Ари Шеффер: Голланд-француз суретшісінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Нидерланд-француз суретшісі (1795–1858)

Ари Шеффер (10 ақпан 1795 – 15 маусым 1858) – нидерланд-француз романтизміне жататын суретші. Ол негізінен әдебиетке негізделген туындыларымен, Данте, Гёте, Лорд Байрон және Уолтер Скотттың шығармалары бойынша салған суреттерімен, сондай-ақ діни тақырыптардағы жұмыстарымен танымал. Өмірі бойында белгілі және ықпалды тұлғалардың көптеген портреттерін жасады. Саяси тұрғыдан Шеффер король Людовик Филипп I-мен жақын байланыста болды, оның балаларына сабақ беріп, 1848 жылғы француз революциясына дейін көп жыл бойы сәнді өмір сүруге мүмкіндік алды.

Өмір

Шеффер Йохан Бернард Шеффердің (1765–1809) ұлы, портрет суретшісі. Ол Хомберг-на-Ом немесе Кассельде (қазіргі Германия; соңғысы 1926 жылдан бері Кассель деп аталады) дүниеге келді және жастық шағында Нидерландыға көшіп келді. Анасы – Корнелия Ламме (1769–1839), портрет миниатюраларының суретшісі және Дордрехт қаласындағы пейзаж суретшісі Арий Ламменің қызы, оған Арий (кейін «Ары») деп ат қойылды. Арий Шеффердің екі бауыры болды: журналист және жазушы Карел Арнольд Шеффер (1796–1853) және суретші Хендрик Шеффер (1798–1862). Ата-анасы оны тәрбиеледі және 11 жасынан бастап Амстердамдағы сурет академиясына оқуға түсті. 1808 жылы әкесі Людовик Бонапарттың Амстердамдағы сарай суретшісі болды, бірақ бір жылдан кейін қайтыс болды. Виллем Бильдердейктің ықпалымен Ары әкесі қайтыс болғаннан кейін оқуын жалғастыру үшін Лилль қаласына (Франция) көшті. 1811 жылы ол және оның мансабына үлкен әсер еткен анасы Парижге көшіп келді, онда Пьер Нарсис Гериннің шәкірті ретінде Эколь де Боз-Арт мектебінде оқыды. Кейіннен ағалары да Парижге келді. Шеффер 1812 жылдан бастап Париж салонында көрмелер ұйымдастыра бастады. 1817 жылы оның есімі таныла бастады, ал 1819 жылы оған маркиз де Лафайеттің портретын салу тапсырылды. Лафайеттің таныстарының арқасында Шеффер мен оның бауырлары өмір бойы саяси белсенділікпен айналысты және ол көрнекті филеллен атанды. Шеффердің анасы 1837 жылға дейін өзімен аттас немере қызын білмеді, содан кейін ол екі жылдан кейін қайтыс болғанға дейін оған қамқорлық жасады. Шеффер мен оның отбасы 1848 жылдың 24 ақпанында тақтан бас тарған Людовик Филипп I билігі кезінде өркендеді. Шеффер мен Хендрикке көптеген суретшілік тапсырмалар берілді, олар Париждегі шеберханасында көптеген студенттерге сабақ берді, сондықтан осы кезеңде жасалған және оның қолтаңбасын таңбалаған шығармалардың саны оның өзі салғандығын растау мүмкін емес. Шеффер әдебиеттен, әсіресе Данте, Байрон және Гёте шығармаларынан шабыт алып суреттер салды. Данте мен Беатрис суреттерінің екі нұсқасы Ұлыбританияның Вулвергемптон өнер галереясында және Бостонның Көркемсурет мұражайында сақталған. Оның «Жас балықшының жерлеуі» (1824 жылғы Салонда) Уолтер Скотттың «Антиквариат» романынан бір көріністі бейнелейді және Дэвид Уилкидің «Жерге беру үшін демалу» туындысынан шабыттанды. Ол діни тақырыптарға көшті: «Christus Consolator» (1836), одан кейін «Christus Remunerator», «Жұлдыздың нұрымен жетелеуші бақташылар» (1837), «Магтардың тажын төгіп беруі», «Зәйтүн бағындағы Мәсіх», «Айқышқа ілінген Мәсіх», «Жерленген Мәсіх» (1845) және «Сент-Августин мен Моника» (1846). Оның «Christus Consolator» суретінің кішірейтілген нұсқасы (қазіргі таңда Ван Гог мұражайында, Амстердамда сақталатын түпнұсқасы) 70 жыл бойы жоғалып кеткен, 2007 жылы Миннесота штатының Дассел қаласындағы Гетсиман лютеран шіркеуінің күзетші шкафынан табылған. Ол қалпына келтіріліп, Миннеаполис өнер институтында қойылды. Шеффер портреттер салуда да шебер болды, барлығы 500 портрет жасады. Оның суреттеріне композиторлар Фредерик Шопен және Франц Лист, Маркиз де Лафайет, Пьер Жан де Беранжер, Альфонс де Ламартин, Чарльз Диккенс, герцогиня де Бролье, Тальеран кірді. Өлімінен кейін алғаш рет көрмеге қойылған шығармалар: «Жердің қайғысы» және «Қайта тірілуді жариялаған періште», олар аяқталмаған күйде қалды. Өлген кезде оның беделі күрт төмендеді және Патурл галереясының сатылуымен одан әрі нашарлады, онда оның ең танымал туындылары көптеп сақталған: оның суреттері сүйкімділігі мен оңайлығы үшін мақталғанмен, түстерді дұрыс пайдаланбағаны және сезімталдығының жоқтығы үшін сынға ұшырады. Ол бір хатта былай деп жазды: Луи мен Шеффер (Шеффер Луи Виардоның жақын досы, Паулин Виардоның күйеуі) әрқашан менің ең жақын достарым болды, және менің барлық ниетіммен қарамастан, Луидің ыстық және терең махаббатына жауап бере алмағаным өкінішті. Ол 18 жасында Луи Виардоға үйленді, ол кезде күйеуі Париждегі итальяндық опера үйінің директоры және Шеффердің досы болған. Шеффер Паулин Виардоның сенімді досы және оның отбасымен тігі байланыста болды. 1850 жылы Шеффер француз азаматы болып, генерал Мари Этьен Франсуа Анри Бодрандтың жесірі Софи Маринге үйленді. Марин 1856 жылы қайтыс болды. Оның інісі Хендрик Шеффер, 1798 жылдың 27 қыркүйегінде Гаагада туған, сонымен қатар суретші болды.

