Эрих Мария Ремарк – неміс жазушысы, «Батыс майданындағы жағдай» авторы. 1-ші Дүниежүзілік соғыс, соғысқа қарсы көзқарас, эмиграция тақырыбында шығармалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс туған романист (1898–1970)
German born novelist (1898–1970)
Эрих Мария Ремарк (/r//ə/'/m//ɑːr//k/, ; туған Эрих Пол Ремарк; 22 маусым 1898 – 25 қыркүйек 1970) – неміс туған романист. Оның ең әйгілі романы – "Батыс майданындағы жағдай" (1928), Бірінші дүниежүзілік соғыстағы Императорлық неміс армиясындағы тәжірибесіне негізделген, халықаралық бестселлерге айналып, соғыс туралы жазған ардагерлердің жаңа әдеби жанрын қалыптастырды. Роман бірнеше рет киноға түсірілді. Ремарк соғысқа қарсы көзқарастары үшін нацистік пропаганда министрі Жозеф Геббельс тарапынан "ұлтшыл емес" деп айыпталды. Ол әдеби жетістіктері мен даңқының арқасында Швейцарияға босқын ретінде, содан кейін АҚШ-қа көшіп, онда азаматтыққа қабылданды.
Erich Maria Remarque (/r//ə/'/m//ɑːr//k/, ; born Erich Paul Remark; 22 June 1898 – 25 September 1970) was a German born novelist. His landmark novel All Quiet on the Western Front (1928), based on his experience in the Imperial German Army during World War I, an international bestseller which created a new literary genre of veterans writing about conflict. The book was adapted to film several times. Remarque's anti war themes led to his condemnation by Nazi propaganda minister Joseph Goebbels as "unpatriotic." He was able to use his literary success and fame, to relocate to Switzerland as refugee, and to the United States, where he became a Naturalized citizen.
Ерте өмір
Ремарк 1898 жылғы 22 маусымда Эрих Пол Ремарк ретінде Петер Франц Ремарк пен Анна Мария отбасында дүниеге келді. Ол әкесімен, кітап мұқабасын жасаушымен, ешқашан жақын болған емес, бірақ анасымен жақын болды және Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін оның құрметіне Мария деген есімді орта атына қосты. Ремарк Питер мен Аннаның төрт баласының үшіншісі еді. Оның туыстары – үлкен әпкесі Эрна, үлкен ағасы Теодор Артур (бес немесе алты жасында қайтыс болды) және кіші әпкесі Эльфриде. Оның тегі «Батыс майданында бәрі тыныш» романы жарық көрген кезде француз тегін құрметтеу және бұрынғы «Арман бөлмесі» (Die Traumbude) романынан өзін алыстату үшін Ремарк деп өзгертілді. Ремарктың балалық шағынан бергі және өмір бойы досы Ханс Герд Рабе жасаған зерттеулер Ремарктың француз тегі болғанын көрсетті. Оның 1789 жылы туған атасы Иоганн Адам Ремарк Аахендегі француз отбасынан шыққан. Бұл нацистік үгіт таратушылардың оның нақты тегі Креймер («Ремарк» сөзінің кері жазылуы) және оның еврей екендігі туралы таратып келген жалған ақпаратқа қарсы келеді.
Remarque was born on 22 June 1898, as Erich Paul Remark, to Peter Franz Remark and Anna Maria , a working class Roman Catholic family in Osnabrück. He was never close with his father, a bookbinder, but he was close with his mother and he began using the middle name Maria after World War I in her honor. Remarque was the third of four children of Peter and Anna. His siblings were his older sister Erna, older brother Theodor Arthur (who died at the age of five or six), and younger sister Elfriede. The spelling of his last name was changed to Remarque when he published All Quiet on the Western Front in honor of his French ancestors and in order to disassociate himself from his earlier novel The Dream Room (Die Traumbude). Research by Remarque's childhood and lifelong friend Hanns Gerd Rabe proved that Remarque had French ancestors his great grandfather Johann Adam Remarque, who was born in 1789, came from a French family in Aachen. This is contrary to the falsehood perpetuated by Nazi propaganda that his real last name was Kramer ("Remark" spelled backwards) and that he was Jewish.
