Кіріспе
Италиядағы Пескара қаласы (pesˈkaːra; ; ) – Италияның Абруццо аймағындағы Пескара провинциясының орталығы. Бұл Абруццодағы ең көп халқы бар қала, 2023 жылдың 1 қаңтарына қарай 118 657 тұрғыны (ал айналасындағы қалалық аймақпен бірге шамамен 350 000 адам) бар. Адриатика теңізінің жағасында, Атерно-Пескара өзенінің сағасында орналасқан қазіргі муниципалитет 1927 жылы ескі Пескара бекінісінің муниципалитеттері, өзеннің оңтүстігіндегі қала бөлігі және Кастелламаре Адриатико (өзеннің солтүстігіндегі қала бөлігі) бірігу арқылы құрылды. Айналасындағы аудан Пескара провинциясына айналды. Қаланың басты сауда көшесі – Корсо Умберто I, ол екі алаңның арасымен өтеді: Республика алаңынан басталып, Бірінші мамыр алаңында теңіз жағалауына дейін созылады. Корсо Витторио Эмануэле II және Никола Фабрици көшелерімен құрылған тікбұрыш – қаланың негізгі сауда ауданы, онда көптеген танымал сән дүкендері орналасқан және көлік қозғалысы шектеулі аймаққа кіреді. Ескі Пескараның Корсо Мантоне көшесі ұзақ жылдар бойы қаланың түнгі өмірінің орталығы болып келді. Қала әкімдігі мен провинция әкімшілігі Италия алаңында, өзенге жақын орналасқан. Осы жерден оңтүстікке қарай, Д’Аннунцио университетінің кампусына дейінгі аймақта жылдар бойы бизнес ауданы дамыды, ал Марина өзен сағасының оңтүстігінде жатыр. Пескараны халықаралық әуежай – Абруццо әуежайы және Адриатика теңізі мен Италияның ірі туристік порттарының бірі – Пескара порты қызмет көрсетеді.
Pescara (pesˈkaːra; ; ) is the capital city of the province of Pescara, in the Abruzzo region of Italy. It is the most populated city in Abruzzo, with 118,657 (January 1, 2023) residents (and approximately 350,000 including the surrounding metropolitan area). Located on the Adriatic coast at the mouth of the River Aterno Pescara, the present day municipality was formed in 1927 joining the municipalities of the old Pescara fortress, the part of the city to the south of the river, and Castellamare Adriatico, the part of the city to the north of the river. The surrounding area was formed into the province of Pescara. The main commercial street of the city is Corso Umberto I, which runs between two squares, starting from Piazza della Repubblica and reaching the seacoast in Piazza Primo Maggio. The rectangle that it forms with Corso Vittorio Emanuele II and Via Nicola Fabrizi is home of the main shopping district, enclosed in a driving restriction zone, where several of the best fashion shops are located. Corso Manthoné, the course of the old Pescara, has, for many years, been the center of the nightlife of the city. City hall and the administration of the province are in Piazza Italia, near the river, and in the area between here and the D'Annunzio University campus to the south, a business district has grown up over the years, while the Marina is situated to the immediate south of the mouth of the river. Pescara is also served by an international airport, the Abruzzo Airport, and one of the major touristic ports of Adriatic Sea and Italy, the Port of Pescara.
География
Пескара Адриатика теңізінің жағалауында, теңіз деңгейінде орналасқан және б.з.д. бірнеше ғасырлардан бері Атерно-Пескара өзенінің сағасы маңындағы стратегиялық тұста дамып келген. Жағалауы төмен және құмды, ал жағажай өзеннің солтүстігі мен оңтүстігіне қарай үзіліссіз созылып, солтүстік жақтағы пинета (кішкентай қарағай орманы) аймағында шамамен 2 км-ге дейін кеңейеді. Оңтүстікке қарай, Адриатика жағалауының көп бөлігінде шомылушыларға көлеңке берген қарағай орманы жағажайға жақын жерде дерлік жойылып кеткен, бірақ Даннунциана табиғи қорығында сақталған. Қаланың қалалық құрылысы жазық, Т-әріпі пішіндес аймаққа таралып, өзенді және жағалау жолағын қоршаған аңғарды алып жатыр. Солтүстік-батыс және оңтүстік-батысқа қарай қала сонымен қатар неолит дәуірінде алғашқы қоныс тапқан төбелерге қарай кеңейеді. Бүкіл қаланың жер асты суларына тәуелділігі бар, оның деңгейі 1 метрге дейін өзгеріп, көктемде таулардағы қар еруінен ең жоғары деңгейге жетеді. Қала тауларға өте жақын, ал Пассо Ланчано шаңғы курортына көлікпен 30 минуттық сапарда орналасқан.
