Кіріспе

Betrayal at Krondor – Dynamix компаниясы жасаған және Sierra On Line компаниясы 1993 жылдың жазында шығарған MS DOS негізіндегі рөлдік ойын. "Крондордағы сатқындық" оқиғасы көбінесе Мидкемияда, Реймонд Э. Фейсттің "Рифтвор" романдары арқылы дамытылған фантастикалық әлемде өтеді. Ойын кітапқа ұқсас етіп, тарауларға бөлінген және үшінші тұлғада баяндалады, сонымен қатар жылдам сақтау мүмкіндігі бар. Диалог пен повестьтің өзі Фейст жазбаса да, ойын канонға жатады және бес жыл өткен соң "Крондор: Сатқындық" романы ретінде жарық көрді. Ойын оқиғалары "Рифтвор" романдарына да енгізілді. PyroTechnix 1998 жылы Sierra шығарған "Крондорға қайта оралу" атты жалғасын аяқтады. Оның ұзаққа созылған дамуы үлкен кешігулерге ұшырады, ал дайын өнім "Адалдық" сияқты жылы қарсы алынбады. GOG.com 2010 жылы Microsoft Windows үшін "Betrayal at Krondor" ойынының эмуляцияланған нұсқасын шығарды.

Ойын процесі

Ойын негізінен бірінші тұлғадан көрініспен өтеді, ал күрес кезінде үшінші тұлғаға ауысады. Пайдаланушы интерфейсі тышқанмен басқарылады, әрбір әрекет үшін пернетақтада ыстық түймелер қарастырылған. Ойынның екі түрлі көрінісі бар: 3D бірінші тұлға көрінісі және 2D жоғарыдан төмен карта көрінісі, онда ойыншы үшбұрышты белгімен көрсетіледі. Ашық әлем толығымен картаға түсірілген, ал қалған жерлер ойыншы зерттей келе автоматты түрде жоғарыдан төмен картаға түсіріледі. Ойыншы Мидкемияның толық картасын және өзінің орналасқан жерін көре алады. Әр тараудың басты сюжеті көбінесе ойын әлемінің бір немесе екі аймағында ғана өтеді. Дегенмен, ойыншыға әлемді қалауынша зерттеуге толық еркіндік беріледі, сонымен қатар қосымша тапсырмаларды орындауға, кейіпкерлердің қабілеттерін жақсартуға, ақша табуға, қару-жарақ пен қауіпсіздік жинағын жаңартуға және тағы да басқа мүмкіндіктер мол. Әр тарауда белгілі бір жерлерге ғана кіруге болады, бірақ ойыншы сол шекаралар ішінде кез келген жерді зерттеуге және тапсырмаларды орындауға уақыт бөле алады. Саяхат барысында, жақын маңайда жау болмаса, топ далада демалып, жоғалтқан денсаулығы мен күшін қалпына келтіру үшін кемпінг құрады.

Моредель сөзінің бұғазы

Ойынның ерекшеліктерінің бірі – бүкіл елде жасырылған Мордел сөздік сандықтарының көптеген түрлері. Бұл сандықтардың әрбір дискісінде әріптермен белгіленген құлыптары бар, ал олардың бетінде сандықты ашуға арналған жауабы бар жұмбақ жазылған. Сөздік сандықтарында құнды заттар мен жабдықтар, сондай-ақ ойынды аяқтау үшін қажетті тапсырмалар болуы мүмкін. Егер ойыншы тобының ешкімі Мордел тілін оқи алмаса, сандықтағы жазу аударылмаған күйде көрінеді, бірақ оны әрбір дискіні жүйелі түрде айналдыру арқылы күшпен ашуға болады. Мордел әліпбиі – А-З әліпбиінің әріп алмастыруы. Мордел Горат оны оқи алады, ал Біріктіру сиқырын қолдану Патрусқа қысқа мерзімге солай істеуге мүмкіндік береді. Маңызды тапсырмалар сақталатын сөздік сандықтарын табу оңай, олар көбінесе жолдардың жанында орналасқан немесе NPC-мен әрекеттесу арқылы олардың орналасқан жері белгілі болады. Дегенмен, "бонус" сөздік сандықтары көбінесе ойыншы қазынаны жіті іздемесе, бармайтын жерлерде жасырылған.

