Кіріспе
Француз революциясы кезінде француз ұлттық гвардиясына ерікті түрде келген француз әскерлері. "Fédérés" термині (кейде ағылшын тілінен "federates" деп аударылады) ең көп қолданылатыны – 1792 жылғы жазда француз революциясы кезінде француз ұлттық гвардиясына ерікті келген әскерлерді атау. 1792 жылғы "fédérés" гвардияны конституциялық монархиялық күштен республикалық революциялық күшке өзгертуге ықпал етті. "Fédérés" сөзінің осы мақалада талқыланатын тағы бірнеше ұқсас мағыналары бар.
The term "fédérés" (sometimes translated to English as "federates") most commonly refers to the troops who volunteered for the French National Guard in the summer of 1792 during the French Revolution. The fédérés of 1792 effected a transformation of the Guard from a constitutional monarchist force into a republican revolutionary force. "Fédérés" has several other closely related meanings, also discussed in this article.
Шығу тегі және терминологиясы
"Fédérés" термині революциялық дәуірде жыл сайын өткізілетін Fête de la Fédération мерекесінен шыққан, ол 1789 жылдың 14 шілдесінде Бастилияға шабуыл жасалған мерейтойында Париждегі Марс алаңында тойланды. Дегенмен, қазіргі тарихшылар қолданатын "fédérés" термині көбінесе 1792 жылғы ерікті әскерлерді білдіреді. 1792 жылғы үшінші мереке 1790 жылғыдан гөрі әлдеқайда радикалды болды және сол жылдың соңындағы қарулы көтерілістерді болжады.
1790 жыл мерекесі
1790 жылы өткен бірінші Федерация мерекесінде Тальеран мисса өткізді, Лафайет халыққа сөз сөйледі, ал король Людовик XVI діни емес үгіт айтты. Федерелер деп аталған қатысушылар Францияның түкпір-түкпірінен келді және революция рухын өңірлерге қайтарды.
Париждегі провинциялық милиция 1792
1792 жылдың мамыр айының басында Жирондиялық соғыс министрі Жозеф Серван провинциялардан қарулы еріктілерді Парижге әкелу туралы ұсыныс жасады. Азамат сарбаздары үшінші мерекеге қалаға шақырылатын болған, бірақ олар сонымен қатар тұрақты армияға тиімді күш қосымшасы болуы тиіс еді. Олар Парижде әскери оқудан өтіп, ақырында Француз революциялық соғысының алдыңғы қатарында өз орнын алуға дайын болатын. Мыңдаған жаңа жасақтардың белгісіз мерзімге астанаға келу перспективасы қатты дау тудырды. Король сияқты бірі, мұны Парижді монархияға қарсылармен толтырудың қастандығы деп қарады, ал Максимилиан Робеспьер сияқты басқалары сырттан келгендердің радикалды париждік сан-кулоттарға провинциялық қарсы салмақ ретінде пайдаланылуы мүмкін деп сескенді. Үкімет дүркіреп тұрғанда, радикалды науқас қозушылар осы мәселені қолға алып, ол тез арада қала бойынша кең ауқымды тәртіпсіздіктердің себебіне айналды. (Осы уақытта 14 шілде мерекесін тойлау үшін 20 000 федерациялық қалаға кірді; Петион қайтадан қызметке орналастырылды.) Шілде айының соңында 3000-нан астам федерациялық Парижге кірді, олар патшаны құлату сияқты бірнеше шараларды іске қосуға көмектесті. Олар Ұлттық гвардияға қосылып, «ішкі жауға» назар аударуға бағытталды. Түнде Шарль Барбару бастаған Марсельден келген еріктілер Корделье монастырына кірді, бұл маңызды маневр болды. 7 тамызда Петион Робеспьерге федерациялықтардың астананы тыныштандыруға көмектесуді ұсынды, олардың майдан желісінде тиімдірек қызмет етуіне мүмкіндік беруді көздеді. Федерациялық мәселе көктем мен жаз бойы париждік көтерілістердің қатарына әкеліп соқты, олар 10 тамызда Тюильри сарайына жасалған шабуылмен аяқталды. Федерациялықтардың өздері Тюильри шабуылында маңызды рөл атқарды, содан кейін революцияға қатысқан әйелдерге ерекше ризашылық білдіріп, республикалық ынтымақтастық атмосферасына одан әрі үлес қосты. Жеңіс тойында федерациялықтардың басшылары әйел әріптестерін құрметтеді және шабуылда ерекше батылдық көрсеткен үш әйелге – Луиза Рейн Оду, Клер Лакомб және Теронь де Мерикурға азаматтық тәждер табыс етті.
1815 жыл
"Федерациялар" термині Жүз күн кезінде қайта қолданысқа енді. Бұл Бурбондар қашқаннан кейін жергілікті монархистердің қайта жандануын басу мақсатындағы роялистерге қарсы бағытталған қозғалыс болды.
1871 жыл
"Федерес" термині Париж Коммунасы кезінде қайта жаңғыртылды. Коммунарлар қабырғасы француз тілінде "Мур де Федерес" деп белгілі.
1964 жыл
Fœderatio Internationalis Una Voce, 1964 жылы құрылған Рим католиктерінің мирян ұйымдарының федерациясы. Федерати – ежелгі Римге ақы төлеу (көбінесе жер беру арқылы) орнына әскери көмек көрсеткен, өздерінің басшыларымен басқарылатын, біртекті этникалық құрамдағы бірнеше шет елдердің бірі (Рим офицерлерінің басшылығындағы дәстүрлі түрде көпұлтты "қосымша әскерлерден" өзгеше).