Көкіректі қанатты попугай (Sulphur Crested Cockatoo) туралы
Sulphur-crested cockatoo
Австралия, Жаңа Гвинея және Индонезияда кездесетін керемет ақ қанатты тотықұс (Cacatua galerita) туралы мағлұмат. Интеллектісі жоғары, үй жануарлары ретінде танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
"Көкөрт шоқысы бар какаду" аталымының құс есімдеріндегі басқа қолданылулары
other uses of "sulphur crested cockatoo" in bird names
Көкөрт шоқысы бар какаду (Cacatua galerita) – Австралия, Жаңа Гвинея және Индонезияның кейбір аралдарындағы орманды жерлерде кездесетін салыстырмалы түрде ірі ақ какаду. Олардың саны кейбір аймақтарда өте көп болуы мүмкін, сондықтан оларды кейде зиянды құстар деп есептейді. Бұл өте зиялы құс, олар құс шаруашылығында кеңінен танымал, бірақ күтімге талапкер үй жануарлары болып табылады.
The sulphur crested cockatoo (Cacatua galerita) is a relatively large white cockatoo found in wooded habitats in Australia, New Guinea, and some of the islands of Indonesia. They can be locally very numerous, leading to them sometimes being considered pests. A highly intelligent bird, they are well known in aviculture, although they can be demanding pets.
Кірісілген түрлер
Австралия ішінде, күкіртті жоғарғы жапырақты какадулар, сондай-ақ, табиғи ареалдан тыс орналасқан Перт қаласына да әкелінген. Австралиядан тыс, олар Сингапурға енгізілген, онда олардың саны 500-ден 2000-ға дейін бағаланған. Олар сонымен қатар Палау мен Жаңа Зеландияға әкелінген. Жаңа Зеландияда енгізілген популяциялардың саны 1000-нан кем болуы мүмкін. Бұл түр Гавайиде және Валацея аралдарында (мысалы, Кай аралдары мен Амбон) орналасқандығы тіркелді, бірақ ол онда бекініп үлгерді ме, жоқ па, әлі белгісіз. Австралиялық подвиді жаңа Гвинея мен жақын аралдардағы подвидтерден ірілеу. Қауырсыны негізінен ақ, ал қанат асты мен құйрығы сары түспен боялған. Көзге түсетін шоқысы сары. Мұқарасы қара, аяқтары сұр, ал көз айналасы ақшыл. Еркектердің көздері көбінесе қара, ал мекеңдердің көздері қызыл немесе қоңыр түсті, бірақ мұны көру үшін жақсы жағдай қажет. Подвидтер арасындағы айырмашылықтар шамалы. C. g. fitzroyi атаулы түрге ұқсас, бірақ құлақтарында сары түс жоқ және көз айналасындағы тері сәл көгілдір. C. g. eleonora C. g. fitzroyi-ге ұқсас, бірақ кішірек және шоқысындағы қауырсындары кеңірек, ал C. g. triton C. g. eleonora-ға ұқсас, бірақ мұқарасы кішірек. Ол сыртқы түрі жағынан Австралияда кездесетін үш түрге ұқсас. Алайда, corella-лар кішірек, айқын сары шоқысы жоқ және мұқаралары ақшыл. Тұтқында күкіртті жоғарғы жапырақты какадуды кішігірім сары шоқылы какадумен немесе басқа пішіндегі шоқысы бар және қараңғы көк көз айналысы бар көк көзді какадумен шатастыру оңай.
Within Australia, sulphur crested cockatoos of the nominate race have also been introduced to Perth, which is far outside the natural range. Outside Australia, they have been introduced to Singapore, where their numbers have been estimated to be between 500 and 2000. They have also been introduced to Palau and New Zealand. In New Zealand, the introduced populations may number less than 1000. This species has also been recorded as established in Hawaii and from various islands in Wallacea (e. g. Kai Islands and Ambon), but it is unclear if it has managed to become established there. with the Australian subspecies larger than subspecies from New Guinea and nearby islands. The plumage is overall white, while the underwing and tail are tinged yellow. The expressive crest is yellow. The bill is black, the legs are grey, and the eye ring is whitish. Males typically have almost black eyes, whereas the females have a more red or brown eye, but this requires optimum viewing conditions to be seen. The differences between the subspecies are subtle. C. g. fitzroyi is similar to the nominate race but lacks the yellow on the ear tufts and has slightly blueish skin around the eye. C. g. eleonora is similar to C. g. fitzroyi but is smaller and has broader feathers in the crest, and C. g. triton is similar to C. g. eleonora except it has a smaller bill. It is similar in appearance to the three species of corellas found in Australia. However, corellas are smaller, lack the prominent yellow crest and have pale bills. In captivity, the sulphur crested cockatoo is easily confused with the smaller yellow crested cockatoo or the blue eyed cockatoo with a differently shaped crest and a darker blue eye ring.