Сюжеті мен диалогтары

Оқиғаның сюжеті негізінен әдеби көріністер арқылы дамытылады. Әр тарау мәтін, диалогтар және анимациядан тұратын көрініспен басталып, аяқталады. Ойыншы саяхаты барысында түрлі NPC-лермен кездеседі. Диалогтар мәтін негізінде құрылған, ал кейбір NPC-лердің жеке суреттері де бар. Әңгімелер тармақтық жүйеге негізделген: кейбір жағдайларда ойыншы әртүрлі диалог сөздерін таңдауға мүмкіндік алады. Бұл ақпарат алу, оқыту және заттарды, кейде белгілі бір төлем жасау арқылы қол жеткізу үшін қолданылады.

РЛЖ жүйесі мен ойыншы кейіпкерін дамыту

Кез келген уақытта оқиғалық топта екі-үш кейіпкер болады. Ойын барысында ойыншы адам емес кейіпкерлермен кездеседі (оның ішінде карликтер, эльфтер, гоблиндер және айдаһарлар), ал ойыншы кейіпкерлерінің бесеуі адам. Тек қараңғы эльф Горатты қоспағанда. Екі түрлі кейіпкер класы бар: жауынгерлер (Локлер, Джеймс және Горат) және сиқыршылар (Пуг, Овин және Патрус). Жауынгерлер қылыштар мен арбалеттерді пайдаланады, ал сиқыршылар – таяқтарды. Сиқыршылардың алыстан шабуылдауға қабілетті жалғыз құралы – сиқырлы заклинаниялар. Кейіпкерлер жүйесі ерекше. Басты кейіпкерлердің атрибуттары – денсаулық, төзімділік, жылдамдық және күш. Жылдамдық кейіпкердің ұрыс алаңында қанша шаршы қозғала алатынын анықтайды. Күш кейіпкердің жақын арадағы шайқаста келтіретін зиян мөлшеріне әсер етеді. Заклинания оқу, қаруды соғу және шайқаста зиян келтіру төзімділікті пайдаланады. Төзімділік біткен соң, денсаулық төмендей бастайды. Денсаулық төмендеген кезде кейіпкердің дағдылары (мысалы, қарудың дәлдігі сияқты маңызды қасиеті), сондай-ақ олардың қозғалыс жылдамдығы нашарлайды. Атрибуттардан басқа, әрбір кейіпкерде пайыздық көрсеткіштермен берілген дағдылар жиынтығы бар. Дағдыларды жақсарту арқылы олардың өсуі үдейді, ал нашарлату арқылы – баяулайды. Көптеген рөлдік ойындардан айырмашылығы, дағдылар деңгей көтеру жүйесі арқылы емес, пайдалану арқылы жақсарады. Мысалы, қаруды жөндеу қару жасау дағдысын жақсартады, бұл кейіпкерді болашақта қару жөндеуде тиімдірек етеді. Дағдыларға қорғаныс, арбалетпен атудың дәлдігі, жақын арадағы қарумен соғудың дәлдігі, заклинания оқудың дәлдігі, жауды бағалау, қару мен қару-жарақ жөндеу, ән салу, сауда-саттық, құлып ашу, тыңшылық және жасырыну жатады. Кейбір ойын ішіндегі тұлғалар (NPC) дағдыларды оқытуды ұсынады, ал заттар дағдыларды тұрақты немесе уақытша арттыра алады. Кейіпкерлер денсаулығына немесе дағдыларына әсер ететін түрлі жағдайларға тап болуы мүмкін. Шайқаста денсаулығы нөлге дейін төмендеген кейіпкерлер есінен айырылып, «өлмеске жақын» жағдайына түседі, бұл оларды шайқаста тиімсіз етеді және денсаулықты қалпына келтіру жылдамдығы дерлік нөлге жетеді. Егер бүкіл топтың денсаулығы нөлге дейін төмендесе, ойын аяқталады. Денсаулықты жақсарту жылдамдығы да жағдай ретінде қарастырылады, сондай-ақ улану, маскүнемдік, ауру (бұзылған азықтан) және оба, бұл партияны өмірге қабілетсіз күйге түсіретін өте қауіпті жағдай.

