Кіріспе

Құлыптың түрі

Иілгіш құлып – бұл құлыптаманы жылжытуға кедеріс келтіру үшін иілгіштер жиынтығын пайдаланатын құлыптың түрі. Кейбір авторлар "ұстағыш құлып" терминін қақпалар "ашық" (яғни, иілгіштің шетінде) болған нұсқаларға, "жабық" (яғни, толығымен иілгішпен қоршалған) болғандардан айырмашылығын көрсету үшін қолданады. Иілгіш құлыптар көбінесе тісті кілтті пайдаланады. Кейбір сейфтерде қолданылатын құлыптар екі тісті кілтпен жабдықталады, сондай-ақ Оңтүстік және Шығыс Еуропада жиі қолданылатын есік құлыптары да осы типтес болады.

Үш рычагты құлыптар

Үш рычагты құлып – бұл рычагты құлыптың кең таралған түрі, бірақ көбінесе қауіпсіздік талаптары төмен жағдайларда, мысалы, ішкі есіктерде қолданылады. Олардың дәлдігі төмендеу (кілттердің мүмкін комбинациялары шектеулі болғандықтан, қате есіктерді де ашуы мүмкін).

Бес рычагты құлыптар

Бес рычагты құлып үйді сақтандыру үшін жиі қажет, сондай-ақ полиция үй қауіпсіздігі үшін оны жиі ұсынады. Әр түрлі санаттары бар, бірақ сақтандыру мақсатында әдетте қазіргі британдық стандарт (BS3621:2007) талап етіледі. Құлыпшы Валерия Олифент былай дейді: "Көптеген тарихи шіркеулердің есіктерінде әлі де ескі ағаш құлыптар кездеседі, бірақ көбінесе сақтандыру талаптарын орындау үшін олардың қасына заманауи 5 рычагты құлып орнатылады". BS3621:2007 стандартында бұранданың шығуы 14 мм емес, 20 мм болуы керек. Көптеген BS3621 құлыптарында құлыпты ашу мүмкіндігін азайту үшін, сондай-ақ физикалық шабуыл қаупін төмендету үшін қатты бұрандалар мен бұрғылауға қарсы пластиналармен бірге құлып ашуға қарсы құрылғылар орнатылған.

Қауіпті жерлер

Леверлі құлыптарды "перде тігуші" деп аталатын құралмен ашуға болады, ол құлыптың кілт саңылауына енгізіледі және құлыптағыш болғашқа күш қолданылады. Содан кейін, құрал құлып ішіндегі әрбір леверді дұрыс биіктікке көтеру үшін пайдаланылады, осылайша құлыптағыш болғаш өтіп кете алады. Жоғары қауіпсіздікті леверлі құлыптар (мысалы, бес леверлі құлыптар) әдетте леверлерге ойықтар жасалады. Бұл ойықтар құлыптағыш болғашты ұстап, оны ашуға тырысқанда қозғалмауына кепілдік береді (бұғаттағыш құлыптардағы қауіпсіздік штифтеріне ұқсас). Чабб детекторы құлып – бұл леверлі құлыптың бір түрі, ол құлыпты ашу әрекеттерін анықтау және болдырмау үшін жасалған. Леверлі құлыптарды бұрғылауға болады, бірақ бұрғылау нүктесін белгілеу үшін көбінесе шаблон немесе калыптаушы керек, себебі құлып механизмі көбінесе есікке кіріктіріледі, сондықтан бұрғылауға тиіс нүктені анықтау қиын.