Кіріспе

Неміс композиторы Генрих Шейдеманн (шамамен 1595 – 1663) – неміс органшысы және композиторы. Ол 17 ғасырдың басында және ортасында Солтүстік Германияда органға арналған ең белгілі композитор болды және Дитерих Букстехуде мен И. С. Бахтың ірі көшбасшысы болды.

Өмір

Ол Голштейннің Вёрден қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Вёрден мен Гамбургтың екеуінде де органшы болған, ал Шейдеманн одан алғашқы сабақтар алған болуы мүмкін. Шейдеманн 1611-1614 жылдары Амстердамда Свелинкпен оқыды және ол оның ең жақын оқушыларының бірі болды, себебі Свелинк Шейдеманн Германияға оралғанға дейін оған канон арнады. 1629 жылға қарай, немесе одан да ертерек, Шейдеманн Гамбургтегі Катариненкирхе шіркеуінде органшы болып жұмыс істеді, ол бұл қызметте отыз жылдан астам уақыт болды, 1663 жылдың басында оба эпидемиясы кезінде Гамбургте қайтыс болды.

Музыка және әсер

Шейдеман органшы және композитор ретінде танымал болды, бұл оның шығармаларының кең таралғандығынан көрініп тұр; сол заманғы басқа композиторлардың ешқайсысынан көбірек Шейдеманның орган музыкасы сақталған. Praetorius, Schütz, Scheidt және Schein сияқты, ерте барокко дәуірінің басқа неміс композиторларынан айырмашылығы, олардың әрқайсысы қазіргі жанрлар мен стильдердің көпшілігінде шығармалар жазған, Шейдеман негізінен орган музыкасын жазды. Бірнеше ән және кейбір клавесин шығармалары сақталған, бірақ олар көптеген орган шығармаларымен, олардың көпшілігі бірнеше бөлімнен тұратындықтан, салыстыруға келмейді. Шейдеманның орган әдебиетіне және жалпы барокко музыкасына жасаған тұрақты үлесі лютерандық хоралдарының үш негізгі түрінде көрінеді: хоралдық прелюдияның ерте түрі болған cantus firmus хоралдық өңдеулері; басо континуосымен вокалдық соло стилін – монодияны еліктейтін, бірақ соло органға арналған "монодикалық" хоралдық өңдеулер; және Sweelinck-тің клавитура стиліне негізделген, бірақ дамып келе жатқан неміс барокко органының толық мүмкіндіктерін пайдаланған күрделі хоралдық фантазиялар. Ол хоралдық өңдеулермен қатар, Магнификаттың маңызды өңдеулерін де жазды, олар көп бөлімді ғана емес, сонымен қатар хормен кезектесіп орындау үшін литургиялық мақсатта циклдік формада құрылған, бұл көп бөлімді музыкалық құрылым техникасы 19 ғасырға дейін қайтадан кеңінен қолданылмады. Оның шәкірттерінің арасында Гамбургтегі Әулие Катарина шіркеуіндегі оның ізбасары Иоганн Адам Рейнкен және (болжам бойынша) Дитерих Букстехуде болды.

Дискография

Генрих Шейдеманның орган шығармалары. 1-том. Calcante Recordings. CAL 023. 1999 жыл. 2 CD (Кливленд Джонсон және Клаудия Хеберлейн Джонсон Stade/St. Cosmae, Tangermünde және Wellesley қалаларында)
Генрих Шейдеманның орган шығармалары. 2-том. Calcante Recordings. CAL 024. 1999 жыл. 2 CD (Кливленд Джонсон және Клаудия Хеберлейн Джонсон Stade/St. Cosmae, Tangermünde және Wellesley қалаларында)
Генрих Шейдеманның орган шығармалары. 3-том. Calcante Recordings. CAL 025. 2003 жыл. 2 CD (Кливленд Джонсон және Клаудия Хеберлейн Джонсон Stade/St. Cosmae, Tangermünde және Wellesley қалаларында)
Генрих Шейдеманның өнері, Уильям Донгоа және Le Concert Brisé. Accent Records, 2016 жыл. ASIN B01C9P355K

Анықтамалар және қосымша оқу

Генрих Шейдеман, «The New Grove Dictionary of Music and Musicians» музыкалық энциклопедиясы, Стенли Сейди редакторы. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 жыл. Манфред Букофцер, «Барокко дәуіріндегі музыка». Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1947 жыл. Питер Дирксен, «Генрих Шейдеманның фортепиано музыкасы. Оның таралған жолы, стилі және мерзімі», Ashgate, Альдершот, 2007 жыл.