Әскери қызмет
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ремарк 18 жасында Германия императорлық армиясына әскерге шақырылды. 1917 жылдың 12 маусымында ол Хем Ленглетке 2-ші гвардиялық резервтік дивизиясының 2-ші ротасының резервтік бөлімшесіне жіберілді. 1917 жылдың 26 маусымында ол 15-ші резервтік жаяу әскер полкінің 2-ші ротасына, инженерлік взвод Бетеге тағайындалды және Торхут пен Хутулст арасындағы окоптарда шайқасты. 1917 жылдың 31 шілдесінде ол сол аяғына, оң қолына және мойнына снарядтың сынықтарынан жарақаттанды. Даладан медициналық эвакуациядан кейін ол Дуйсбургтегі әскери госпитальға жеткізілді, онда жараларынан емделді. 1918 жылдың қазан айында ол қайта әскерге шақырылды, бірақ бір айдан кейін соғыс аяқталып, оның әскери мансабы тоқтады.
During World War I, Remarque was conscripted into the Imperial German Army at the age of 18. On 12 June 1917, he was transferred to the Western Front, 2nd Company, Reserves, Field Depot of the 2nd Guards Reserve Division at Hem Lenglet. On 26 June 1917 he was posted to the 15th Reserve Infantry Regiment, 2nd Company, Engineer Platoon Bethe, and fought in the trenches between Torhout and Houthulst. On 31 July 1917 he was wounded by shell shrapnel in his left leg, right arm and neck, and after being medically evacuated from the field was repatriated to an army hospital in Duisburg, where he recovered from his wounds. In October 1918, he was recalled to military service, but the war's armistice a month later put an end to his military career.
Соғыстан кейінгі жұмыспен қамту
Соғыстан кейін ол мұғалімдік білімін жетілдіруін жалғастырды және 1919 жылдың 1 тамызынан бастап Лонеде бастауыш мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді, ол кезде Линген округінде, қазір Бентхайм округінде. 1920 жылдың мамыр айынан бастап ол бұрынғы Хюмлинг округіндегі Кляйн Берссенде, қазіргі Эмсландта, ал 1920 жылдың тамызынан бастап 1972 жылдан бері Оснабрюк қаласының құрамына кіретін Нахнеде жұмыс істеді. 1920 жылдың 20 қарашасында ол оқыту қызметінен уақытша босату туралы өтініш берді. Ол өмірінің осы кезеңінде кітапханашы, кәсіпкер, журналист және редактор сияқты әртүрлі жұмыстар істеді. Оның ақы төленген алғашқы жазу жұмысы неміс шина өндірушісі Continental Rubber Company компаниясында техникалық жазушы болып жұмыс істеу болды.
After the war he continued his teacher training and worked from 1 August 1919 as a primary school teacher in Lohne, at that time in the county of Lingen, now in the county of Bentheim. From May 1920 he worked in Klein Berssen in the former County of Hümmling, now Emsland, and from August 1920 in Nahne, which has been a part of Osnabrück since 1972. On 20 November 1920 he applied for leave of absence from teaching. He worked at a number of different jobs in this phase of his life, including librarian, businessman, journalist, and editor. His first paid writing job was as a technical writer for the Continental Rubber Company, a German tire manufacturer.
Жазушылық мансап
Ремарк өзінің алғашқы жазуға талпынысын 16 жасында жасаған. Олардың арасында очерктер, өлеңдер және кейін аяқталып, 1920 жылы «Ұйқы бөлмесі» (Die Traumbude) деп жарияланған романның бастамасы болды. 1923 және 1926 жылдар аралығында ол Германн Шюц салған «Контибубен» комикс-сериясының сценарийін жазды, ол «Эхо Континенталь» журналында жарияланды. Соғыстан қайтып келгеннен кейін, соғыстың қасіреттері мен анасының өлімі оған зор рухани жарақат пен қайғы әкелді. Кейінгі жылдары кәсіби жазушы ретінде ол «Пауль» есімі орнына «Мария» деген орта есімін қолдана бастады, анасына құрмет көрсету үшін. 1927 жылы «Горизонттағы станция» (Station am Horizont) романын жариялады. Бұл роман «Sport im Bild» спорт журналында бөлім-бөлім жарияланды, онда Ремарк жұмыс істеді. (Алғаш рет кітап түрінде 1998 жылы жарық көрді.) Оның мансабын анықтаған «Батыс майданында бәрі тыныш» (Im Westen nichts Neues) (1929) ромасы да 1927 жылы жазылған. Ремарк алғашқыда оны басып шығаратын баспагерді таба алмады. 1947 жылы олар АҚШ азаматтығына қол жеткізді. Ремарк Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі неміс өмірі туралы жазуын жалғастырды. Оның келесі романы «Үш жолдас» (Drei Kameraden) 1928 және 1929 жылдардағы Веймар Республикасындағы өмірге арналған. Оның төртінші романы «Флоцэм» (неміс тілінде Liebe deinen Nächsten, яки «Жақыныңды сүй») алғаш рет 1939 жылы «Collier’s» журналында ағылшын тіліндегі аудармада бөлім-бөлім жарияланды. 