Сиқырлы

Сиқырлар алты топқа бөлінеді, олар сиқыр белгілері бойынша топтастырылған. Төрт топ – жауынгерлік сиқырлар, ал екі топ – жауынгерлік емес сиқырлар. Сиқырлар бірінші кезекте сиқыршының шыдамдылығын, содан кейін денсаулығын азайтады. Кейбір сиқырлардың күші өзгеріп отырады; ойыншы сиқыр қанша энергия жұмсайтынын өзі таңдай алады. Кейбір жауынгерлік сиқырлар үшін нысана сиқыршының көру қабілетінің шегінде болуы керек. Сиқырлар жасырын сақталған орындарда немесе жаулардан табылған паршменттер арқылы оқытылады, сондай-ақ дүкендерден немесе әлемнің кез келген жеріндегі NPC-лерден сатып алуға болады.

Тауарлар мен инвентаризация

Ойынға түрлі-түрлі заттар кіреді, оның ішінде жабдық, тағам, қазына және сиқырлы артефакттар. Кез келген затты оң жақ батырмамен шерту арқылы оның туралы толыққанды ақпарат алуға болады. Инвентаризация партия мүшелері арасында заттарды ауыстыруға мүмкіндік береді. Егер бірнеше зат жиынтығы болса, оларды партия ішінде тең бөлу опциясы да бар. Ойын сондай-ақ ақшаны және кілттерді жеке басқарады. Әр қару мен бронь түрінің тиімділігіне әсер ететін, дәлдік, зақым, құдайылық және нәсілдік модификаторлары болады. Шайқас аяқталғаннан кейін, көптеген қару-жарақ пен броньды тиек тасымен немесе қару жөндеу балғасымен күтіп ұстау қажет. Қару-жарақ пен броньды жақсартатын, мысалы, улы күміс тікен немесе отты нафта сияқты заттар да бар. Ойыншы кейіпкерлері күн сайын рацион алып жүруі және жеуі керек, әйтпесе олардың денсаулығы төмендей бастайды. Рациондар таверналарда сатылады және жаулардан немесе жасырын сақталған орындардан таба аласыз. Рациондар уланып немесе бұзылып кетуі мүмкін, сондықтан жесе, кейіпкерлер ауырып, денсаулығына зиян келтіреді. Бірақ, күмәнді тауарларды мұқият тексеру арқылы мұндай жағдайдан аулақ болуға болады.

Жауынгерлік

Жарыс кезек бойынша өтеді және тактикалық рөлдік ойындарға ұқсас торға негіделген аренада болады. Кейіпкерлер тордағы басқа жерге қозғала алады және егер жауға жете алса, сол қозғалыста шабуылдай алады. Шабуылдаудың екі нұсқасы бар: итеру және соққы. Итеру – жауға шабуылдау үшін қозғалғанда қолданылатын стандартты шабуыл. Соққы көбірек зиян келтіруі мүмкін, бірақ дәлдігі төмендеу және денсаулық/күштен бір бірлікті қажет етеді. Жарғандар арбалетпен, ал сиқыршылар сиқыр қолдана алады, бірақ ғана жақын тіктөртбұрыштарда жау бірліктері болмаса. Ойыншы демалып, денсаулығы мен күшін қалпына келтіре алады, жаудың жақын шабуылынан қорғана алады немесе жаудың қабілеттерін бағалай алады. Жарақат алған жаулар шайқастан қашуға тырысуы мүмкін, және егер олар өлтірілмесе немесе соғыс алаңының жоғарғы жиегіне жетуіне тосқауыл қойылмаса, ойыншының қолынан толық және қайтымсыз қашып кетеді. Жеңілген жаулар шайқастан кейін жерде қалады, бұл ойыншыға олардың мүліктерін тонауға мүмкіндік береді. Топқа пайдасы аз заттарды дүкендерде сатуға болады, бұл ақшалай резервтерді арттыруға көмектеседі. Жауынгерлік интерфейс сонымен қатар сиқырлы тұзақтарды шешу үшін де қолданылады. Тұзақтарға түрлі қауіптер кіреді, мысалы, от шарлары мен лазер кристалдары, және ойыншы оларды ұсынылған заттарды пайдаланып бұзуы керек немесе тұзақтан өтіп, жауынгерлік алаңның жоғарғы бөлігіне жетуі керек. Ойын графикалық интерфейсті пайдаланғанымен, көптеген әрекеттерді пернелер арқылы да орындауға болады. Сондай-ақ, ойыншыға бір кезекте екі әрекеттің белгілі бір комбинацияларын жасауға мүмкіндік беретін қате (немесе жасырын мүмкіндік) бар – біреуін тышқанмен, екіншісін пернетақтамен, немесе 'R' пернесін басып тұрып, кезек басталғанға дейін және осы кезек бойына ұстап тұру арқылы екі рет демалуға мүмкіндік береді. Компьютерлік қарсыластар да кейбір жағдайларда осы мүмкіндікті пайдаланады (мысалы, бір кезекте қозғалу және қорғану). Пейзажға шашыраған зираттар – тұзақ немесе бонус ретінде қарастырылатын тағы бір ортамен байланысты әрекет. Ойыншы қабір тастарындағы жазуларды оқи алады (әдетте қысқа поэтикалық мақтау түрінде), содан кейін қабірді қазуды шешеді (егер біреуде құрегі болса). Кейбір қабірлерде заттар мен/немесе ақша табылады, ал басқаларында әруақ шақырылады (кейбір жағдайларда бірнеше әруақ), олармен стандартты жауынгерлік интерфейс арқылы күресу қажет.