Климат
Пескараның Жерорта теңізінің әсері бар ылғалды субтропиктік климаты (Cfa) бар. Қаланың климаты ыстық жаз бен салқын қысқа сипатталады. Ең құрғақ айында жауын-шашын мөлшері болғандықтан, қаланы толығымен Жерорта теңізі климатына жатқызуға болмайды. Сонымен қатар, жаздың басында құрғақшылық байқала тұра, тамыз (жаздың соңы) қысқы ақпан айымен салыстырылатын ылғалды болады, бұл Жерорта теңізі климаты үшін ерекше жағдай. Орташа температура ең суық айда (қаңтар) шамамен, ал ең жылы айда (шілде) шамамен. Қалада тіркелген ең төменгі температура 1979 жылғы 4 қаңтарда болды. Ең жоғары температура 2007 жылғы 30 тамызда тіркелді. Жауын-шашын мөлшері аз (жылына шамамен) және көбінесе күздің соңына шоғырланған. Пескара – жағалау қаласы, бірақ оның климатына айналасындағы таулар (Майелла және Гран-Сассо тізбегі) әсер етеді. Оңтүстік-батыс жел соққанда, Пескара Фён желдің әсеріне ішкіріп, температураның күрт өсуіне және салыстырмалы ылғалдылықтың төмендеуіне себеп болады. Сондықтан, температураның шамамен асып түсетін қыстар жиі кездеседі. Пескарада жылына 35 күннің ішінде ең төменгі температура 0 °C (32 °F) төмен болады.
Тарих
Пескараның тарихы римдік жаулап алудан бұрынғы кезеңге дейін жетеді. Ол Вестини және Марручини тайпаларының Шығыс халықтарымен сауда жасау үшін порты ретінде құрылды, және бұл қолдаушы рөл ғасырлар бойы сақталды. Қаланың да, өзеннің де атауы Атерн болған, ол Виа Клаудия Валериа және Виа Тибуртина жолдары арқылы Риммен байланыстырылған. Басты құрылысы – Жовис Атерниум ғибадатханасы. Қала Империяның шығыс провинцияларымен сауда жасау үшін маңызды порт болды. Орта ғасырларда ол ломбардтар тарапынан қиратылды (597 жыл). Қаланың қасиетті қамқоршысы – әулие Кеттеус, 6 ғасырдағы епископ, 590 жылы Грегорий I-нің (Ұлы) понтификаты кезінде Сабинадағы (қазіргі Сан-Витторино қаласы) Амитернум епархиясына сайланды. Аңыз бойынша, ол ломбардтар тарапынан Амитернумда көпірден мойнына тас байлап лақтырылып өлтірілді; оның денесі Пескараға дейін ағысып келді. Мұражай 13 зал арқылы өмірдің, дәстүрдің және экономиканың түрлі салаларын көрсетіп, Абруццо халқының 4000 жылдық тарихын баяндайды. Тарихи қала орталығында Габриэле Д’Аннунцио мен Эннио Флайаноның туған үйлері және 1933-1938 жылдар аралығында салынған Сан-Кеттеус соборы орналасқан. Өзеннің солтүстік жағалауында Италия алаңы (Piazza Italia) бар, одан қалалық әкімшілік және үкімет ғимараты көрінеді (Пескара провинциясының кеңсесі орналасқан), екеуі де фашистік дәуірде фашистік рационализм стилінде салынған және архитектор Винченцо Пилоттидің жобасы бойынша тұрғызылған. Пилотти қаланың көптеген қоғамдық ғимараттарын жобалаған, соның ішінде жергілікті сауда-өнеркәсіп палатасы, «G. Д’Аннунцио» классикалық гимназиясы және соттың бұрынғы ғимараты (қазір мұражай). Қаланың оңтүстік бөлігінде, Пинета Даннунциана табиғи қорығы мен жағажай арасында, 1912 жылы Антонино Либери (Д’Аннунционың күйеу баласы, инженер) жобалаған сәнді модерн стильіндегі виллалар ауданы бар. Сондай-ақ, бұл жерде алғашқыда әлеуметтік клуб (Курсаал) болған, кейін ликер зауыдына айналған және қазір көп мақсатты қоғамдық кеңістік ретінде пайдаланылатын Аурум ғимараты да бар. 2007 жылы Италиядағы ең үлкен жаяу және велосипедтік көпірі – Понте-дель-Маре салынды. Солтүстік жағалауда, қаланың басты алаңы – Салотто алаңына жақын жерде, Пьетро Касчелланың «Nave» (кеме) мүсіні орналасқан.
