Кіріспе

Үндістандағы кола бренді

Thums Up – кола бренді. Ол 1977 жылы Coca-Cola компаниясының Үндістан нарығынан шығуына жауап ретінде пайда болды. Кейіннен бұл брендті Coca-Cola сатып алып, Pepsi-мен бәсекелесу үшін қайтадан іске қосты. 2018 жылы Coca-Cola Бангладеш, Пәкістан, Шри-Ланка және Непал елдерінде Thums Up-ты таныстыратынын хабарлады. 2021 жылы компания Үндістанда миллиард долларлық бренд мәртебесіне ие болды.

Тарих

Thums Up 1977 жылы құрылды, американдық Coca Cola компаниясы Үндістаннан өз формуласын ашу және шетелдік компаниялардың отандық серіктестермен үлестерін бөлісу үшін үкіметтік жоспар бойынша өз акцияларының 60 пайызын үнді компаниясына сатуды талап ететін ережелерге байланысты қайтып келгеннен кейін. Шаухан ағайындарының Parle компаниясының бір бөлігі болды және сол кезде Үндістанда танымал болған Limca және Gold Spot сироптарының тағы екі бренді болды. Thums Up тез арада Үндістандағы ең танымал кола брендіне айналды және 1980 жылдары Үндістандағы кола өнімдерінің арасында дерлік монополияға ие болды, Campa Cola, Double Seven, Dukes және United Breweries Group компаниясының McDowell's Crush сияқты басқа кола өнімдерінен жоғары тұрды. Рамеш Чаухан рецептін бастапқыдан жасап, құрамына корица, кардамон және мускат жаңғағы сияқты ингредиенттерді қосты. Компания сондай-ақ, сусынды тіпті мұздай суық болмаса да газдалған қалпында сатушылар сата алатындай етуді қалады. Көптеген сынақтар мен тәжірибелерден кейін Шаухан ағайындары мен олардың зерттеу тобы Coca Cola-дан гөрі көбірек газдалған және дәмді кола жасады. Олар бастапқыда сусынды "Thumbs Up" деп атауды жоспарлаған, бірақ атау ерекше болу үшін "b" әрпін алып тастады. 1991 жылы Үндістан үкіметі көпұлтты компанияларға нарықты ашқанда, Pepsi бірінші болып келді. Thums Up және Pepsi кейіннен жарнамалар үшін күшті бәсекеге түсті. Pepsi жарнамаларында Джухи Чаула сияқты танымал үнді киножұлдыздары болды, ал Thums Up крикетке демеушілікке жұмсаған қаражатын арттырды. Thums Up сонымен қатар "MahaCola" (яғни "үлкен [өлшемі] кола" деген мағынада; бастапқы көлемі) деген атаумен үлкенірек бөтелке ұсынды. Бұл лақап аты кішкентай қалаларда танымал болды, онда адамдар Thums Up орнына "Maha Cola" сұрайтын. 1993 жылы Coca Cola нарыққа қайта кірді, ал үш компания қатыгез бәсекелестікке ұшырады. Жыл соңында Coca Cola Parle компаниясына тиесілі Gold Spot, Limca және Thums Up сусындарын 60 миллион долларға сатып алды (2005 жылы 60 миллион доллар соңғы жылдары шамамен миллион долларға тең). Бұл өнімдер Coca Cola компаниясына сатылған кезде Thums Up компаниясының Үндістандағы нарық үлесі 85 пайызды құрады.

Қайта іске қосу

Жалпы алғанда, брендтің құны жоғары болғанымен, 12-25 жас аралығындағы кола ішетін негізгі жас тобы арасында танымалдылығы төмендеді, бұл жарнаманың жеткіліксіздігінен туындады. Бастапқыда Coca-Cola, Thums Up-тың жарнамасын және өндірісін қысқартып, тұтынушыларды өз флагмандық брендіне бағытталды, бірақ Thums Up тұтынушылары Thums Up нарықтан кетсе, Coca-Cola емес, Pepsi-ге бұрылатынын түсінді. Оның орнына Coca-Cola, Thums Up-ты Pepsi-ге қарсылас бренд ретінде пайдалануға шешім қабылдады. Осы кезде Coca-Cola компаниясы Үндістанның сусындар нарығының шамамен 60,5% үлесіне ие болды, бірақ Thums Up-ты алып тастаса, нарықтың бар болғаны 28,7% қалдыратынын анықтады, сондықтан Thums Up қайта іске қосылды, бұл жолы 30-40 жастағыларға бағытталды. Бренд өзінің күшті дәміне сүйене отырып, "еркектік" сусындар ретінде жаңа позицияланды. Thums Up Pepsi-дің телеарнадағы жарнамаларына тікелей шабуылдайтын жарнамалық кампанияны бастады, сусынның күштілігіне назар аудара отырып, "есейгендерге арналған" сусын бейнесі жас тұтынушыларға ұнайды деп үміттенді. "Thums Up-қа есей" атты кампания сәтті болды. Брендтің нарықтық үлесі мен құны артты.