Ғибадатханалар, дүкендер мен қонақүйлер

Ғибадатханалар түрлі қызметтер ұсынады, оның ішінде емдеу және бата беру заттары бар. Олар сонымен қатар салыстырмалы түрде қымбат телепортация қызметін сатады; ойыншы бұрын барган кез келген ғибадатханалар арасында телепортациялана алады, ал бағасы жүрілген қашықтыққа байланысты. Бұл принцип жаңа ғибадатханаға келген адам қабырғадағы ерекше өрнекті жаттайды, ал осы өрнекті басқа ғибадатханада еске түсіріп, дін қызметкерінің көмегімен алғашқы ғибадатханаға көшіріледі. Дүкендер түрлі-түрлі тауарларды сатып алады және сатады, ал кейбіреулері жабдықтарды жөндеуге көмектеседі. Мейрамханалар мен таверналар кейіпкерлерге тамақ пен алкоголь сатып алуға, жергілікті жаңалықтарды білуге, құмар ойнауға (кейбір мейрамханаларда), кейбір ойыншы емес кейіпкерлермен (NPC) сөйлесуге, домбыра тартып ақша табуға және жараларды және шаршауды толықтай емдеуге мүмкіндік беретін ұйқыға баруға мүмкіндік береді, ал далада демалу денсаулық пен күштің 80% ғана қалпына келтіреді.

Сюжет

Сетхандағы қараңғылықтан он жыл өткен соң, Лорд Локлер солтүстік Корольдіктегі гарнизонда қызмет етеді және Арданиялық Горатты қастандықтан құтқарады. Горат моредхелдердің басшысы Делехан жоспарлаған шапқыңшылық туралы ескерту әкеледі, сондықтан Локлир оны Крондордағы принц Арутаға апаруға келіседі. Көптеген шабуылдардан жарақат алған олар, Тиберннен келген жас сиқыршы Оуин Белефорттан көмек сұрайды. Ойын Ламуттың солтүстігіндегі лагерде басталады.

1-тарау: Қараңғы түнде

Оуин Горат пен Локлирдің жараларын таңу кезінде, оларға мордел қаскөй шабуыл жасайды, Горат оны үштігі оңтүстікке аттанбас бұрын жоқ етеді. Көптеген қастандықтардан аман қалғаннан кейін, олар Крондорға жетеді. Сарай қақпаларының бүлінгенін байқап, Сеньор Джеймстің көмегімен сарайға канализация арқылы кіреді. Принц Арутамен кездескенде, тағы бір мордел қаскөй жасырын кіріп, Горатты өлтіруге тырысады, бірақ Пэг оның жолын кеседі.

