Кіріспе

Оңтүстік Африка геологы (1878–1948)

Александр Логи дю Тойт FRS (/d//uː/'/t//ɔɪ/ dooTOY'; 14 наурыз 1878 – 25 ақпан 1948) – Оңтүстік Африкадан шыққан геолог және Альфред Вегенердің континенттердің қозғалысы теориясын ерте қолдаушылардың бірі.

Ерте өмір және білім

Ду Тойт 1878 жылы Кейптаун қаласының Ньюлендс ауданында дүниеге келді. Ол Рондебоштағы епархиялық колледжде және Жақсы Үміт университетінде білім алды. Әдесі, капитан Александр Логидің ынталандыруымен, 1899 жылы Глазгодағы Корольдік техникалық колледжінде тау-кен инженері мамандығын бітірді. Лондондағы Корольдік ғылым колледжінде геологияны оқығаннан кейін, Глазго университеті мен Корольдік техникалық колледжінде геология, тау-кен ісі және геодезия пәндерінен дәріс беру үшін Глазгоға қайта оралды.

Мансап

1903 жылы ду Тойт Жақсы Үміт мүйісінің геологиялық комиссиясында геолог болып тағайындалды және Карудың кең аумағын, оның долериттік интрузияларын картаға түсіріп, осы тақырыпта көптеген мақалалар жариялап, Оңтүстік Африка геологиясы туралы терең білім жинады. Кейін ол Кару жүйесінің толық стратиграфиялық картасын жасады, Двика тиллитінен бастап Дракенсберг базальтына дейін. Ол өте қарқынды жұмыс істеді, бірақ "Біздің қаңғып жүрген құрлықтарымыз" кітабында көрсетілгендей, еңбекқорлығымен және ұқыптылығымен белгілі болды. Кітабында сол кездегі геология ғылымының тұрғысынан қарағанда, шығармашылық және нақты дәлелдерге негіделген тезистері осы күнгі тақталар тектоникасының қағидаларымен үлкен сәйкестік табады. 1920 жылы ду Тойт Одақтық су шаруашылығы департаментіне су геологы болып қабылданды, ал 1927 жылы De Beers Consolidated Mines компаниясының бас кеңесші геологы болды және 1941 жылы зейнетке шықты. 1923 жылы ол Вашингтонның Карнеги институтынан грант алып, Аргентина, Парагвай және Бразилияның геологиясын зерттеу үшін Оңтүстік Американың шығысына сапар шекті. "Біздің қаңғып жүрген құрлықтарымыз" атты еңбегінде айтқандай, ол экспедицияға қолдау сұрағанда, бұл шешімді ойсырап білмеген, екі құрлықтың геологиялық ұқсастығын тексеру мақсатымен арнайы қолдау сұрады. Нәтижесінде, Оңтүстік Африкада бұрыннан анықтаған геологиялық ерекшеліктердің Оңтүстік Америкадағы жалғасын табуға және оны картаға түсіруге қол жеткізді. Бұл дәлелдер қарапайым адамға әсерлі болмаса да, геологтар үшін континенттік шельфтердің сәйкестігінен гөрі әлдеқайда маңызды болды. Өзінің зерттеулерінің нәтижесінде ду Тойт Вегенердің идеяларын қолдайтын аймақтардан алынған стратиграфиялық және радиоизотоптық деректерді қарастырып, "Оңтүстік Америка мен Оңтүстік Африканың геологиялық салыстыруы" (1927) атты еңбегін жариялады. Оның ең танымал еңбегі – "Біздің қаңғып жүрген құрлықтарымыз" (1937) бұл жұмысты кеңейтіп, жетілдірді. Вегенерден кейбір қағидалардан өзгеше, ол Тетис мұхитымен бөлінген екі түпкілікті суперконтинентті ұсынды: солтүстік/экваторлық Лавразия және оңтүстік/полярлық Гондваналенд.

Марапаттар мен құрметтер

1933 жылы Лондон геологиялық қоғамы ду Тойтке Мерчисон медалін табыс етті, ал 1943 жылы ол Корольдік қоғамның мүшесі атанды. 1949 жылы, оның қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, Оңтүстік Африка геологиялық қоғамы оның құрметіне екі жылда бір рет өткізілетін дәріс сериясын ұйымдастырып, қазірге дейін жалғастырып келеді. 1973 жылы Марстағы 75 шақырымдық кратер (71.8°О, 49.7°Б) оның еңбегін ескере отырып "Дю Тойт" деп аталды.

Елеулі еңбектері

du Toit, A. L. (1926) Оңтүстік Африка геологиясы, Оливер және Бойд, Лондон, Ұлыбритания
du Toit, A. L. және Reed, F. R. C. (1927) Оңтүстік Америка мен Оңтүстік Африканың геологиялық салыстырмасы, Вашингтонның Карнеги институты, АҚШ
du Toit, A. L. (1937) Көшпелі құрлықтарымыз; Құрлықтардың қозғалу гипотезасы, Оливер және Бойд, Лондон, Ұлыбритания