровирустық препараттармен емдеуге қарсы болғаны үшін саяси салдарларға ұшырады. Мбеки 2002 жылы ҚЖС-ті жоққа шығарушылармен байланысын азайтып, олардың атын өзімен байланыстырмауды сұрады. Мбекидің комиссиясына ҚЖС-ті жоққа шығарушыларды қосуға жауап ретінде Дурбан декларациясы жасалды, оған 5000-нан астам ғалымдар мен дәрігерлер қол қойды, онда ҚЖС ҚЖС-тің себебі екенін көрсететін дәлелдер «нақты, толық және күмәнді емес» екені айтылды. Екі тәуелсіз зерттеу Дюсбергтің жазбалары мен кеңестеріне негізделген Табо Мбеки үкіметінің денсаулық сақтау саясаты 330 000-нан астам ҚЖС-тен болатын өлімге және көптеген алдын алуға болатын инфекцияларға, соның ішінде нәрестелердің инфекциясына себеп болғанын көрсетті. Ол «Дюсберг» мақаласы және ҚЖС-ті жоққа шығаратын басқа бір басылымды редакторға стандартты рецензиялау процесін енгізуді сұрады. Калифорния университетіне Берклиге, соның ішінде Оңтүстік Африкадағы емдеу іс-қимыл науқанынан (TAC) Нейтан Геффеннен келген шағым хаттары университет басшылығын жалған мәлімдемелер мен мүдделер қақтығысы туралы ақпаратты жасырумен байланысты академиялық тәртіпсіздік туралы тергеуді бастауға итерді. Тергеу 2010 жылы тоқтатылды, университет басшылығы тәртіптік шаралар қабылдауға жеткілікті дәлел таба алмады. Тергеу зерттеудің мәнін бағаламады, бірақ мақаланы жариялау академиялық бостандық принципімен қорғалғанын анықтады.

In his 1996 book, Inventing the AIDS Virus, published by Regnery Publishing, a politically conservative book publisher based in Washington, D. C., and in numerous journal articles and letters to the editor, Duesberg asserts that HIV is harmless and that recreational and pharmaceutical drug use, especially of zidovudine (AZT, a drug used in the treatment of AIDS) are the causes of AIDS outside Africa (the so called Duesberg hypothesis). He considers AIDS diseases as markers for drug use, e. g., use of poppers (alkyl nitrites) among some homosexuals, asserting a correlation between AIDS and recreational drug use. This correlation hypothesis has been disproven by evidence showing that only HIV infection, not homosexuality or recreational/pharmaceutical drug use, predicts who will develop AIDS. Duesberg asserts that AIDS in Africa is misdiagnosed and the epidemic a "myth", claiming incorrectly that the diagnostic criteria for AIDS are different in Africa than elsewhere., and that the breakdown of the immune system in African AIDS patients can be explained exclusively by factors such as malnutrition, tainted drinking water, and various infections that he presumes are common to AIDS patients in Africa. A number of scientific criticisms of Duesberg's hypothesis were summarized in a review article in the journal Science in 1994, which presented the results of a 3 month scientific investigation into some of Duesberg's claims. In the Science article, science writer Jon Cohen interviewed both HIV researchers and AIDS denialists (including Duesberg himself) and examined the AIDS literature in addition to review articles written by Duesberg. The article stated:
although the Berkeley virologist raises provocative questions, few researchers find his basic contention that HIV is not the cause of AIDS persuasive. Mainstream AIDS researchers argue that Duesberg's arguments are constructed by a selective reading of the scientific literature, dismissing evidence that contradicts his theses, requiring impossibly definitive proof, and dismissing outright studies marked by inconsequential weaknesses.|Jon Cohen. The article also stated that Duesberg and the AIDS denialist movement have garnered support from some prominent scientists, including Nobel Prize winner Kary Mullis, while others are cited as "equally, if not more, concerned about the treatment Duesberg has received at the hands of the establishment", rather than support of his specific claim that HIV does not cause AIDS. In a 2010 article on conspiracy theories in science, Ted Goertzel highlights Duesberg's opposition to the HIV/AIDS connection as an example in which scientific findings are disputed on irrational grounds, relying on rhetoric, appeal to fairness and the right to a dissenting opinion rather than on evidence. Goertzel stated that Duesberg, along with many other denialists frequently invoke the meme of a "courageous independent scientist resisting orthodoxy", invoking the name of persecuted physicist and astronomer Galileo Galilei. Regarding this comparison, Goertzel stated:
blockquote| being a dissenter from orthodoxy is not difficult; the hard part is actually having a better theory. Publishing dissenting theories is important when they are backed by plausible evidence, but this does not mean giving critics 'equal time' to dissent from every finding by a mainstream scientist.| Goertzel, 2010 The panel was scheduled to meet concurrently with the 2000 International AIDS Conference in Durban and to convey the impression that Mbeki's doubts about HIV/AIDS science were valid and actively discussed in the scientific community. Mbeki later suffered substantial political fallout for his support for AIDS denialism and for opposing the treatment of pregnant HIV positive South African women with antiretroviral medication. Mbeki partly attenuated his ties with denialists in 2002, asking them to stop associating their names with his. In response to the inclusion of AIDS denialists on Mbeki's panel, the Durban Declaration was drafted and signed by over 5,000 scientists and physicians, describing the evidence that HIV causes AIDS as "clear cut, exhaustive and unambiguous". Two independent studies have concluded that the public health policies of Thabo Mbeki's government, shaped in part by Duesberg's writings and advice, were responsible for over 330,000 excess AIDS deaths and many preventable infections, including those of infants. the Duesberg article and another AIDS denialist publication and asked that the editor of the journal implement a conventional peer review process. Letters of complaint to the University of California, Berkeley, including one from Nathan Geffen of the South African Treatment Action Campaign (TAC), prompted university officials to open an inquiry into possible academic misconduct related to false statements and failure to disclose potential conflicts of interest. The investigation was dropped in 2010, with university officials finding "insufficient evidence to support a recommendation for disciplinary action." The investigation did not evaluate the merits of the research but found that publishing the article was protected by the principle of academic freedom.