II тарау: Түнгі қаздардың көлеңкесі

Горат Арутаға Делеханның жоспарларын хабарлайды, бірақ Арута оған сенбейді, себебі ол шабуылдың қайда болатынын білмейді. Горат Ромниде Делеханның "Түнгі шоқ" тыңшыларын тоқтап, осы арқылы ақпарат алуға болатынын ойлайды. Арута Джеймске Горатты Ромниге сүйемелдеп алып, патшаның солдаттарымен, соңғы кезде шығыста "Түнгі шоқ" қызметіне қатысты тергеу жүргізіп жатқандармен кездесуді ұйымдастырады. Арута әскерін жинап, шабуылдың қай жерде болатыны туралы жаңалық күтеді. Джеймс, Оуин және Горат қаладан құпия түрде, канализация арқылы шығып, шығысқа беттейді. Ромнидегі тавернаға келгенде, патшаның барлық сарбаздары өлтірілгенін көреді.

III тарау: Шал және жәндік

Қылмыс орнында екі белгі қалдырылды: сиқырлы телескоп және күміс өрмекші. Джеймс, Оуин және Горат телескоп пен өрмекшінің ізін солтүстікке қарай Кавалл бекінісіне дейін қуады және Түнқұстардың басшысы, саудагер Навон дю Сандоны анықтайды. Оны өлтіргеннен кейін, олар Кавалл бекінісінің астындағы үңгірлердегі Түнқұстардың тығынына кіреді, онда Делеханның Нортварденге шабуыл жоспарлап отырғанын біледі. Түнқұстардың, мүмкін, бекініске кіргенін түсінген соң, олар тарап кетеді. Джеймс Нортварденге, ал Оуин мен Горат Арутаны ескерту үшін оңтүстікке беттейді. Бірақ Арутаға жеткенше, Оуин мен Горатты Делеханның батырларының бірі Нараб тұтқынға алады.

IV тарау: Өлімге белгіленіп

Горат пен Овин Сар Сарготқа әкелінеді, онда Нараб оларды Делеханға таныстырады. Нараб жоспарларын құлатқаны үшін ашуланған Делехан оған өмірінің құны жоқ екенін айтады. Нараб Делеханға қарсы шығып, олардың білмейтіні, Оуин мен Горатты босатады. Олар Сар Сарготтан қашып, оңтүстікке қарай Инклиндель шатқалына беттейді, онда Патшалық күзет тобымен кездесіп, Арутаның лагеріне жеткізіледі. Солтүстікке шабуыл жасайтынын естіген Арута әскерін дайындап, Оуин мен Горатты Крондорға, егер моредхел сиқыр қолданса, Пугтің көмегін табу үшін жібереді.

V тарау: Өзендер қанға толғанда

Джеймс пен Локлир Нортварденге келіп, Барон Габот оларды өзінің сиқырлы кеңесшісі Патрусты табуға жібереді. Үшеуі де герцог Мартинге шабуылға дайындалуға көмектеседі: Морделдердің азық-түлік қорын улайды, Тамниді табады, Морделдердің соғыс жоспарларын ұрлап, Патшалық шебінде жасырынып отырған алты Мордел сиқыршысын өлтіреді. Морделдердің қоршауы басталғанда Нортварденге оралғанда, олар Түншілдердің Барон Габотты өлтіргенін және Джеймске басшылық жүктегенін біледі. Шабыс нашар жүріп жатыр және олардың үстінен өтіп кетуге асығысқанда, Арута армиясымен уақтылы келді де Морделдерді кері шегіндіреді.

VI тарау: Санасыздық

Макала Кронодордағы Пугқа барып, Гаминаны Сиқыршылар Ассамблеясы жек көріп, оның тағдыры шешілгенге дейін түрмеге қамағанын айтады. Пуг Макаланың сатқындығына ашуланып, оны табуға ант береді және қабырғаға "Макрос кітабы" деген сөздерді жазады. Катала оны немесе қызын таба алмаған соң, оның қалдырған хабарын тауып, Оуин мен Горатқа хабарлайды. Сарт және Аббая Ишап кітапханаларынан іздерді анықтаған Оуин мен Горат батысқа қарай Эльвандарға беттейді, онда Горат өзінің "қайта оралуын" аяқтап, королева Агларанна мен ханзада Томасқа адалдық серт береді. Томас оларға Пугтің оны табу үшін сыйлаған Макрос кітабын көрсетеді, егер ол хабарлама қалдырса. Жқында Мордел шайқасында уланған пышақтан жарақат алған Томас Оуин мен Гораттан өз орнына баруын өтінеді. Оуин мен Горат кітапты оқып, оның көмегімен белгісіз әлемге телепортталады.

