Кіріспе

Гонконг судьясы Сайед Кемал Шах Бохари (туған 25 қазан 1947 ж.) – Гонконгтағы судья. 1997 жылы құрылғаннан бастап 2012 жылдың қазан айында міндетті зейнеткерлік жасына (65 жас) жеткенге дейін ол Гонконгтың Соңғы Апелляциялық сотының үш тұрақты судьясының бірі болды; содан кейін ол тұрақты емес судья ретінде сот құрамында қалды.

Жас шағы мен отбасы

Бохаридің әкесі Дауд Бохари, Британдық Үндістанның (қазіргі Пәкістан) Солтүстік-Батыс Шекаралық провинциясының тумасы. Жапон оккупациясынан кейін ол Британдық Үндістан армиясымен Гонконгқа келді. Оның анасының отбасы 19 ғасырдан бері Гонконгта тұрып келген. Бохари 1947 жылы Гонконгтың Коулун қаласында дүниеге келді. Бохари бұрынғы Жоғарғы Сот судьясы Верина Саида Бохариға үйленген, олардың үш қызы бар.

Мансап

Бохари 1970 жылы Англия адвокатурасына, ал келесі жылы Гонконг адвокатурасына қабылданды. Одан кейін бір жыл өткен соң ол Бейбітшілік судьясы болды. 1989 жылы Жоғарғы сот судьясы қызметіне тағайындалды. 1993 жылдың басында Лан Квай Фонгтағы Жаңа жыл қарсаңындағы қадамтаптау салдарынан 21 адамның қаза табуына байланысты сот отырысын жүргізгені үшін ол көпшіліктің назарына ілікті. Сол жылы ол Апелляциялық сотқа көтерілді. Оның жиі келіспеушіліктері кейбіреулер тарапынан "интеллектуалдық деңгейде жоғары" деп бағаланды, ал әділдік сезіміне сүйене отырып, белгіленген принциптерден гөрі өз ішкі сенімдерімен шешім қабылдауға бейімділігі үшін оны "соттың ар-ожданы" деп атады. Мартин Ли SC оны "Гонконгтың Лорд Деннингі" деп сипаттады. Бохари 2012 жылдың 24 қазанында 65 жасқа толып, тұрақты судья лауазымынан зейнетке шықты. Зейнетке шығумен байланысты сөйлеген сөзінде ол Гонконгтың сот тәуелсіздігіне қауіп төндіретін "күші зор, бұрын-соңды болмаған дауыл" туралы ескертті. Зейнеткерлік жасын ұзартпау туралы шешімге қатысты түсіндірме бергенде, Бохари: "Егер менің либералдық шешімдерімнің себебі зейнеткерлік жасымның ұзартылмауы болса, мен соған сенемін" деді. Дегенмен, соттағы қызметін еске алып, Бохари судьялардың пікірлері кейде әртүрлі болғанымен, сот отырысында да, шешім жазу кезеңінде де өте ынтымақтастық атмосферасын байқағанын айтты. Ол Гонконг судьялары Пекиннің Негізгі заңды түсіндіру құқығына қарамастан, заңды тәуелсіз түрде қолданатынын мәлімдеді: "Пекиннен түсіндірме беру фактісінің өзі соттың тәуелсіз екенін көрсетеді. Өйткені егер соттар тәуелсіз болмаса, оларға жасырын түрде не істеу керегін айтуға болар еді, және олар солай істеуі мүмкін еді. Бірақ Гонконгта бұл қалай жұмыс істемейтінін баршамыз білеміз".

2012 жылдың наурыз айында Роберт Тан оның орнын басушы болып тағайындалды. Бохари кейде істерді қарап, тұрақты емес судья ретінде қызметін жалғастыруда. Тұрақты судьялық қызметінен кеткеннен бері Бохари "Еске алулар" атты естелік кітабын және "Кроки" сериясын, оның мансабына арналған карикатуралар жинағын жариялады.

Дәйексөздер

"Адамзат – бұл қолданба." (Лау Конг Юнг иммиграция директорына қарсы)
"Адам құқықтары орынды аталады, себебі олар адамзаттың негізгі және ішкі қасиеттері. "Мемлекеттен тәуелсіз және одан бұрын, әрқашан адаммен бірге болған." (Әділет министрі Яу Юк Лунг Зигоға қарсы, Эфиопия Оңтүстік Африкаға қарсы; Либерия Оңтүстік Африкаға қарсы)
"Заңның жасалуының көптеген түрлі мақсаттарының ішінде, адам құқықтарын жариялау, қорғау және олардың толық потенциалын іске асырудан артық маңыздысы жоқ." (Әділет министрі Яу Юк Лунг Зигоға қарсы)