Кіріспе

Шри Пурохит Свами (– 1941) – Үндістанның Махараштра штатынан шыққан индуист дін қызметкері.

Өмірбаян

Пурохит Үндістанның Видарбха аймағындағы Баднер қаласында, Махараштраның бай брахман отбасында дүниеге келген. Оның ата-анасы оған Шанкар Гаджаннан Пурохит деген есім берді. Бала кезінде ол маратхи, ағылшын және санскрит тілдерін еркін меңгерді. Ол жақсы білім алып, 1903 жылы Калькутта университетінде философиядан B.A. дәрежесін, ал Деккан колледжі мен Бомбей университетінде заң мамандығын бітірді. Жасөспірім кезінде ол бой тартуға (Брахмачарья) шешім қабылдады, бірақ 1908 жылы ата-анасының тілегімен Году Байға үйленді. 1910 және 1914 жылдары қыздары, 1915 жылы ұлы дүниеге келгеннен кейін ол бой тартуға берген уәдесін қайтадан орындады. Үйленуге бір-екі жыл қалғанда, ол өзінен төрт жас үлкен Натекар есімді жігітпен танысты. Пурохит бұл кездесуді "көздің көрінгенін сүйгендей" сезім деп сипаттайды, ал кейін Бхагван Шри Хамса есімін алған Натекар Пурохиттің гуруына айналды. 1923 жылы гуруы оған Үндістанның барлық аймақтарын аралап, қайыр сұрап діни сапарға шығуды бұйырды. Ол бірнеше жыл бойы қолмен қайыр сұрап саяхаттады. 1930 жылы ол Еуропаға ұзақ сапар жасады.

Ейтспен достық

1931 жылы Томас Стёрдж Мур Пурохитті ирланд ақыны Уильям Батлер Йейтспен таныстырды. Екеуінің арасында Йейтс қайтыс болғанға дейін сақталған достық қарым-қатынас орнады, олар бірнеше әдеби жобалар бойынша бірлесіп жұмыс істеді. Йейтс Пурохиттің 1932 жылы жарық көрген «Индиялық монахтың өмірбаяны: өмірі мен оқиғалары» кітабына алғысөз жазды. 1934 жылы Пурохит Бхагван Шри Хамсаның «Қасиетті тау» кітабында, Йейтстің алғысөздерімен толықтырылып еске алынды. Ол 1935 және 1936 жылдары Майоркада У. Б. Йейтспен бірге «Он негізгі Упанишадтар» (1938, Фабер және Фабер) аудармасы бойынша жұмыс істеді. В. Б. Йейтс пен Шри Пурохит Сваминің бірлескен еңбегінің нәтижесінде жазылған тағы бір кітап – Свамидің 1938 жылы жарық көрген Патанджалидің «Йога афоризмдері» нұсқасы. Бұл кітапқа йоганың теориялық және рухани принциптеріне қосымша, бірнеше суреттелген жаттығулар мен позалар қосылды. Йейтс оны құрмет көрсету мақсатында 1892–1935 жылдардағы Оксфордтың қазіргі заманғы өлеңдер жинағына енгізді. Ол «Бхагавад-гита» кітабын ағылшын тіліне аударды, осы аударманы мына жерде қарауға болады. Шри Пурохит Сваминың аудармасында әрбір сөз ағылшын тіліне аударылады және ағылшын тілінде сөйлейтін оқырмандарға беймәлім санскрит түсініктерінен аулақ жүреді, мысалы, «йога» сөзін «руханилық» деп аударады. Ол сондай-ақ касталық жүйеге сіңіп кеткен мәселелерді атаудан жаңылды; түпнұсқа «Гитада» әртүрлі касталар туралы айтылған жерлерде, ол оларды қоғамдағы әртүрлі кәсіптер ретінде түсіндіреді.

Мұра

Ол Свами Вивекананданың буыны мен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі қоғам арасындағы маңызды, бірақ көбінесе естен шығарылған байланысты көрсетеді, онда шығыс ойлары рухани өмірдің құрамдас бөлігіне айналды. Пурохит Батыста негізінен индуизмнің маңызды мәтіндерін аудару жұмысымен танымал. 2023 жылдың маусым айында АҚШ-қа жасаған мемлекеттік сапарында Премьер-министр Моди Байдендерге Шри Пурохит Свами мен ирланд ақыны В.Б. Йейтстің санскриттен аударған 1937 жылғы "Он негізгі Упанишадтар" кітабының тұңғыш басылымын сыйға берді. Бұл кітап Упанишадтардың ең жақсы аудармаларының бірі саналады, ал Упанишадтар индуизмнің ең маңызды діни мәтіндерінің бірі болып табылады.