VII тарау: Ұзақ жол

Нортварденде моредхел шабуылшыларының көшбасшысы қолға түсіріліп, олар Арутаның әскерін айналып өту үшін Димвудтағы жарықшақ машинасын пайдалануды, Сетанонға енуді және тірі деп сенетін Мурмандамусты босатуды жоспарлап отырғанын жариялайды. Макаланың бұл шабуылды алдын ала жоспарлағанын түсінген Арута әскерлеріне Сетханонға баруды бұйырады, ал Джеймс, Локлир және Патрусқа жарықшақ машинаны іздеп табу және жоюды тапсырады. Олар машинаны Ваани деп аталатын цурани құрылғысымен тоқтатуға болатынын білген соң, машинаны тауып істен шығарады. Бірақ жарықшақ құлағанда, жарылмас бұрын айналасындағы барлық нәрсені өзіне тартады. Джеймс пен Локлир ағаштарға жабысады, ал Патрус құлап бара жатқан жарықшаққа сорылып, қаза табады. Осы сәтте үш бейне күлгін жарықпен пайда болады.

VIII тарау: Алыстағы жерлер туралы

Оуин мен Горат Тимирианьяға телепортталады, онда Оуин сиқырдың жұмыс істемейтінін және Пэгтің әлсіз болатынын түсінеді. Оуин мен Горат соңында Пэгті табады, ол Гаминаны қашқызып, Делеханды манипуляциялаған арқылы Макала Пэгті Мидкемиядан, ал Арута армиясын Сетханондан алшақтатты. Осылайша Макала Сетханонға қарсылықсыз кіріп, Өмір Тасын іздеуге мүмкіндік алды. Ринн Сккр кубогын қолданып, Оуин Пэгтің күшін қайта жасайды және олар Гаминаны Дацаван ғибадатханасының жер астындағы қираған орындарында кристалл қуыста тұтқындалған күйінде табады. Горат қуысты қиратып, Пэг әкелген арнайы өрнек тасты пайдаланып, төртеуі Мидкемияға оралады.

IX тарау: Ашулы құдайлардың қаһары

Қызғылт жарықпен Пэг, Оуин және Горат Джеймс пен Локлирдің алдында Димвудта пайда болып, оларға Арутаны күтуді және оның әскеріне ешқандай сиқырлық қауіп жоқ екенін жеткізуді айтады; Макала Пэгті Сетханонда күтеді. Пэг, Оуин және Горат Сетханонның астындағы үңгірлерге барады және Өмір Тасы палатасын қорғаған Цурани Ұлыларын ("Алты") өлтіреді. Макаланың салдарынан қаза тапқан Аал оракулын қорғау үшін Горат қалады, ал Пэг пен Оуин сиқыршымен бетпе-бет келеді. Макала Пэгтің Өмір Тасын қару ретінде пайдалану үшін жасырғанын және оны жоюды қалағанын айтады, бірақ Пэг қарсы тұрады, себебі бұл ішіндегі тұтқындалған Вальхеру жандарын босатады. Макаланы сиқырлы шайқасқа тарта отырып, Пэг пен Оуин оны соңында өлтіреді. Соңынан Горат Делеханмен шайқасқан камераға кіреді. Делехан Өмір Тасына қол созғанда, Горат оны тоқтатуға тырысады және Вальхеру іштен қашуға әрекеттенгенде олар түрлене бастайды. Пэг пен Оуин Вальхеруді босатудың алдын алу үшін оларды екеуін де сиқырмен жоюға мәжбүр болады. Жер бетіне оралғаннан кейін, Пэг Мурмандамус пен Делеханның сиқырлық көріністерін жасайды, оларды Аал оракулы өртеп жібереді. Көшбасшылары өлтірілгеннен кейін моредхелдер шегінеді, сол кезде Нараб Делеханның ұлы Мореулфты өлтіріп, моредхелді басып алу жоспарын орындайды. Оуин Пэгпен жалғыз қалады, ол Оуин енді Өмір Тасы туралы білгендіктен, құпияның қауіпсіздігін қамтамасыз етуі керектігін айтады және Оуиннің Стардоктағы оның шәкірттерінің бірі болуын ұсынады. Оуин күліп, өзге ештеңе қаламайтынын жауап береді.