Мінез-құлық
Күкіртті шымшықты кәккүктің ерекше дауысты шақырулары өте қатты болуы мүмкін, бұл олардың тропикалық және субтропикалық жаңбырлы ормандарды қоса, өмір сүретін ормандық ортада саяхаттауға бейімделуінің нәтижесі. Бұл құстар табиғатынан өте қызығушылық танытады, сонымен қатар өте ақылды. Олар Австралиядағы еуропалықтардың қоныстануына жақсы бейімделген және көптеген қалалық аймақтарда мекендейді. Ақылды болғандықтан, Сиднейде (Австралия) олар тамақ табу үшін қоқыс контейнерлерін қалай ашу керегін үйренген. Бұл мінез-құлық құстар арасында еліктеу арқылы таралады. Тұтқындағылары кейде әртүрлі ерекше қимылдармен музыкаға өздігінен билейді. Бұл құстар өте ұзақ өмір сүреді, тұтқында 70 жылдан астам өмір сүре алады, бірақ жабайы табиғатта 20–40 жылға дейін ғана өмір сүреді. Олар геофагиямен айналысады, яғни азық-түліктерін залалсыздандыру үшін сазды жейді. Басқа көптеген құстар сияқты майдың орнына, олар өздерін су өткізбейтін етіп қорғау үшін өте ұсақ ұнтақ шығарады. Күкіртті какаду Австралияда маусымдық көбейеді; Жаңа Гвинеядағы көбею мінез-құлқы туралы көп мәлімет жоқ. Оңтүстік Австралияда көбею маусымы тамыздан қаңтарға дейін, ал солтүстік Австралияда мамырдан қыркүйекке дейін созылады. Екі-үш жұмыртқа салады және инкубация 25–27 күнге созылады. Екі ата-ана да жұмыртқаларды жарып, балапандарды өсіреді. Балапан кезеңі 9–12 аптаға созылады, ал ұядан шыққаннан кейін жас балапандар бірнеше ай бойы ата-аналарымен бірге қалады. Күкіртті шымшықты кәккүктер жағымды эмоцияларын көрсету үшін бет-әлпеттеріндегі қауырсындарын пайдаланады. Жерде қоректенетін түрлер жыртқыштардың шабуылына өте осал. Какаду осыдан қорғану үшін мінез-құлыққа бейімделуді дамытты: жерде үйір болғанда, кем дегенде біреуі ағашта (әдетте құрғақ ағашта) күзетте тұрады. Бұл осылай жақсы белгілі болғандықтан, тіпті австралиялық сленгке де енген: заңсыз құмар ойындар жиынында полицияның кенеттен шабуылына күзетіп тұрған адамды «какаду» немесе қысқаша «коки» деп атайды.
Sulphur crested cockatoos' distinctive raucous calls can be very loud, which is a result of an adaptation in order to travel through the forest environments in which they live, including tropical and subtropical rainforests. These birds are naturally curious, as well as very intelligent. They have adapted very well to European settlement in Australia and live in many urban areas. Being intelligent, in Sydney, Australia, they have learned how to open garbage bins as a source of food. The behavior spreads among the birds by imitation. In captivity some will spontaneously dance to music with a variety of unique moves. These birds are very long lived, and can live upwards of 70 years in captivity, although they only live to about 20–40 years in the wild. They have been known to engage in geophagy, the process of eating clay to detoxify their food. These birds produce a very fine powder to waterproof themselves instead of oil as many other birds do. The sulphur crested cockatoo is a seasonal breeder in Australia; little is known about its breeding behaviour in New Guinea. In southern Australia, the breeding season is from August to January, whereas in northern Australia the season is from May to September. Two to three eggs are laid and incubation lasts between 25–27 days. Both parents incubate the eggs and raise the nestlings. The nestling period is between 9 and 12 weeks, and the young fledglings remain with their parents for a number of months after fledging. Sulphur crested cockatoos use facial expressions (with their feathers) to indicate positive emotions. Species that feed on the ground are very vulnerable to predator attack. The cockatoo has evolved a behavioural adaptation to protect against this: whenever there is a flock on the ground, there is at least one high up in a tree (usually a dead tree), keeping guard. This is so well known that it has even entered Australian slang: a person keeping guard for sudden police raids on illegal gambling gatherings is referred to as a cockatoo or cocky for short.
Жәндіктер мәртебесі
Австралияның кейбір аймақтарында күкіртті тоқылдақтар өте көптеп кездесіп, астық және жеміс дақылдарына, жаңадан отырғызылған ағаш көшеттеріне, сондай-ақ үйлер мен сыртқы жиһаздардың жұмсақ ағаштарына зиян келтіруі мүмкін. Осы себепті, оларды кейде зиянкестер ретінде атып немесе улап өлтіреді. Құстар Австралияның мемлекеттік заңдарымен қорғалатындықтан, кез келген қырқылуға мемлекеттік рұқсат талап етіледі. Көптеген адамдар күкіртті тоқылдақтарды адамдардың тамақтандыруы құстар үшін көптеген проблемаларды тудырды деп санайды, оның ішінде зиянкестік мінез-құлық пен көптеген жерлерде аурулардың пайда болуына себеп болды. Австралияның Виктория штатындағы Сурф-Кост және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Блю-Маунтинс сияқты көптеген аймақтарда тұрғындар шағымданып, қалалар мен ұлттық саябақтарда жергілікті тұрғындар мен келушілерге тоқылдақтарды қолмен тамақтандыруға тыйым салатын ережелер енгізілді.