Құрамында бар заттар

Thums Up құрамында газдалған су, қант, қышқылдықты реттеуші (E338) және кофеин, сондай-ақ табиғи түс (150d) және қосылған хош иістер ("табиғи, табиғатқа ұқсас және жасанды хош иіс заттар") бар.

Логотип және маркетинг

Thums Up логотипі – қызыл түсті бағдарламалық қолмен жоғары көтерілген ым-ишара, көлбеу, ақ, безсерифтік шрифтпен жазылған. Кейіннен Coca Cola бұл логотипті көк сызықтармен және көбірек заманауи шрифтпен өзгертті. 1980 жылдардың басына дейін танымал ұраны – «Бақытты күндер қайта келді», оны жарнама авторы Васант Кумар ойлап тапқан. Кейін ұран «Мен Күн күркіреуін қалаймын» деп өзгерді, одан кейін «Күркіреудің дәмін сезініңіз!» деп ауыстырылды. 1980 жылдары өнімді фильмдерге орналастыру қолданылды, Thums Up көптеген хинди фильмдерінің кадрларында көрінді. 2012 жылдың ақпан айында Оңтүстік Үндістан актері Махеш Бабу Thums Up өнімдерінің жарнамашысы болды. 2012 жылдың қазан айында Coca Cola India Салман Ханды Thums Up брендінің елшісі ретінде қайтадан тағайындады. Компания Ханның «Дабанг 2» фильмімен және оның қайырымдалық қорымен де серіктестікке келді. 2022 жылы компания үндістандық крикетші Джасприт Бумрамен «Тұфан» атты жаңа жарнамалық кампанияны іске қосты. Жылдам лақтырушы Мохаммед Сиражды көрсететін ұқсас бейнежарнама да жасалды. Болливуд актері Шахрух Хан бренд елшісі атанды. Сондай-ақ, ол Оңтүстік Үндістан актері Виджай Деверакондамен де ынтымақтастыққа түсті.

Крикет

Thums Up крикет матчтарының маңызды демеушісі болды және Шаржадағы крикет матчтарында ерекше көзге түсті. 1980 жылдардың басында Сунил Гаваскар мен Имран Хан суреттері бар бірнеше бейнекарта шығарылды.

Үндістанның автоспорт түрлері

Криккеттен басқа, Парленің оңтүстік облыстағы дистрибьюторы 1980-ші жылдары Үндістан автоспорт жарыстарын маңызды түрде қолдады.

Токио 2020 Паралимпиада ойындары

Компания 2021 жылдың тамызында Токио-2020 Паралимпиадасымен әлемдік серіктестік орнату туралы хабарлады. Бұл бренд алты спортшының суреті бар, арнайы қаптаманы ұсынды, олардың ішінде Мариаппан Тхангавелу (биіктікке секіру), Сакина Хатун (пауэрлифтинг), Суяш Ядав (жүзу), Навдип Сингх (найза тастау), Сумит Антил (найза тастау) және Авани Лехара (атқышу) кіреді.

Марапаттар мен мойындау

Trust Research Advisory талдау компаниясы жариялаған 2012 жылғы Brand Trust Report есебінде Thums Up Үндістанның ең сенімді брендтерінің қатарында 140-шы орынға қойылды. "Экономик Таймс" басылымы Thums Up брендін ең сенімді брендтер тізімінде 21-ші орынға орналастырды. 2013 жылғы Brand Trust Report бойынша Thums Up Үндістанның ең сенімді брендтерінің арасында 170-шы орынды иеленді. 2014 жылғы Brand Trust Report мәліметінше, Thums Up Үндістанның ең сенімді брендтерінің қатарында 66-шы орында болды.

Танымал мәдениетте

Манмад тауларының бір шыңы "Thums Up Mountain" (маратхи: Thums Up Dongar) деп аталады, себебі ол "Thums Up" логотипіндей пішіндес. Ол өтетін пойыздардан көрінеді және танымал орынға айналды. Thums Up "Же, дұға ет, сүй" кітабында және оның 2010 жылғы киноадаптациясында кездеседі. Сусын Салман Рушдидің 1988 жылғы "Сатаникалық өлеңдер" романында да қолданылған.