Даму

Ойын Рэймонд Э. Фейстке лицензияланғанмен, көптен бері тараған миф бойынша, ойынның мәтіні мен оқиғасын Фейсттің өзі жазған. Бірақ Фейст "Крондор: Сатқындық" кітабының соңында жазған сөзінде, ойын жасалып жатқан кезде ол "Патшаның қаракөмекшісі" романын жазумен болғанын, ал сюжет, мәтін және жаңа кейіпкерлерді дизайнерлер Нил Холфорд пен Джон Каттер ғана жасағанын мәлімдейді. Фейст ойынның редакциялық соңғы шешімін қабылдады, бірақ Холфорд пен Каттер жасаған көптеген нәрсе өзгеріссіз қалды.

Техникалық мәліметтер

Ойын 256 түсті 320x200 VGA режимінде іске қосылады. Графикалық қозғалтқыш жер бедерін салу үшін текстураланған 3D графикті пайдаланады, ал егжей-тегжейлі нысандардың көп бөлігі үшін спрайттар қолданылады. Қозғалтқыш тікелей көп деңгейлі жер бедерін қолдамайды, бірақ төбелер мен таулар сияқты кедергілерді қолдайды. Көптеген дүкендер, қонақүйлер, ғибадатханалар, арнайы орындар мен ірі қалалар қызу нүктелер арқылы пайдалануға болатын суреттер арқылы шарлануға мүмкіндік береді, ал кішкентай қалаларда 3D ғимараттар бар. NPC және кейіпкерлердің суреттері фотосуреттерге негізделген. Ортаның құрамына түсірілген суреттер мен қолмен салынған суреттер кіреді. Шайқас және жұмбақтар экранында барлық кейіпкерлер анимацияланған, бірақ қозғалыс кезінде кейіпкерлер жүргенде аяқтарын қозғалтпайды. Ойын моделі белгілі бір деңгейде жарықтандырылады: ойын әлемінде күн мен түннің алмасуы көрсетілген, ал жер астындағы орындарда ойыншы айналасын жарықтандыру үшін шырақ немесе жарық сиқырын пайдалануы керек. Ойын Borland C++-тың Ergo DPMI / RTM DOS extender-ін пайдалана отырып, қорғалған режимде іске қосылады. Ол Microsoft Windows-тың 9x сериясына дейін үйлесімді болды және DOSBox пен VDMSound-та жақсы жұмыс істейді. Mac OS X үшін DOSBox нұсқасы да қол жетімді. xBaK – бұл ойын қозғалтқышын қайта жасау, ол Betrayal at Krondor ойынын бастапқы деректер файлдарын пайдалана отырып, X Window System-де тікелей ойнауға мүмкіндік береді.

Крондор: сатқындық

Кейін Фест "Крондор: Сатқындық" атты ойынның романдық нұсқасын және "Рифтворт мұрасы" деп аталатын Мидкемия жаңа кітаптар сериясының бірінші кітабын жазды. Фест Холлфорд пен Каттерді "Крондор: Сатқындық" романының түпкілікті сюжетінің авторлары ретінде көрсетіп, кітапты екеуіне де арнады. Ойын мен кітаптың оқиғасы шамамен "Сетхандағы қараңғылық" мен "Қан ханзадасы" арасында өтеді. Оуиннің тегі Белефорт емес, Белефоте деп берілген, ал Таннерс және Эггли қалалары Таннерус және Эггли болып өзгертілген. Бірақ роман ойынның басты сюжетін дәл баяндайды және көптеген қосымша тапсырмаларды назарға алмайды. Ойынға алғаш рет Лисли Риггер, Джимми-Қолдың ұзақ уақыттан бері жоғалған егіз інісі, сондай-ақ Кэт және Аббат Грейвс енгізілді, оның немересі Кэтрин "Китти" Грейвс болды. Лисли Риггер мен Китти Грейвс екеуі де Фесттің "Жылан соғысы" романдарында маңызды рөлдер атқарады.