1941 жылы кітап ретінде жарық көру үшін мәтінді қайта жөндеуге тағы бір жыл жұмсады, ағылшын және неміс тілдерінде. Оның келесі туындысы – «Триумф аркасы» романы алғаш рет 1945 жылы ағылшын тілінде, ал келесі жылы неміс тілінде Arc de Triomphe деген атпен басылып шықты. Бұл да бірден бестселлерге айналып, бүкіл әлем бойынша бес миллионға жуық дана сатылды. Оның соңғы романы «Жұмақтың көлеңкелері» болды. Ол Нью-Йорктегі 57-ші көшедегі 320-шы үйде тұрып жазған. Бұл үй «оның романында маңызды рөл атқарды». 1943 жылы нацистер оның кіші әпкесі Эльфриде Шольцті тұтқындады, ол күйеуі мен екі баласымен бірге Германияда қалған. Халық сотында (Фолькс-Геричхоф) сотталғаннан кейін, ол соғыстың жеңілгенін айтқаны үшін «халықтың рухын құлатқан» деп айыпталды. Сот төрағасы Роланд Фрайслер: «Сіздің бауырыңыз, өкінішке орай, біздің қолымыздан тыс, бірақ сіз бізден қашып құтыла алмайсыз» деді. Шольц 1943 жылдың 16 желтоқсанында бас кесілді. Кейін Ремарк әпкесінің нацистерге қарсы қозғалысқа қатысқанын айтты. Көшпенділікте Ремарк соғыстан кейін ғана әпкесі Эльфриде тағдыры туралы білді. Ол 1952 жылы жазған «Өмір шұғыласы» (Der Funke Leben) романын оған арнады. Кітаптың неміс тіліндегі нұсқасында арнау сөздері алынып тасталды, өйткені кейбір немістер оны әлі де сатқын деп санайды.
Remarque had made his first attempts at writing at the age of 16. Among them were essays, poems, and the beginnings of a novel that was finished later and published in 1920 as The Dream Room (Die Traumbude). Between 1923 and 1926 he also scripted a comic series, Die Contibuben, drawn by Hermann Schütz, published in the magazine Echo Continental, a publication by the rubber and tire company Continental AG. After coming back from the war, the atrocities of war along with his mother's death caused him a great deal of mental trauma and grief. In later years as a professional writer, he started using "Maria" as his middle name instead of "Paul", to commemorate his mother. In 1927, he published the novel Station at the Horizon (Station am Horizont). It was serialised in the sports journal Sport im Bild for which Remarque was working. (It was first published in book form in 1998.) All Quiet on the Western Front (Im Westen nichts Neues) (1929), his career defining work, was also written in 1927. Remarque was at first unable to find a publisher for it. They became naturalised citizens of the United States in 1947. Remarque continued to write about the German experience after WWI. His next novel, Three Comrades (Drei Kameraden), focuses on life in Weimar Republic in the years of 1928 and 1929. His fourth novel, Flotsam (in German titled Liebe deinen Nächsten, or Love Thy Neighbour), first appeared in a serial version in English translation in Collier's magazine in 1939. He spent another year revising the text for its book publication in 1941, both in English and German. His next work, the novel Arch of Triumph, was first published in 1945 in English, and the next year in German as Arc de Triomphe. Another instant bestseller, it reached worldwide sales of nearly five million. His final novel was Shadows in Paradise. He wrote it while living at 320 East 57th Street in New York City. The apartment building "played a prominent role in his novel". In 1943, the Nazis arrested his youngest sister, Elfriede Scholz, who had stayed behind in Germany with her husband and two children. After a trial at the notorious Volksgerichtshof (Hitler's extra constitutional "People's Court"), she was found guilty of "undermining morale" for stating that she considered the war lost. Court President Roland Freisler declared, "Ihr Bruder ist uns leider entwischt—Sie aber werden uns nicht entwischen" ("Your brother is unfortunately beyond our reach you, however, will not escape us.") Scholz was beheaded on 16 December 1943. Remarque later said that his sister had been involved in anti Nazi resistance activities. In exile, Remarque was unaware of his sister Elfriede's fate until after the war. He would dedicate his 1952 novel Spark of Life (Der Funke Leben) to her. The dedication was omitted in the German version of the book, reportedly because she was still seen as a traitor by some Germans.
