Кіріспе
Француз гугенот қыш құмырашысы, гидравлика инженері және қолөнерші Бернард Палисси (bɛʁnaʁ palisi; шамамен 1510 – шамамен 1589) – француз гугенот керамигі, гидравлика инженері және қолөнершісі, қытай фарфорын еліктеуге он алты жыл бойы тырысқанымен әйгілі. Ол «ауылдық ыңғайлы заттар» деп аталатын, көбінесе өлі үлгілерден жасалған қалыптардан құйылған кішкентай жануарлар мен өсімдіктер бейнеленген, әдемі безендірілген үлкен сопақ табақтарымен танымал. Палиссидің жеке шеберханасынан шыққан және оның стилін жылдам қабылдаған көптеген «жақтастарынан» шыққан туындыларды ажырату қиын. Оның стиліне еліктеулер мен бейімделулер Францияда шамамен 1800 жылға дейін жасалып, содан кейін 19 ғасырда қайта жанданды. 19 ғасырда Палиссидің қыш құмыралары Mintons Ltd компаниясының Виктория дәуіріндегі майоликасына шабыт берді, ол 1851 жылғы Лондонның Ұлы көрмесінде «Палисси бұйымдары» деген атпен қойылды. Палисси табиғат ғылымдарына қосқан үлесімен әйгілі, геология, гидрология және қазбалардың қалыптасу принциптерін ашқан. Протестант болған Палисси Францияның діни соғыстары кезінде сенімі үшін түрмеге қамалып, өлім жазасына кесілді. 1589 жылы (Бертидің 1886 жылғы мәліметтері бойынша 1590 жылы) Бастилиядағы қатаң жазадан көз жұмды.
Bernard Palissy (bɛʁnaʁ palisi; c. 1510c. 1589) was a French Huguenot potter, hydraulics engineer and craftsman, famous for having struggled for sixteen years to imitate Chinese porcelain. He is best known for his so called "rusticware", typically highly decorated large oval platters featuring small animals in relief among vegetation, the animals apparently often being moulded from casts taken of dead specimens. It is often difficult to distinguish examples from Palissy's own workshop and those of a number of "followers" who rapidly adopted his style. Imitations and adaptations of his style continued to be made in France until roughly 1800, and then revived considerably in the 19th century. In the 19th century, Palissy's pottery became the inspiration for Mintons Ltd's Victorian majolica, which was exhibited at the London Great Exhibition of 1851 under the name "Palissy ware". Palissy is known for his contributions to the natural sciences, and is famous for discovering principles of geology, hydrology and fossil formation. A Protestant, Palissy was imprisoned for his belief during the tumultuous French Wars of Religion and sentenced to death. He died of poor treatment in the Bastille in 1589 (1590 according to Burty 1886).
Керамикаға қызығушылық
1539 немесе 1540 жылы Палиссиге оны таң қалдырған ақ эмальді тостаған көрсетілді, ол оның өндірісінің табиғатын анықтау жобасын бастады. Бұл әдемі ақ керамика Фаенца, Урбино, Сен-Порше немесе тіпті Қытайдан шыққан болуы мүмкін. Керамика Палиссидің туған Сантонг батпақтарындағы жабайы табиғатты еліктейтін рельефтермен безендірілген. Оларға балықтар, қыбыршақтылар, бауырымен жорғалаушылар, папоротниктер және гүлдер кіреді. Аристотель мен Ван Чонг жауын-шашынның су айналымындағы рөлі туралы дұрыс болжам жасағанмен, Палисси жауын-шашынның өзі осы процеске жеткілікті екенін және жер асты суларының көтерілуі маңызды рөл атқармайтынын бірінші болып дәл анықтады. Ол қазіргі кездегі қазбалардың пайда болуы туралы түсініктерге сәйкес теорияны тұжырымдаған алғашқы еуропалықтардың бірі болды. Бұл және Александриялық гидравликалық еңбектерді қалаларға қоғамдық су жеткізу мәселесіне қолданған тәжірибесі, сол заманғы білім деңгейінен әлдеқайда жоғары болды. Палисси тәжірибе мен практика теорияны құрауы керек деп санды, ал эмпирикалық негіздерсіз теорияның өзі ешбір пайда бермейді деді. Мишель Зеваконың "Пардайлан" романында Жан де Пардайлан Бастилияда Палиссиге көмектеседі және оны босатады. Оның кінәсі – «құбыла ойдан шығарылған Екатерина де Медичиді ашуландыру» деп сипатталады. Палиссидің өмірі мен шығармалары А.С. Байаттың «Балалар кітабында» суреттелген. Палисси гончар Бенедикт Фладд пен оның шәкірті Филип Уорренге шабыт көзі болды. Палисси уругвайлық автор Хорасио Кирога жазған, 1927 жылы Аргентинаның танымал «Caras y Caretas» апталығында жарияланған он тоғыз үлгілі кейіпкерлер туралы серияның біріндегі кейіпкер болып табылады. Автор Леонард Н. Амиконың ағылшын тіліндегі өмірбаяны жарық көрді. Гастон Бачелардың «Кеңістіктің поэтикасында» «Қабықшалар» тақырыбындағы тарауда Палиссидің табиғи бекіністің сипаттамасы егжей-тегжейлі жазылған. Ол қабықша принципі бойынша салынған, сырты кедір-бүдыр, ішкі жағы тегіс, цитадельге ұқсайды. (Кеңістіктің поэтикасы: Beacon Press. 1994 жылғы басылым. XI. 127–132 беттер)
Palissy's life and work are described in A. S. Byatt's The Children's Book. Palissy serves as an inspiration to the potter Benedict Fludd and his apprentice, Philip Warren. Palissy figures as one of nineteen exemplary heroes in a series written by Uruguayan author Horacio Quiroga that was first published in 1927 in the popular Argentine weekly Caras y Caretas. Author Léonard N. Amico has produced a recent English language biography. In the chapter on 'Shells', Gaston Bachelard, in his poetics of space, describes in some detail Palissy's description of a natural fortress. It is constructed on the principle
of a shell, with rough exterior and smooth interior in the form of a citadel. (Poetics of Space: Beacon Press. Ed 1994. XI. pp 127–132)