Экономика
Пескара – Абруццо аймағының ең көп халқы бар қаласы және Адриатика теңізі жағалауындағы он ең ірі экономикалық, сауда және туристік орталықтың бірі. Пескара жазда Адриатика теңізі жағалауындағы танымал демалыс орны болып табылады, оның жағалау сызығының ұзындығы шамадан асады. Теңізде, жағалау сызығынан көп алшақтамай, жағалауды су шаюдан қорғау үшін ірі тастардан салынған көптеген толқын қырықтырғыштар орналасқан. Қалада De Cecco компаниясының бас кеңсесі және Angelini Group және Procter & Gamble компанияларымен бірлескен Fater S.p.a. компаниясы орналасқан.
Мәдениет
Жыл сайын шілде айында Пескара қаласында халықаралық джаз фестивалі өтеді: «Пескара джаз» – джаз музыкасына арналған Италиядағы алғашқы жазғы фестиваль. 1969 жылдан бері ол Еуропадағы ең маңызды джаз фестивальдерінің бірі болып саналады, бұл туралы жетекші халықаралық журналдар жазды. Сонымен қатар, жыл сайын (маусым мен шілде айлары аралығында) қалада Италияның халықаралық кинофестивальдерінің бірі – «Флаяно сыйлығы» табыс етіледі. Пескара қаласы Габриэле Д’Аннунцио мен Эннио Флайаноның туған жері. Виттория Колонна – Пескараның маркизасы болған.
Университет
Пескара мен Чиети қалалары Г. д'Аннунцио университетінің орналасқан жері. Пескарада Архитектура, Экономика, Бизнес-әкімшілік, Сандық экономика, Әлеуметтік және құқықтық ғылымдар, Қазіргі тілдер, әдебиеттер және мәдениеттер кафедралары орналасқан, ал Чиетиде ректорлық және Академиялық кеңеспен бірге Медицина және қартаю ғылымдары, Эксперименталды және клиникалық ғылымдар, Нейроғылымдар және бейнелеу, Ауыз қуысы аурулары ғылымдары және биотехнология, Фармация, Гуманитарлық ғылымдар, Өнер және әлеуметтік ғылымдар, Психологиялық гуманитарлық ғылымдар, Инженерлік және геология кафедралары бар. 2011 жылы барлығы шамамен 31 257 студент оқыды. 2009 жылдан бері Рим ISIA-ның Пескарадағы бөлімшесі бар, ол студенттерді өнеркәсіптік дизайн саласында даярлайды. Қала орталығында ICRANet – Халықаралық релятивистік астрофизика желісі орталығы орналасқан, бұл релятивистік астрофизика және оған байланысты салалардағы ғылыми-зерттеу қызметін дамытатын халықаралық ұйым.
Since 2009, Rome ISIA has a subsidiary in Pescara, training students in the field of industrial design. In the city center is located the headquarters of ICRANet, the International Center for Relativistic Astrophysics Network, an international organization promoting research activities in relativistic astrophysics and related areas.
