Кіріспе

Жаңа Зеландияның 18-ші генерал-губернаторы Сильвия Роуз Картрайт (қыздығы Поултер; 7 қараша 1943 жылы туған) – 2001 жылдан 2006 жылға дейін Жаңа Зеландияның 18-ші генерал-губернаторы қызметін атқарған жаңазеландиялық заңгер. Ол Дам Кэтрин Тизардтан кейін осы қызметке тағайындалған екінші әйел болды.

Ерте өмір

Картрайт Отаго қыздар гимназиясының бұрынғы түлегі және Отаго университетін бітірген, ол 1967 жылы заң бакалавры дипломын алған.

Заң мансабы

1989 жылы Картрайт алғашқы әйел аудандық сот төрағасы болды, ал 1993 жылы ол Жоғары сотқа тағайындалған тұңғыш әйел атанды. Картрайт 1988 жылы жатыр мойнының қатерлі ісігі және Оклендтегі Ұлттық Әйелдер Ауруханасында оның емделуіне қатысты мәселелерді зерттеген комиссияға төрағалық етті, бұл комиссия Картрайт комиссиясы деп белгілі. Картрайт бұрын Әйелдерге қарсы дискриминацияны жою комитетінде қызмет еткен. 2007 жылы Картрайттың заңгерлік қызметіне деген құрмет ретінде Окленд әйелдер адвокаттары қауымдастығы "Дэме Сильвия Картрайт" лекциялық сериясын құрды.

Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы

Картрайт 2001 жылдың 4 сәуірінен 2006 жылдың 4 тамызына дейін Жаңа Зеландияның генерал-губернаторы қызметін атқарды. Оның орнын 2006 жылдың 23 тамызында сағат 12-де Ананд Сатьянанд басты. Осы кезеңде Бас судья Дам Сиан Элиас Үкіметтің әкімшісі (генерал-губернатордың міндетін атқарушысы) болды. 2002 жылдың 16 маусымында Картрайт Save The Children's New Zealand филиалының жылдық бас мәжілісінде сөйлеген сөзінде, балаларын тәртіпке келтіру үшін ата-аналарға «ақылға қонымды күш» қолдануға рұқсат беретін 1961 жылғы Қылмыстық кодекстің 59-бабын сынады. Бірнеше топтар бұл ұстанымды сынға алды, мысалы, Қоғамдық нормаларды жақсарту қоғамы. Монархисттік лига бұл пікірлердің Королеваның өкілі үшін «шектерден тыс» екенін мәлімдеді, ал Жасыл партияның депутаты Сью Брэдфорд бұл пікірлерді қолдады. 2002 жылдың 12 тамызында Веллингтон қаласындағы Виктория университетінің мамандандырылған қолданбалы зерттеу орталығының ашылуында сөйлеген сөзінде Картрайт ұзақ мерзімді жазалар қылмыстық қайталау деңгейін төмендетуі мүмкін бе деген сұрақ қойды. Бұл 2002 жылғы Жазалау туралы заң мен Шартты түрде босату туралы заң қабылданғаннан кейін болды. Бұл заңдар қылмыстық істер бойынша міндетті жазаларды енгізіп, шартты түрде босату мүмкіндігін азайтты. ACT New Zealand депутаты Стивен Фрэнкс бұл мәлімдемелерді сынға алып, «Мен оны ең салмақты судьялардың бірі деп есептемеймін және ол осы мәселеде пікір білдіру арқылы өзін қиын конституциялық жағдайға түсіріп отыр» деді, сондай-ақ Sensible Sentencing Trust та сынға алды. Алайда, премьер-министр Хелен Кларк генерал-губернаторды қорғап, «Біз үшін туындаған мәселе – біз енді Ұлыбританияның доминионы емеспіз, онда генерал-губернатор Королева сияқты болады» деді. 2004 жылғы Вайтинги күнінде Ұлттық партияның лидері Дон Браштің нәсілдер аралық қатынастар туралы даулы Орева сөзінен кейін Картрайт «He iwi tahi tatou» фразасын басқаша түсіндірді. 2005 жылғы жалпы сайлаудан кейін Ұлттық партияның бұрынғы вице-лидері Джерри Браунли Картрайт Ұлттық партияға үкімет құруға мүмкіндік бермегенін мәлімдеді. Браунли «Мен генерал-губернаторға деген құрметімді жоғалтқанымды ашық айтуым керек және енді отырып, Жаңа Зеландияның жаңа, формалды конституциясын қарастыруымыз керек деп ойлаймын» деді. Оған жауап ретінде Хелен Кларк генерал-губернатордың «өте дұрыс процедураны» сақтағанын айтты.

Камбоджа соғыс қылмыстары туралы соты

Картрайт Камбоджаның Жоғарғы сот алқасы тарапынан Камбоджа трибуналының сот палатасындағы екі халықаралық судьяның бірі ретінде тағайындалды. Қорғау тарапынан осы лауазымнан бас тарту туралы бірнеше рет жасалған өтініштер сот палатасы мен Жоғарғы сот палаталары тарапынан негіздері бойынша үнемі қабылданбай келеді.

Құрметтер мен марапаттар

1989 жылы Королеваның туған күніне орай Картрайт әйелдерге көрсеткен қызметтері үшін Британ империясы орденінің Дам Командоры дәрежесіне тағайындалды. Жоғары соттан зейнетке шыққаннан кейін оған өмір бойы "Құрметті" аталымын қолдану құқығы берілді. 1990 жылы Картрайт Жаңа Зеландияның 1990 жылғы естелік медалін алды, ал 1993 жылы Жаңа Зеландияның сайлау құқығының жүз жылдығына арналған медалімен марапатталды. 2001 жылы ол Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің Бас серігі атанды, ал 2006 жылғы 2 тамызда парламентте өткен мемлекеттік түскі ас кезінде оны шығарып салуға арналған шарада Королеваның қызмет орденімен марапатталды. 2022 жылы Королеваның туған күні мен платиналық мерейтойына орай Картрайт Жаңа Зеландияға көрсеткен қызметтері үшін Жаңа Зеландия орденінің қосымша мүшесі болып тағайындалды. Картрайт Халықаралық Рауль Валленберг қорының құрметті мүшесі және Америка Құрама Штаттарындағы биоэтиканы зерттейтін Хастингс орталығының мүшесі.

Жеке өмір

1969 жылы Картрайт заңгер Питер Джон Картрайтқа үйленді. Ол 2019 жылдың 17 сәуірінде қайтыс болды.