Кейінгі жылдар
1948 жылы Ремарк Швейцарияға оралып, өмірінің қалған бөлігін сонда өткізді. «Триумф аркасы» мен оның келесі жұмысы «Өмірдің ұшқыны» (Der Funke Leben) арасында Ремарк үшін жеті жылдық үнсіздік болды, ол 1952 жылы неміс және ағылшын тілдерінде жарық көрді. «Өмірдің ұшқыны» романын жазған кезде ол «Өмір сүруге уақыт және өлуге уақыт» (Zeit zu leben und Zeit zu sterben) романының үстінде де жұмыс істеді. Ол алғаш рет 1954 жылы ағылшын тілінде «Сүйюге уақыт және өлуге уақыт» (A Time to Love and a Time to Die) деген атаумен жарық көрді. 1958 жылы Дуглас Сирк Ремарк романының негізінде Германияда «Сүйюге уақыт және өлуге уақыт» фильмін түсірді. Ремарк фильмде профессор рөлінде эпизодтық түріде ойнады. 1955 жылы Ремарк Гитлердің Берлиндегі рейхс-канцеляриясының бомбобетондық қоршауындағы соңғы күндері туралы австриялық «Соңғы акт» (Der letzte Akt) фильмінің сценарийін жазды, ол Майкл Мусманноның «Өлуге он күн» (1950) кітабына негізделген. 1956 жылы Ремарк Германияда да, Бродвейде де қойылған «Толық айналым» (Die letzte Station) драмасын жазды. Ағылшын тіліндегі аудармасы 1974 жылы жарық көрді. «Жұмақтың сүйіктісі жоқ» (Heaven Has No Favorites) 1959 жылы сериал түрінде (қарызға алынған өмір ретінде) көрсетілді, 1961 жылы кітап болып шыққаннан кейін 1977 жылы «Бобби Дирфилд» фильміне айналдырылды. «Лиссабон түні» (Die Nacht von Lissabon), 1962 жылы жарық көрген, Ремарк аяқтаған соңғы туындысы болып табылады. Роман Германияда 900 000 данаға жуық сатылды.
In 1948, Remarque returned to Switzerland, where he spent the remainder of his life. There was a gap of seven years a long silence for Remarque between Arch of Triumph and his next work, Spark of Life (Der Funke Leben), which appeared both in German and in English in 1952. While he was writing The Spark of Life he was also working on a novel Zeit zu leben und Zeit zu sterben (Time to Live and Time to Die). It was published first in English translation in 1954 with the not quite literal title A Time to Love and a Time to Die. In 1958, Douglas Sirk directed the film A Time to Love and a Time to Die in Germany, based on Remarque's novel. Remarque made a cameo appearance in the film in the role of the Professor. In 1955, Remarque wrote the screenplay for an Austrian film The Last Act (Der letzte Akt), about Hitler's final days in the bunker of the Reich Chancellery in Berlin, which was based on the book Ten Days to Die (1950) by Michael Musmanno. In 1956, Remarque wrote a drama Full Circle (Die letzte Station) for the stage, which played in both Germany and on Broadway. An English translation was published in 1974. Heaven Has No Favorites was serialised (as Borrowed Life) in 1959 before appearing as a book in 1961 and was made into the 1977 film Bobby Deerfield. The Night in Lisbon (Die Nacht von Lissabon), published in 1962, is the last work Remarque finished. The novel sold about 900,000 copies in Germany.
Жеке өмір
Ремарктің алғашқы некесі 1925 жылы актриса Ильзе Джутта Замбонамен болды. Неке өте қиын және екі тараптан да адалдық бұзылған. 1930 жылы Ремарк пен Замбона ажырасып, 1933 жылы Швейцарияға бірге қашып кетті. 1938 жылы олар оны Германияға қайтарудан сақтау үшін қайтадан үйленді, ал 1939 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп барды, онда екеуі де 1947 жылы азаматтыққа қол жеткізді. 1957 жылдың 20 мамырында олар тағы ажырасып, бұл жолы ажырасу соңғы болды. Ильза Ремарк 1975 жылдың 25 маусымында қайтыс болды. 1930 жылдары Ремарк австриялық актриса Хеди Ламарр, мексикалық актриса Долорес дель Рио және неміс актрисасы Марлен Дитрихпен қарым-қатынаста болды. Дитрихпен арадағы қарым-қатынас 1937 жылдың қыркүйегінде Венециядағы кинофестиваль кезінде Лидода кездескенде басталды және кем дегенде 1940 жылға дейін, көбінесе хаттар, телеграммалар мен телефон арқылы жалғасты. Олардың хаттарының бір бөлігі 2003 жылы "Sag mir, daß du mich liebst" ("Мені сүйетініңді айт") кітабында, ал 2011 жылы "Пума" пьесасында жарияланды. Ремарк 1958 жылы актриса Полетт Годдардқа үйленді.
