Планетскейп: Жапақ көңілдің іздеуі

Кіріспе

Planescape: Torment – Black Isle Studios әзірлеген және Interplay Entertainment Windows жүйесі үшін шығарған 1999 жылғы ролдік бейнеойын. Ойын Planescape көп әлемдік кеңістігіндегі орындарда өтеді, бұл Dungeons & Dragons (D&D) фэнтези кампаниясының бір бөлігі. Ойынның қозғалтқышы – Infinity Engine-дің өңделген нұсқасы, ол BioWare компаниясының Baldur's Gate ойынында қолданылған, ол Ұмытылған Әлемде (Forgotten Realms) орналасқан D&D ойыны. Planescape: Torment негізінен оқиғаға бағытталған, ал ұрыс екінші орында тұрады. Басты кейіпкер, "Аты-жөні жоқ" деп белгілі, өлгенде барлығын ұмытатын өлмейтін адам. Ойынның мазмұны – Сигил қаласы мен басқа да әлемдер арқылы жасаған саяхатында өткен өмірінің естеліктерін қайтару және оның неліктен өлмейтін болғанын анықтау. Ойын барысында бірнеше кейіпкерлер "Аты-жөні жоққа" қосылып, оның саяхатына аттанады; олардың көпшілігі бұрын оны кездестірген немесе оның іс-әрекеттеріне ықпал еткен. Ойын коммерциялық сәттілікке жете алмаса да, сыншылардың жоғары бағасын алды және уақыт өте келе культты классикаға айналды, бейнеойындар туралы жазатын журналистер оны 1999 жылғы ең жақсы ролдік бейнеойын деп атады. Ол терең әңгімелері, қараңғы және түсініксіз Planescape әлемі, сондай-ақ дәстүрлі ролдік ойындардың қалыпты ережелерінен тыс тұрған басты кейіпкердің ерекше бейнесі үшін мақталады. Ол әлемдегі ең ұлы бейнеойындардың бірі саналады. Beamdog компаниясы қазіргі заманғы платформалар үшін жаңартылған нұсқасын жасады және оны 2017 жылдың сәуірінде Windows, Linux, macOS, Android және iOS жүйелері үшін, ал 2019 жылдың қазанында Nintendo Switch, PlayStation 4 және Xbox One жүйелері үшін шығарды.

Ойын процесі

Planescape: Torment BioWare компаниясының Infinity Engine-і негізінде жасалған, ол ойыншыға ойыншы кейіпкерлерін басқаруға мүмкіндік беретін изометриялық перспективада алдын ала көрсетілген әлемді ұсынады. Ойынның рөлдік ойын ережелері Advanced Dungeons & Dragons 2nd Edition нұсқасына негізделген. Заттар мен сиқырларды ыстық пернелер, жылдам таңдаулар немесе радиалды мәзір арқылы қолдануға болады. Ойын кейіпкер жасаудан басталады, онда ойыншы Есімсізге күш, интеллект және харизма сияқты қасиеттерді тағайындайды. Бұл әлем бір-бірімен бірнеше порталдар арқылы байланысады. Ол өлген сайын, көп әлемдегі басқа адам оның қайта тірілуі үшін өледі. Қайта туғаннан кейін, Есімсіз өзінің бұрынғы өмірінен аз немесе ештеңе есіне алмайды, және көбінесе бұрынғыдан мүлдем басқа мінезге ие болады. Ойын басталғанда, Есімсіз соңғы өлімінен кейін мәйітханада оянады. Содан кейін ол қалай өлгенін және неліктен өлмейтінін білу үшін ізденіс бастайды, сонымен қатар бұл оқиға оған өткен өмірлерінен естеліктерді қалпына келтіруге көмектеседі деп үміттенеді. Іздеу барысында Есімсіз оған серік болып кететін бірнеше кейіпкерлермен кездеседі: Морте, Көлеңкелер Аннасы, Дак'кон, Игнус, Нордом, Рақымнан құлау және Вейлор. Бұл ойналатын кейіпкерлер де ойын сюжетін дамыту үшін Есімсізбен өзара әрекеттесе алады. Морте – Баатордың Бас сүйектер тірегінен шыққан циникалық, қалқып жүретін бас сүйек, ол өмір бойы басқаларға адалсыз кеңес берген адамдардың айқайлайтын бас мүшелерінен құралған қорқынышты жаратылыс. Ол ойынның басында мәйітханада таныстырылады. Есімсіз Көлеңкелер Аннасымен, жас және тәуекелге баратын тифлинг қарақшысымен танысады.

