Кіріспе

Англияда туған американдық тарихшы (1936–2021)

Мансап

Спенс Йель университетінде заманауи Қытай тарихы бойынша танымал бакалавриат курсын оқытты, бұл кітаптың негізі "Заманауи Қытайды іздеу" (1990 ж.) болды. Ол университетте 40 жылдан астам сабақ берді. Осы кезеңде ол Қытай туралы көптеген кітаптар жазды, олар Батыс аудиториясының ел және оның мәдениетін түсінуіне үлкен үлес қосты. Осы жылдардағы кітаптарының арасында 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы оқиғалардан кейін жарық көрген "Заманауи Қытайды іздеу" (1990) және "Құдайдың қытай ұлы: Хонг Сюкуанның Тайпин сарайы" (1996) кітаптары бар. Сондай-ақ, "Жаратылыстың бейбіт қақпасы" атты еңбегінде ХХ ғасырдың зиялылары мен революцияға қатыстылығын зерттеді. Ол 2008 жылы Йель университетінен зейнеткерлікке шықты. Оның "Заманауи Қытайды іздеу" кітабы New York Times бестселлері тізіміне енді және Қытайдың 1600 жылдар басындағы Мин әулетінің құлдырауынан бастап 1989 жылғы демократиялық қозғалысқа дейінгі эволюциясын көрсетеді, ал "Кітаптан сатқындық" (2001) 1700 жылдары үшінші маньчжур императорына қарсы күрескен ғалымның тарихын баяндайды. Ол сонымен қатар Нанкин университетінің құрметті профессоры болды. 2006 жылы Клэр колледжінің құрметті мүшесі болып сайланды. Ол 1952 жылы Phi Beta Kappa қоғамының Йель бөлімшесінен Уильям С. ДеВэйн медалін, 1979 жылы Гуггенхайм стипендиясын, 1982 жылы Los Angeles Times тарих сыйлығын және 1983 жылы Америка өнер және әдебиет академиясының Вурсель сыйлығын алды. 1985 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі, 1988 жылы Макартур стипендиясының иегері, Конгресс кітапханасының Ғылымдар кеңесіне мүшелікке тағайындалды, 1993 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі, ал 1997 жылы Британ академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. 2010 жылы Спенс Конгресс кітапханасында жылдық Джефферсон лекциясын оқуға тағайындалды, бұл гуманитарлық ғылымдардағы ең үлкен жетістік үшін АҚШ федералды үкіметінің ең жоғары наградасы саналады.

Жеке өмір

Спенстің қытайша аты, 史景遷 (пиньин: Shǐ Jǐngqiān), оған Фанг Чао Ин тарихқа деген құштарлығын және Хань әулетінің тарихшысы Сыма Цяньға деген құрметін білдіру үшін берген. Ол 史 (Ши; сөзбе-сөз "тарих") тегін және 景遷 (Jǐngqiān) жеке есімін таңдады, мұнда 景 (jǐng) – құрметтеу, бағалау (вѝкт:景仰) мағынасын білдіреді, ал 遷 (qiān) Сыма Цяньның (司馬遷) есімінен алынған. Спенс 2000 жылы АҚШ азаматы болды. Спенстің әйелі Эннпинг Чин Йель университетінде тарих пәнінен аға оқытушы, ал Колумбия университетінде қытай философиясы бойынша докторлық диссертациясын қорғаған. Оның бұрынғы некесінен (1962–1993) Хелен Александерден Колин және Иан Спенс есімді екі ұлы, сондай-ақ Яр Ву және Мей Чин есімді екі өгей баласы, бір немересі және екі өгей немересі бар.