Scheffer was the son of Johan Bernard Scheffer (1765–1809), a portrait painter who was born in Homberg upon Ohm or Cassel (both presently in Germany; the latter has been spelled as Kassel since 1926) and moved to the Netherlands in his youth, and Cornelia Lamme (1769–1839), a portrait miniature painter and daughter of landscape painter Arie Lamme of Dordrecht, for whom Arij (later "Ary") was named. Ary Scheffer had two brothers, the journalist and writer Karel Arnold Scheffer (1796–1853) and the painter Hendrik Scheffer (1798–1862). His parents educated him and he attended the drawing academy in Amsterdam from the age of 11 years. In 1808 his father became the court painter of Louis Bonaparte in Amsterdam, yet his father died one year later. Encouraged by Willem Bilderdijk, Ary moved to Lille, France, for further study after the death of his father. In 1811 he and his mother, who greatly influenced his career, moved to Paris, France, where he studied at the École des Beaux Arts as a pupil of Pierre Narcisse Guérin. His brothers followed them to Paris later. Scheffer started exhibiting at the Salon de Paris in 1812. He began to be recognized in 1817, and in 1819 he was asked to make a portrait of the Marquis de Lafayette. Perhaps because of Lafayette's acquaintances, Scheffer and his brothers were politically active throughout their lives and he became a prominent Philhellene. Scheffer's mother did not know of her namesake granddaughter until 1837, after which she cared for her until she died only two years later. Scheffer and his family prospered during the reign of Louis Philippe I, who abdicated on 24 February 1848. Scheffer and Hendrik were inundated with artistic commissions, and they taught numerous students in their workshop in Paris, so many that of the works produced during this period that bear his signature the number that he actually made himself cannot be verified. Scheffer often painted subjects from literature, especially the works of Dante, Byron and Goethe. Two versions of Dante and Beatrice have been preserved at Wolverhampton Art Gallery, United Kingdom, and Museum of Fine Arts, Boston, US. His L'Enterrement de Jeune Pêcheur, illustratiing a scene from Walter Scott's The Antiquary and taking inspiration from David Wilkie's Distraining for Rent, was exhibited at the Salon of 1824 25. He now turned to religious subjects: Christus Consolator (1836) was followed by Christus Remunerator, The shepherds led by the star (1837), The Magi laying down their crowns, Christ in the Garden of Olives, Christ bearing his Cross, Christ interred (1845), and St Augustine and Monica (1846). One of the reduced versions of his Christus Consolator (the prime version today to be found in the Van Gogh Museum, Amsterdam), lost for 70 years, was rediscovered in a janitor's closet in Gethsemane Lutheran Church in Dassel, Minnesota, in 2007. It has been restored and is on display at the Minneapolis Institute of Art. Scheffer was also an accomplished portrait painter, finishing 500 portraits in total. His subjects included composers Frédéric Chopin and Franz Liszt, the Marquis de la Fayette, Pierre Jean de Béranger, Alphonse de Lamartine, Charles Dickens, Duchess de Broglie, Talleyrand

The works first exhibited posthumously include Sorrows of the earth, and the Angel announcing the Resurrection, which he had left unfinished. By the time of his death, his reputation was damaged and was further undermined by the sale of the Paturle Gallery, which contained many of his most celebrated achievements: though his paintings were praised for their charm and facility, they were condemned for poor use of color and vapid sentiment. She wrote in one letter:
Louis and Scheffer (Scheffer was the best friend of Louis Viardot, husband of Pauline Viardot) has always been my dearest of friends, and it is sad, that I was never able to respond to the hot and deep love of Louis, despite all my volition. She was married to Louis Viardot at 18 years old, when her husband was a director of an Italian opera house in Paris and a friend of Scheffer. Scheffer was a confidant of Pauline Viardot and a friend of her family until his death. In 1850 Scheffer became a French citizen and married Sophie Marin, the widow of General Marie Étienne François Henri Baudrand. Marin died in 1856. His younger brother Hendrik Scheffer, born in The Hague on 27 September 1798, was also a painter.