In some parts of Australia, sulphur crested cockatoos can be very numerous, and may cause damage to cereal and fruit crops and newly planted tree seedlings, as well as soft timber on houses and outdoor furniture. Consequently, they are sometimes shot or poisoned as pests. A government permit is required for any culling, because the birds are a protected species under the Australian Commonwealth Law. Many have assumed that the human feeding of sulphur crested cockatoos have caused many issues for the birds, including pest behaviour and disease in many localities. Numerous places around Australia like the Surf Coast in Victoria and the Blue Mountains in New South Wales have had residents complain and rules be constructed to forbid locals and visitors in towns and national parks from hand feeding cockatoos.
Құс шаруашылығы
Құс қорғау туралы заңның (WBCA) нәтижесінде күкіртті жапырақты какадуларды енді АҚШ-қа импорттауға болмайды. Алайда, олар тұтқында өсірілді, соның ішінде Элеонора және Тритон какадулары АҚШ және Еуропадағы құс шаруашылығында ең көп кездесетін түрлер болып табылады. Олар әлеуметтік жағынан көп назар қажетті үй жануарлары және ағаш және басқа да қатты, органикалық материалдарды шағуға табиғи құштарлықтары бар. Олар дауыс шығаруға бейім, көбінесе қатты қиқулайды немесе өткір шырылдайды. Сонымен қатар, олар агрессивті, болжамсыз қозғалыстар жасай алады, бұл оларға беймәлім адамдар мен жануарларды қорқытады, тіпті олардың көңілді екенін білмейді. 2014 жылы Фред есімді бір какаду 100 жасқа толғанда тірі болды. Сиднейдегі Том Углис Пойнттағы Беннетт есімді күкіртті жапырақты какаду 100 жылдан астам өмір сүрді. Ол көптеген жылдар бойы қауырсынынан айырылып, жалаңаш жүрді және ХХ ғасырдың басында қайтыс болды. Оның денесі сақталды. 1921 жылы туған тағы бір "көктайғақ", Арнклифте Чарли Найтонмен бірге тұрған, 1990 жылдардың соңында 76 жаста болды. Олардың ұзақ өмір сүруі сүйікті жануар ретінде байланыс орнату және олардың иесі қартайып, қайтыс болғанда, құс өмірінің жақсы кезеңінде болса да, өмірлік серігінен айырылуына себеп болуы мүмкін. Көбінесе, қайтыс болған иесінің балалары құсты қайта орналастыру мәселесімен бетпе-бет келеді. Канберрадағы RSPCA осы құстардың үлкен топтарын жиі құрастырады, содан кейін оларды отбасылық топ ретінде жабайы табиғатқа қайта жібереді. Күкіртті жапырақты какадулар, көптеген басқа попугайлар сияқты, пситтацин мүкі және қауырсын ауруына ұшырайды, бұл вирустық ауру құстардың қауырсынын жоғалтуына және деформацияланған мүкінің өсуіне әкеледі. Бұл ауру жабайы және тұтқында кездеседі.
Sulphur crested cockatoos may no longer be imported into the United States as a result of the Wild Bird Conservation Act (WBCA). However, they have been bred in captivity, with Eleonora and Triton cockatoos the most common subspecies seen in aviculture in the USA and Europe. They are socially demanding pets and have a natural desire to chew wood and other hard and organic materials. They are also loud, often unleashing loud squawks or piercing screeches. They may also make aggressive, unpredictable movements which can frighten people and animals unaware of the accompanying affection. One cockatoo called Fred was still alive at 100 years of age in 2014. Cocky Bennett of Tom Ugly's Point in Sydney was a celebrated sulphur crested cockatoo who reached an age of 100 years or more. He had lost his feathers and was naked for much of his life, and died in the early years of the twentieth century. His body was stuffed and preserved after death. Another 'cocky', born in 1921 and residing in Arncliffe with his owner Charlie Knighton, was 76 years old in the late 1990s. Their longevity can cause a problem of being a beloved pet and bonding to an adult who then, as they age together, dies while the bird is in their prime but has lost their life partner. The deceased owner's children are often faced with the problem of how to rehome the bird. RSPCA in Canberra regularly form large flocks of these birds which are then rehabilitated to the wild as a family unit
Sulphur crested cockatoos, along with many other parrots, are susceptible to psittacine beak and feather disease, a viral disease, which causes birds to lose their feathers and grow grotesquely shaped beaks. The disease occurs naturally in the wild, and in captivity.