Remarque's first marriage was to the actress Ilse Jutta Zambona in 1925. The marriage was stormy and unfaithful on both sides. Remarque and Zambona divorced in 1930, but in 1933 they fled together to Switzerland. In 1938, they remarried, to prevent her from being forced to return to Germany, and in 1939 they emigrated to the United States, where they both became naturalized citizens in 1947. They divorced again on 20 May 1957, this time for good. Ilse Remarque died on 25 June 1975. During the 1930s, Remarque had relationships with Austrian actress Hedy Lamarr, Mexican actress Dolores del Río, and German actress Marlene Dietrich. The affair with Dietrich began in September 1937, when they met on the Lido while in Venice for the film festival, and continued until at least 1940, maintained mostly by way of letters, telegrams and telephone calls. A selection of their letters was published in 2003 in the book Sag mir, daß du mich liebst ("Tell Me That You Love Me") and then in the 2011 play Puma. Remarque married actress Paulette Goddard in 1958.
Өлім және мұра
Ремарк 1970 жылғы 25 қыркүйекте 72 жасында Локарнода жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның денесі Швейцарияның Тичино кантонындағы Ронко зиратына жерленді. 1990 жылы Ремарктің әйелі Годдард қайтыс болды, оның денесі күйеуінің қасына жерленді. Ол Нью-Йорк университетіне 20 миллион АҚШ долларын Еуропалық зерттеулер институтын қаржыландыру үшін қалдырды, ол Ремарктің құрметіне аталған, сондай-ақ Нью-Йорктегі Гринвич Виллидж кампусындағы "Годдард Холл" құрылысын қаржыландыруға бөлді. Ремарк институтының алғашқы директоры профессор Тони Джадт болды. Ремарктің қолжазбалары Нью-Йорк университетінің Фейлс кітапханасында сақталады. 1970 жылы Эрих Мария Ремарк қайтыс болғаннан кейін, оның әйелі Паулет Годдард 1990 жылы қайтыс болғанға дейін виллада тұрды. Вилла Паулет Годдардтың мүлігінің бір бөлігі ретінде Нью-Йорк университетіне мұрагерлікпен берілді. [10] Нью-Йорк университеті Тичино кантонына 18 миллион швейцариялық франк мұра салығын төлеуге дайын болмағандықтан, вилла кантонға тәркіленді. Кантон вилланы шамамен 2010 жылы аукционға шығарды, бірақ бастапқыда сатып алушы табылмады, бұл жоғары баға мен мүлікті жаңғыртудың қымбаттығымен байланысты болуы мүмкін. [2] Алайда 2021 жылы мүлікті ақыры неміс жұбайлар сатып алды, олар Casa Monte Tabor-ді бейбітшілікті насихаттау және Эрих Мария Ремарктің мұрасын сақтау үшін сақтап қалғысы келеді. Вилла бейбітшілік тақырыбындағы шаралар үшін қолданыла береді. Вилла 2023 жылы кең ауқымды жөндеуден өтті.
Remarque died of heart failure at the age of 72 in Locarno on 25 September 1970. His body was buried in the Ronco Cemetery in Ronco, Ticino, Switzerland. Goddard, Remarque's wife, died in 1990, and her body was interred next to her husband's. She left a bequest of US$20 million to New York University to fund an institute for European studies, which is named in honour of Remarque, as well as funding "Goddard Hall" on the Greenwich Village campus in New York City. The first director of The Remarque Institute was Professor Tony Judt. Remarque's papers are housed at NYU's Fales Library. After Erich Maria Remarque's death in 1970, his wife Paulette Goddard lived in the villa until her death in 1990. The villa was bequeathed to New York University as part of the estate of Paulette Goddard. [10] Since New York University was not prepared to pay the associated inheritance tax of 18 million Swiss francs to the Canton of Ticino, the villa was confiscated by the canton. The canton offered the villa at on auction around 2010, but there was initially no buyer, probably due to the high price and the high costs of modernizing the property. [2] However by 2021, the property was finally purchased by a German couple who wish to preserve Casa Monte Tabor as a place to promote peace and preserve the legacy of Erich Maria Remarque. It will continue to be used for events on peace topics. The villa has been extensively renovated in 2023.
Жұмыстардың тізімі
Ескерту: ағылшын тіліндегі жарияланымдардың күні – кітап түріндегі алғашқы жарияланым күнін көрсетеді.
Note: the dates of English publications are those of the first publications in book form.