Қабылдау

3½" флоппи дискідегі бастапқы сатылымдар баяу болды, бұл Sierra компаниясын Riftwar құқығын Raymond Feist-ке қайтаруға мәжбүр етті, бірақ ойын CD-ROM форматында қайта шығарылғанда үлкен сәттілікке ие болды. Pelit ойынға 94% баға беріп, "Крондордағы сатқындықты" "тамаша ойын жүйесі, қателердің болмауы және кітапқа ұқсас атмосферасы" деп сипаттады, сондай-ақ "Крондор – 3D рөлдік ойындардағы Underworlds сияқты, кезекпен ойналатын рөлдік ойындардағы революция" деді. 1993 жылғы қазан айында Computer Gaming World журналы Krondor ойынын "рольдік ойын дизайнының жаңа деңгейі" деп атады. Графика "ойыншыларды орындықтарынан түсірмейді" деп атап өткен журнал, ұрыс жүйесін "фантастикалық CRPG жанрында көрген ең жақсысы" деп мақтады. Ойын "сирек кездесетін маржан" екенін және жаңа стандарттар қойғанын айтты. "Бір рет ойын өзінің күтілген деңгейіне сай келіп, тіпті одан да асып түседі". Sandy Petersen 1993 жылғы қарашада Dragon журналының #199 санындағы "Монитордің көзі" бағанында жариялаған шолуында ойынға бес жұлдыздың екісін берді. Петерсен графиканы кейде "жақсы салынған" деп мақтаса да және "қызықты сюжеті" бар екенін мойындады, бірақ геймплейдің баяулығын және ойыншыны "зеркөлдетуге тиіс шараларға", мысалы, қару-жарақтарды жылтырату сияқты, сондай-ақ аяқтау қиын квесттерге ұшыратуын сынға алды. Quandary 1996 жылғы шолуында 4.5/5 бағасын берді, оны "қарапайым рөлдік ойын емес" деп атады, оның "күрделі" және әсерлі ортасы, тұзақтары мен жұмбақтары "рөлдік ойындардағы зындандарда жиі кездесетін әдеттегі шұңқырлар мен тетіктер мен домалап өтетін тастарды" алмастырды. Олар стратегиялық, кезекпен ойналатын ұрыс жүйесін "өте қанағаттандырарлық" деп атады, бірақ "оған көну үшін біраз уақыт керек" екенін қосты. Betrayal at Krondor 1993 жылдың ең жақсы рөлдік ойыны және Computer Games Strategy Plus журналы бойынша "Жылдың ойыны" атанды. 1994 жылдың маусым айында Betrayal at Krondor Computer Gaming World журналының "Жылдың рөлдік ойыны" сыйлығын жеңіп алды. Редакторлар "бұл – фантастикалық романнан компьютерлік ойынды қалай жасау керектігінің ең көрнекті мысалы" деп жазды, ойынның ең шығармашылық тәуекелдерді қабылдағанын және оқырмандарға "ойынның қызықтылығы мен сюжетінің сызықтық еместігін" ұнағанын айтты. Журнал 1996 жылғы қарашадағы мерекелік санында Krondor ойынын барлық уақыттағы ең жақсы 150 ойынның тізімінде 43-орынға қойды. Журнал 2001 жылы ойынды өзінің Даңқ залына енгізіп, Krondor "3D ортаны ұсынған алғашқы рөлдік ойын және рөлдік ойын контекстінде цифрлық суреттерді тиімді пайдаланған алғашқы ойындардың бірі" екенін мәлімдеді. 1994 жылы PC Gamer US Betrayal at Krondor ойынын барлық уақыттағы ең жақсы компьютерлік ойынның 31-орынына қойды. Редакторлар оны "рөлдік ойындар эволюциясындағы маңызды кезең" деп атап, "ойыншының эмоцияларын оятуға қабілетті интерактивті сюжеті мен кейіпкерлерін" мақтады. Кейіннен журнал оны 1997 жылғы "Барлық уақыттың ең жақсы 50 ойыны" тізіміне қосты. 1998 жылы PC Gamer US оны барлық уақыттағы ең жақсы компьютерлік ойынның 44-орынына қойды, ал редакторлар оны "ғасырлар бойы сақталатын классика" деп атады.