Кіріспе

Норвегия мен Швецияның патшайымы (1320–1363)

Намурлық Бланка (швед және норвег тілдерінде: Blanka; 1320–1363) – король Магнус VII / IV-тің әйелі болғандықтан Норвегия мен Швецияның патшайымы болды.

Өмірбаян

Бланша – Иоанн I, Намур графы мен Мари де Артуаның үлкен қызы. Әкесінің жағынан ол қуатты Дампьер әулетінің мүшесі, Фландрия графы Гайдың немере қызы. Анасының жағынан Бланша француз королдік әулетімен туыс, себебі оның анасы Францияның Людовик VIII-нің әкесінің шөбересі Филипп Артуаның қызы, осылайша Капе әулетінің кіші тармағының мүшесі.

Неке

Швеция мен Норвегия патшасы мен Намур әулетінің мүшесі арасында неке жасау себебі белгісіз. 1334 жылдың маусым айында король Магнус Норвегиядан Намурға барып, оған үйлену ұсынысын жасады. Олар Намур қаласында кездесіп, Магнус 1334 жылдың күзінде Швецияға қайтып оралды. Бланша 1335 жылдың күзінде Намурдан аттанып, үйлену тойы 1335 жылдың қазан немесе қараша айының басында, мүмкін Бохус қамалында болды. Бланшаға үйлену сыйы ретінде Норвегиядағы Тунсберг және Швециядағы Лёдозе аймақтары иелік ретінде берілді; Тунсберг 1353 жылы Бохус, Марстранд, Эльфсюсел, Рёнрике және Боргарсюселмен ауыстырылды. Бланшаның тағына отыру рәсімі 1336 жылдың шілде айында, мүмкін 22 шілдеде Стокгольмдегі Ұлы шіркеуде өтті. Ол Швецияға ағалары Роберт пен Луидің сүйемелдеуімен келді, олар күйеуінің қызметінде болды: Луидің 1354 жылға дейін корольдің қызметінде қалғандығы мәлім.

Патшалық

Таққа отырғызылғаннан кейін, королева Бланшаға "Бланша, Құдайдың рақымымен Швеция, Норвегия және Скания королевасы" деген жазуы бар жеке мөрі берілді. Онда ол тәж киіп, таяқ ұстап тұрған күйде бейнеленген: сол дәуірде үйленген әйелге тән емес, ол шашын жамылғымен жаппады. Бұл кезде Швецияның ресми астанасы болмағандықтан, королева Бланша корольмен бірге патшалық резиденциялар арасында саяхат ететін. 1345 жылы оның бауырлары Людовик пен Роберт оның күйеуінің вассалдары атанды. Бланша мен Магнустың Эрик және Хакон есімді екі ұлы болды, сондай-ақ бала кезінде қайтыс болған кем дегенде үш қызы болған. 1343 жылы Швеция мен Норвегия екі патшалыққа қайта бөлінуі, ал олардың үлкен ұлы Эрик Швецияны, екінші ұлы Хакон Норвегияны мұраға алуы туралы келісімге келді.

Мұра

Королева Бланш – швед және норвегиялық ортағасырлық патшайымдардың ең танымалдарының бірі. Көрініп тұрғанындай, ол патшайым ғана емес, саяси және әлеуметтік тұрғыдан да өте белсенді және көзге түсетін болған, оның туралы көптеген әңгімелер мен әндер жазылған. Швецияда королева Бланш "Rida rida ranka, hästen heter Blanka" ("Тіземе мін, жылқының аты Бланка") әнімен де еске алынады, бұл ән Альберт Эдельфельттің оның және ұлы Хаконның әйгілі тарихи суретіне ықпал еткен. Brasserie du Bocq шығаратын бельгиялық бидай сырасы "Blanche de Namur" деп аталады (және 2009 жылғы World Beer Awards-та "әлемдегі ең жақсы бидай сырасы" атанды).