Спорт
Қаланың футбол командасы бар, Delfino Pescara 1936, 2012 жылдың маусым айында Италияның ең жоғары лигасы – Серия А-ға көтерілді. 38 маусым бойы екінші дивизионда ойнаған Пескара Кальчо, бұрынғы 7 маусымды Серия А-да өткізді, әсіресе 1980-1990 жылдары. Пескара 2009 жылы Жерорта теңізі ойындарын қабылдады, осы құрметті иелену үшін Риека (Хорватия) және Патрас (Грекия) қалаларын жеңіп шықты. 2015 жылы 28 тамыздан 6 қыркүйекке дейін қалада Жерорта теңізі жағажай ойындарының тұңғыш турнирі өтті. 1924 жылдан 1961 жылға дейін Пескара қаласында Коппа Асербо автомобиль жарысы өткізілді, ол 1957 жылы Жүргізушілер әлем чемпионатының соңғы алдындағы кезеңі болды. 2011 жылдан бері Ironman 70.3 жарысының итальяндық нұсқасы Пескара қаласында өтеді, ол аумақтың ерекшеліктері мен теңізден басталып, тауларға қарай жалғасып, қала орталығында аяқталуы мүмкін жарыс ұйымдастыруға қолайлы болғандықтан таңдалды.
Көлік
Қоғамдық көлік тұрғысынан Пескарада кең ауқымды қызметтер бар, сонымен қатар қала жолдарға өте ыңғайлы орналасқан.
Автомобиль жолдары
Пескара мен Чиети арасындағы аумақтан екі панЕуропалық тас жолы өтеді: автострада A14 (Италия) Болонья – Таранто және автострада A25 (Италия) Торано – Пескара, олар жергілікті айналма жолдар жүйесімен байланысқан.
Әуежай
Пескара қаласы Абруццо әуежайы (Aeroporto di Pescara) деп аталатын халықаралық әуежай арқылы қызмет көрсетеді, ол бүкіл аймақты Барселона Жирона, Брюссель Шарлеруа, Франкфурт-Хан, Краков, Лондон Стэнстед, Париж Бове, Милан Бергамо, Копенгаген, Визе, Милан Линате, Тирана, Бухарест, Палермо, Катания және Ольбия сияқты көптеген итальяндық және еуропалық бағыттармен байланыстырады. Теміржол станциясы алдындағы автобус аялдамасынан 2022 жылдың 1 желтоқсанынан бастап Рим Фиумичино әуежайына және одан ITA Airways автобустарымен күнделікті қатынас жүзеге асырылуда, бұл әуе компаниясының хабымен байланысуға мүмкіндік береді.
Порт
Пескара қаласына балық аулау, яхталар тоқтауы, жүк түсіру және коммерциялық жолаушылар тасымалы қызметтерін Pescara порты көрсетеді. Жаз айларында Хорватияға, негізінен SNAV компаниясы арқылы Сплит қаласына және Далмацияның орталық аймағындағы аралдарға паром мен гидрофойл қатынасы бар. Бірақ көбінесе бұл рейстер үлкен әрі жақсы жабдықталған Ортона портынан жүзеге асырылады.
Темір жол
Қалада төрт теміржол станциясы бар, Пескара Централь теміржол станциясы Абруццодағы басты және ең ірі станция, сондай-ақ Италиядағы пойыздар терминалы жоқ ірі станциялардың бірі. Ол Рим, Милан, Турин, Болонья, Бари, Анкона, Триест және тағы да көптеген қалалар сияқты Италияның маңызды қалаларымен байланыстырады. Басқа станциялар: Пескара Порта Нуова, Пескара Трибунале және Пескара Сан Марко.
Автобус
Пескара бірнеше автобус желілерімен қызмет көрсетеді (TUA, Società unica abruzzese di trasporto компанияларының басқаруымен). Пескара Централе арқылы Рим Тибуртинаға (Рим) тікелей автобус қатынайды (саяхат шамамен екі жарым сағатқа созалады).
Троллейбус
Жаңа троллейбус жүйесі пайдалануға беріледі. Жүйенің алғашқы маршруты салынды. Ол қала орталығын, соның ішінде Пескара Централь теміржол стансасын, Монтесильваномен байланыстырады. Бұл маршрутта пайдалану үшін жаңа Van Hool троллейбустары жеткізілді. Олар сынақтан өткізіліп, жүргізушілер оқытылғаннан кейін, қызмет көрсету 2023 немесе 2024 жылы басталуы мүмкін. Абруццо халықаралық әуежайы мен Parcheggio Sud бағытына болашақта кеңейту ұсынылып отыр.