Кіріспе
Жюлих (; ескі жазуда сондай-ақ Guelich немесе Gülich, Gulik, , Ripuarian: Jöllesch) – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия федералды жеріндегі Дюрен ауданының қаласы. Төменгі Рейн және Мёз аймақтарындағы бәсекелес күштердің шекаралық аймағы болғандықтан, Жюлих қаласы мен Жюлих герцогтығы орта ғасырдан бастап 17 ғасырға дейін маңызды тарихи рөл атқарды.
Jülich (; in old spellings also known as Guelich or Gülich, Gulik, , Ripuarian: Jöllesch) is a town in the district of Düren, in the federal state of North Rhine Westphalia, Germany. As a border region between the competing powers in the Lower Rhine and Meuse areas, the town and the Duchy of Jülich played a historic role from the Middle Ages up to the 17th century.
География
Юлих Рур өзенінің жағасында, Рур аңғарында орналасқан. Қала солтүстікте Линних қаласымен, солтүстік-шығыста Тиц муниципалитетімен, оңтүстік-шығыста Нидерзиер муниципалитетімен, оңтүстікте Инден муниципалитетімен және батыста Альденховен муниципалитетімен шектеседі. Оның максималды ұзындығы шығыстан батысқа қарай 13,3 км, ал солтүстіктен оңтүстікке қарай 10,9 км. Юлихтің ең биік нүктесі Бурхаймда, теңіз деңгейінен 110 метр биіктікте (жақын орналасқан Tagebau Hambach ашық көмір кенішінен шығарылған үлкен жасанды Софиенхойе тауынан басқа). Ең төменгі нүктесі теңіз деңгейінен 70 метр биіктікте, .
Тарих
Юлих алғаш рет римдіктер заманында, Рур өзені арқылы өтетін маңызды жол бойында Джулиак ретінде танылды. Кейінгі рим дәуірінде бекітілген қала франктардың иелігіне өтіп, аймақтық биліктің негізін құраған округтің орталығына айналды. Юлих графтары мен герцогтары орта ғасырларда ықпалын кеңейтіп, 1234 жылы (Граф Вильгельм IV) қала мәртебесін алды. Кельн архиепискобымен болған шайқастарда Юлих 1239 және 1278 жылдары қирады. 1416 жылы Юлих-Гелдерн герцогы Рейнальд қалаға қаржылық тәуелсіздік берді. 1547 жылғы өрттен кейін қала, сәулетші Алессандро Паскуалинидің басшылығымен, Ренессанс стиліндегі идеалды қала ретінде қайта жаңартылды. Юлихтегі цитадельге кейін француз әскери инженері Себастьен ле Престр де Вобан сапар шекті және оны үлгілі деп бағалады. 1609 жылы герцогтар әулетінің тамыры құрғаннан кейін, Юлих герцогтығы Юлих мұрагерлік соғысында бөлінді; осы соғыстың аясында Юлихтағы бекініс император Рудольфтың әскерлерімен басылып алынды. 1610 жылы голланд, Бранденбург және Пфальц әскерлерінің қоршауы императорлық әскерлердің қарсыласуына және шегінуіне әкелді. Юлих 1621 жылға дейін Голландия Республикасының бақылауында болды, 1622 жылы испандықтар бес айлық қоршаудан кейін бекініске ие болды. Кейін қаланың бақылауы Пфальц-Нойбургке, содан кейін Пфальц курфюрсттығына (1685) және Баварияға (1777) көшті. 1794 жылдан 1814 жылға дейін Юлих Францияның құрамына «Жюлье» деген атпен кірді. Француздар бекіністерге Наполеондық көпір басын қосты. 1815 жылы Юлих пруссиялық бекініс және округтік қалаға айналды. Кейін қала Пруссияның Юлих-Клевес-Берг провинциясының (1815) және содан кейін Рейн провинциясының (1822) құрамында болды. Қорған 1860 жылы бұзылды. 