Эмиль Фишер: неміс химигі, 1902 ж. химия бойынша Нобель сыйлығының лауреаты. Фишер этерификациясы, проекциясы және ферменттердің құлып-кілт механизмін ашты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Германдық химик (1852–1919)
German chemist (1852–1919)
Герман Эмиль Луис Фишер (9 қазан 1852 – 15 шілде 1919) – неміс химигі және 1902 жылғы Химия саласындағы Нобель сыйлығының иегері. Ол Фишер этерификациясын ашты. Сонымен қатар, ол асимметриялық көміртек атомдарын символдық түрде бейнелеуге арналған Фишер проекциясын жасады. Ол сондай-ақ ферменттердің әрекет ету механизмін «кілт-құлып» деп болжады. Өмірі бойы Emil Fischer деп танылды, алғашқы есімін ешқашан пайдаланбады. 1874 жылы Адольф фон Баердің басшылығымен докторлық диссертациясын қорғады.
Hermann Emil Louis Fischer (; 9 October 1852 – 15 July 1919) was a German chemist and 1902 recipient of the Nobel Prize in Chemistry. He discovered the Fischer esterification. He also developed the Fischer projection, a symbolic way of drawing asymmetric carbon atoms. He also hypothesized lock and key mechanism of enzyme action. He never used his first given name, and was known throughout his life simply as Emil Fischer. He earned his doctorate in 1874 under Adolf von Baeyer
1882 жылы Эрланген университетінде, ал 1885 жылы Вюрцбург университетінде химия профессоры болып тағайындалды. 1892 жылы Берлин университетінде химия профессоры қызметін атқарды, бұрынғы профессор фон Хофманннан кейін. Фишер 1888 жылы Агнес Герлахқа үйленді. Ол жеті жылдан кейін қайтыс болды, одан үш ұлы қалды. Кіші екеуі Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапты, ал үлкені Герман – органикалық химия саласындағы маман болды.
In 1882 he was appointed professor of chemistry at the University of Erlangen and in 1885 at the University of Würzburg. In 1892 he succeeded von Hofmann as professor of chemistry at the University of Berlin. Fischer married Agnes Gerlach in 1888. She died seven years later, leaving him a widower with three sons. The younger two died during their military service in World War I, but the oldest, Hermann, became an organic chemist.
Зерттеу
Ол фенилгидразиндердің туындыларын зерттеу арқылы, олардың диазоқосылыстармен байланысын анықтады және олардың басқа заттармен қосылуға дайын екенін атап өтті, бұл бұрын белгісіз көптеген қосылыстардың пайда болуына әкелді. Мұндай конденсация өнімдерінің ең маңыздысы – альдегидтер мен кетондармен өзара әрекеттесу нәтижесінде түзілетін гидразондар. 1886 жылы жарияланған оның байқауынша, гидразондарды тұз қышқылымен немесе мырыш хлоридімен өңдегенде индигоның бастапқы заты – индолдың туындылары алынады. Бұл фон Бейердің индиго және оған байланысты көптеген заттар туралы пікірлерін растады. Ол 16 стереоизомерлі глюкозалардың формулаларын қалай есептеуге болатынын көрсетті және бірнеше стереоизомерлерді синтездеп, асимметриялық көміртек атомының Ле Бел – Ван’т Хофф ережесін растауға көмектесті. Фишер сонымен қатар барбитураттардың ашылуына да үлкен үлес қосты, бұл дәрілер ұйқысыздық, эпилепсия, алаңдау және анестезия үшін қолданылады. Дәрігер Йозеф фон Мерингпен бірге ол 1904 жылы алғашқы барбитуратты седатив – барбиталды енгізуге көмектесті. Одан кейін ол белоктар саласында жаңаша зерттеулер жүргізді. Жаңа әдістерді қолдану арқылы ол күрделі альбуминдерді аминқышқылдарына және басқа азотты қосылыстарға ыдыратып, олардың көпшілігінің құрамын анықтады. Содан кейін осы бірліктерді қайта біріктіру арқылы табиғи өнімдерге ұқсас синтетикалық пептидтерді жасады. Оның зерттеу тобы 1901 жылы алғашқы бос дипептидті (Глицин-Глицин) синтездеді. 1906 жылға қарай оның зерттеу тобы әртүрлі тізбек ұзындығы мен аминқышқылдары құрамындағы 65 пептидті синтездеді. 1899–1906 жылдар аралығындағы зерттеулері 1907 жылы «Аминқышқылдары, полипептидтер және белоктар туралы зерттеулер» деген атпен жарияланды. Үш жылдан кейін пептидтердің жалпы саны 100-ден асып, ең ұзыны 15 глицин және үш лейцин бірлігінен тұратын 18 аминқышқылды пептид болды. Бұл 18 аминқышқылды пептид физиологиялық химиктер қолданатын белоктарға арналған тесттерге стандартты жауап берді: оң Биурет сынағы, бейорганикалық тұздармен шөгу және протеолитикалық ферменттермен ыдырау.
He investigated the derivatives of phenylhydriazines, establishing their relation to the diazo compounds, and he noted the readiness with which they entered into combination with other substances, giving origin to a wealth of hitherto unknown compounds. Of such condensation products undoubtedly the most important are the hydrazones, which result from the interaction with aldehydes and ketones. His observations, published in 1886, that such hydrazones, by treatment with hydrochloric acid or zinc chloride, yielded derivatives of indole, the parent substance of indigo, were a confirmation of the views advanced by von Baeyer on the subject of indigo and the many substances related to it. He showed how to deduce the formulae of the 16 stereoisomeric glucoses, and prepared several stereoisomerides, helping to confirm the Le Bel–Van 't Hoff rule of the asymmetric carbon atom. Fischer was also instrumental in the discovery of barbiturates, a class of sedative drugs used for insomnia, epilepsy, anxiety, and anesthesia. Along with the physician Josef von Mering, he helped to launch the first barbiturate sedative, barbital, in 1904. He next carried out pioneering work on proteins. By the introduction of new methods, he succeeded in breaking down the complex albumins into amino acids and other nitrogenous compounds, the constitutions of most of which were known, and by bringing about the recombination of these units, he prepared synthetic peptides which approximated to the natural products. His research group synthesised the first free dipeptide (Glycine Glycine) in 1901. By 1906 about 65 peptides of different chain length and amino acid composition had been made by his research group. His researches made from 1899 to 1906 were published in 1907 with the title Untersuchungen über Aminosauren, Polypeptides und Proteine. Three years later the total number of peptides exceeded 100, with the longest being an 18 amino acid peptide containing 15 glycine and three leucine units. The 18 amino acid peptide gave the standard responses to tests for proteins used by physiological chemists a positive Biuret test, precipitation by inorganic salts and cleavage by proteolytic enzymes