Польшаның Пултұск қаласының тарихы мен қазіргі жағдайы
Pułtusk
Пулатуск – Польшаның солтүстігіндегі тарихи қала. Ұзын базар алаңы, архитектурасымен танымал, Варшава тұрғындары үшін танымал демалыс орны. Тарихы, соғыстары туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пулюск (Пууутуск) – Польшаның солтүстік-шығысында, Нарев өзенінің жағасында орналасқан қала. Варшаваның солтүстігінде, Мазовия воеводствосында орналасқан, 2023 жылғы мәлімет бойынша халқы 19 224 адамды құрайды. Тарихи архитектурасымен және Еуропадағы ең ұзын можайланған базар алаңымен (ұзындығы бойынша) белгілі, Варшава тұрғындары үшін танымал демалыс орны болып табылады.
Pułtusk (pronounced Poowtoosk ) is a town in northeast Poland, by the river Narew. Located north of Warsaw in the Masovian Voivodeship, it has a population of 19,224 as of 2023. Known for its historic architecture and Europe's longest paved marketplace ( in length), it is a popular weekend destination for the residents of Warsaw.
Соғыс аралығы мен Екінші дүниежүзілік соғыс
1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ел тәуелсіздік алғаннан соң қала Польша құрамына қайта кірді. Польша-Совет соғысы кезінде, 1920 жылдың 9-10 тамызында, Варшава шайқасының алдында поляктар қаланы қаһармандықпен қорғады. 13 тамызда орыс әскері қаланы басып алды, содан кейін тұтқынға алынған поляк әскерлерін жазалап өлтірді. Нацистік Германия қалада полиция түрмесін, сот түрмесін және мәжбүрлі еңбек лагерін ұстады. 1939 жылдың қараша және желтоқсан айларында неміс полициясы жергілікті түрмеде поляктарды атқылады. Неміс оккупациясы кезінде қала тұрғындарының шамамен 50 пайызы, көбінесе еврейлер, қуылды немесе депортацияланды, ал кейбіреулері нацистік концлагерьлерге жіберілді. 1941-1945 жылдары қаланың поляк тарихын жою мақсатымен неміс тілінде Остенбург деп атауға өтті. 1942 жылдың 17 желтоқсанында гестапо Польшаның қарсылық қозғалысының жетекші ұйымы – «Үй армиясының» төрт мүшесін ашық түрде атқылады. Екінші дүниежүзілік соғыстың кезінде Пультуск үшін болған шайқаста Совет Қызыл Армиясының 16 мыңнан астам әскері қаза тапты. Соның салдарынан қаланың шамамен 85 пайызы қирады. 1939 жылдың 7 қыркүйегінде қала нацистік Германияның бақылауына өтті. 27 қыркүйекте немістер еврейлердің көп бөлігін концлагерьлерге депортациялады. Кейбіреулері кейін Совет шекарасына жетті, бірақ көптегені лагерьлерде қайтыс болды. XXI ғасырда Пультуск еврейлерінің ұрпақтары негізінен Израиль, АҚШ, Канада және Аргентинада табылған.
The town was reintegrated with Poland, when the country regained independence following World War I in 1918. During the Polish Soviet War, it was fiercely defended by Poles on August 9–10, 1920, at the eve of the Battle of Warsaw. On August 13, the Russians captured the town, and then they massacred captured Polish soldiers. Nazi Germany operated a police prison, court prison and forced labour camp in the town. The German police carried out executions of Poles in the local prison in November and December 1939. During the German occupation, approximately 50% of the city's inhabitants, mostly Jews, were expelled or deported, some to Nazi concentration camps. In 1941 1945 it was renamed in German as Ostenburg, to erase traces of Polish origin. On December 17, 1942, the Gestapo carried out a public execution of four members of the Home Army, the leading Polish resistance organization. In the battle for Pułtusk during later World War II, over 16,000 soldiers of the Soviet Red Army were killed. As a result of the battle, approximately 85% of the city was destroyed. On September 7, 1939, the city became under the control of Nazi Germany. On September 27, the Germans deported most of the Jews to concentration camps. Some eventually made their way to the Soviet border but many died in the camps. In the 21st century, descendants of Pułtusk Jewry are found mainly in Israel, the United States, Canada, and Argentina.
Қазіргі заман
1950 жылы Пультуск пен Насильск теміржол станциясын байланыстыратын теміржол желісі салынды. 1975 жылы қалада Мазовия ғылыми зерттеу орталығының ғылым орталығы ашылды. 1993 жылы Пультуск ЮНЕСКО-ның «Дүниежүзілік жад» бағдарламасының Халықаралық кеңесші комитетінің алғашқы екі жылдық мәжілісін қабылдады, онда тізімге енгізілетін мәліметтер талқыланды және жазылды.
In 1950, a rail line connecting Pułtusk with Nasielsk Railway Station was built. In 1975, the Science Center of the Mazovian Center for Scientific Research was opened in the town. In 1993, Pułtusk hosted the first ever biennial meeting of the World International Advisory Committee of UNESCO's Memory of the World Programme to discuss and inscribe items onto the Register.
Спорт
Жергілікті футбол клубы — Наднарвианка Пультуск. Ол төменгі лигаларда өнер көрсетеді.
The local football club is Nadnarwianka Pułtusk. It competes in the lower leagues.