16 қарашада 1944 жылы (Екінші дүниежүзілік соғыс) одақтас авиациясының бомбалауы салдарынан Юлихтің 97% қирады, себебі қала Рейнландты басып алуға кедергі келтіретін маңызды нысан саналды, бірақ қаланың бекіністері, көпір басы және цитадель бұрыннан тоқырап қалған еді. Қираған қала бірнеше ай бойы қатты шайқастарға ұшырады, содан кейін одақтастар 23 ақпанда 1945 жылы Рур өзенін кесіп өтуге қол жеткізді. Жаңалықтарда цитадельдің оңтүстік кіреберісіндегі генерал Эйзенхауэрдің бейнесі көрсетілген. Соғыстан кейін Юлих Солтүстік Рейн-Вестфалияның жаңа штатының құрамына кірді. 1949 жылдан 1956 жылға дейін қала орталығы Ренессанс қаласының жоспары бойынша қайта салынды. 1998 жылы Юлихта мемлекеттік бақша көрмесі өтті. Бұл көпір басындағы бекіністерді кең ауқымда қалпына келтіруге және үлкен демалыс паркін, көпір басы паркін құруға мүмкіндік берді. Бүгінде Юлих негізінен Юлих ғылыми орталығымен (1956 жылы құрылған) және Аахен жоғары мектебінің кампусымен (1970 жылы құрылған) танымал. Қаланың ерекше белгісі – Witch Tower, қала қақпасы және ортағасырлық қала бекіністерінің қалдығы. Алайда, өткен шақтан қалған ең әсерлі ескерткіштер – Наполеондық көпір басы мен Цитадель.
Халықтың тарихы
Халық тарихы Жыл Халық Жыл Халық Жыл Халық 300 1.500 1860 3.119 12/31 1960 14.339 1533 1.300 1900 4.964 12/31 1970 20.778 1647 1.300 1920 7.688 12/31 1980 30.433 1735 1.520 1931 10.051 12/31 1990 31.149 1795 2.025 1939 12.000 12/31 2000 33.434 1802 2.429 12/31 1951 10.182 12/31 2004 34.01
Қысқа толқындық хабар тарату қондырғысы
1956 жылы WDR телерадиокомпаниясы Мерш ауданына жақын жерде алғашқы қысқа толқынды таратушыны орнатып, құрылысын аяқтады. Келесі жылдары бұл нысан кеңейтілді. 1961 жылдың 1 қыркүйегінде бұл орын "Deutsche Welle" неміс сыртқы хабар тарату қызметін құру үшін Германия Федералдық поштасына тапсырылды. Уақыт өте келе 100 киловатттық 10 таратушы орнатылды, ал тарату антенналары ретінде болаттан жасалған тұрған мұнаралар арасында ірі дипольдік массивтер қолданылды. Кейіннен бұл таратушылар көбінесе неміс емес телерадиокомпанияларға жалға берілді. 1990-шы жылдары қысқа толқынды тарату құрылысының аумағында орта толқынды тарату құрылысы орнатылды, ол таратушы ғимаратындағы мұнараға оралған ұзын сымды антеннаны пайдаланды. Ол Viva радиосының 702 кГц жиілігіндегі бағдарламасын тарату үшін қолданылуы жоспарланған, бірақ бұл радиостанция үшін тұрақты түрде пайдалануға берілген жоқ. 2004 жылдың 6 желтоқсанынан 2006 жылдың мамырына дейін орта толқынды таратушы 702 кГц жиілігінде "TruckRadio" неміс коммерциялық радиостанциясының бағдарламасын тарату үшін пайдаланылды. 2006 жылы қысқа толқынды құрылыстар британдық кәсіпкер Роберт Эдмистон мен оның Christian Vision ұйымына сатылды. Дегенмен, 2009 жылдың 24 қазанында орын жабылып, антенналар мен таратушылар қазірдің өзінде демонтаждалды.
Әр түрлі
Кристина фон Стоммельннің қасиетті деректері.
Спорт
Юлихта орналасқан спорт командалары – TTC Jülich (үстел теннисі, Бундеслигада, елдің жоғары лигасына қатысады) және SC Jülich 1910, 1969, 1970 және 1971 жылдары Германияның ұлттық аматорлар чемпионатында жеңіс одны алған аматор футбол клубы.