Сюжет

Ойын басталады, Аты-жөні белгісіз адам моргта оянады. Алғашқыда ойын Last Rites деп аталатын, және оны жоғары фантастикадан ерекшелендіру үшін "авангардтық" фантастика деп сипаттады. Құжатта ойынның кейіпкерлері мен локацияларының тұжырымдамалық суреттері де болды. Planescape әлемінің негізгі дизайнерлерінің бірі МакКомб, өзінің ойыны сәтсіз аяқталғаннан кейін Torment жобасына қосылды. quote box|align=right|width=30em|quote=Planescape Torment ойыншыларына тарихты (аватардың ұмытылған өткені) қазба жұмысы арқылы ашу сезімін сыйлауды мақсат етеді, кең және ерекше бір дүниені зерттеу кезінде, көбінесе еркін. |автор=Дайан Карр |дереkkөз=Game Studies

Бас дизайнер және сценарист Крис Авелонның айтуынша, Planescape: Torment кітаптардан, комикстерден және ойындардан шабыт алды, соның ішінде Archie Comics, The Chronicles of Amber, The Elementals және Shadowrun. Ойынның титрлерінде Final Fantasy VII де шабыт көзі ретінде көрсетілген. Авелон ойынның көптеген идеяларын "тек мәтін арқылы жеткізуге болатынын" атап өтті, себебі телеарналар немесе фильмдер арқылы осы фантастикалық дүниені толыққанды жүзеге асыруға ешкімнің жеткілікті бюджеті мен ресурстары болмаған. Соңында Авелон ойынның диалогқа тым көп назар бергеніне өкініш білдірді, өйткені ол ойынның жалпы механикасына, әсіресе ұрыс жүйесіне кедергі келтірді деп санайды. Ойынның сценарийінде шамамен 800 000 сөз бар, алғашқы көрсетілімдерде ойынның ұзақтығы 20 сағатқа жуық болатыны күтілген. Жоспарланған шығарылым күніне сәйкес болу үшін бірнеше қосымша сюжеттік желілер мен кейіпкерлерді жоюға тура келді, бірақ Авелон Interplay басшылығын пакеттік дизайн және маркетинг сияқты мәселелерде әзірлеу тобын елемегендігі үшін айыптады. Хенкелдің айтуынша, гримге шамамен екі сағат кеткен, ал фотосессия 45 минутқа созылған: "Жүзім қызылшадан қызарған және күйген, себебі құралдарды алып тастау үшін қолданылған ерітіндінің әсері болды. Дегенмен, бәріне тұрғанға лайық болды". Ресми локализациялардан басқа, мысалы CD Projekt компаниясының Польша нарығы үшін жасаған нұсқасы, жанкүйерлер қауымдастықтары ойынның испан, венгр және итальян тілдеріне аудармаларын жасады. Interplay Planescape: Torment-ке ресми 1.1 патчынан кейін қолдауды тоқтатқаннан кейін, әлі түзетілмеген бірнеше қателер жанкүйерлер жасаған ресми емес патчтар арқылы түзетілді. Басқа да модтар ойынның соңғы нұсқасынан алынып тасталған элементтер мен квесттерді немесе кең экранды қолдау сияқты жаңа мүмкіндіктерді қосады. Бастапқыда Interplay ойынның музыкасын жасау үшін dark ambient музыканты Lustmord-ты жалдады. Ол жобада төрт ай бойы жұмыс істеп, 40-тан астам түпнұсқа шығарма жазды. Алайда, ойынның шығарылуына алты апта қалғанда, продюсерлердің бірі ойынның музыкалық бағытын өзгертуді шешті, ол оның аздап ambient емес, "Джон Уильямс сияқты" дыбысталуын қалады. Видео ойын жобасында алғаш рет жұмыс істеген Lustmord бұл тәжірибені "қорқынышты" деп санады, кейіннен 2001 жылғы Metavoid альбомындағы кейбір элементтерді қайта пайдаланды. Interplay тез арада жаңа саундтрек тапқаннан кейін, Black Isle Studios-тың басқа ойындарында жұмыс істеген Марк Морганға жүгінді. Тағы екі қосымша тақырыпты Ричард Бэнд жазды. Ойынның дауыстық актерлері құрамына Майкл Т. Вайс, Шина Истон, Роб Полсен, Митч Пилегги, Дэн Кастелланета, Кит Дэвид, Дженнифер Хейл, Джон де Ланси және Тони Джей кірді. Ойын шыққаннан кейін Game Revolution журналының рецензенты оның дыбысын мақтап: "Егер сіз көпшілікпен толған қалада болсаңыз, ол көпшілікпен толған қала сияқты естіледі. Бардың жанынан өтсеңіз, ішіндегі мас адамдардың шуын естисіз. Құл саудасына жақындасаңыз, аукционшының шақыруын естисіз. Фестиваль залындағы кештің өзіне барыңыз, ол кеш сияқты естіледі". Сол рецензент сондай-ақ "Planescape-тің мен естіген ең жақсы дыбысы бар" деді. Кітаптың сюжеті ойынның сюжетіне шамалы ғана сәйкес келеді, Fhjull Forked Tongue-қа әлдеқайда үлкен рөл береді, ол ойынның екінші дәрежелі кейіпкері, ол Аты-жөні белгісіз адамға Баатордың бірінші қабатындағы Жемірзіктер бағанасын іздеуге кеңес береді, ал кітаптың соңы ойыннан айтарлықтай ерекшеленеді. Кітап ойынның кейіпкерлерін бейімдегенде де бастапқы материалға сәйкес келмеді; мысалы, ойындағы басты кейіпкердің атының жоқтығы оның толық еместігінің белгісі және анонимді болудың қорғаныш механизмі болып табылады.

According to lead designer and writer Chris Avellone, Planescape: Torment was inspired by books, comics, and games, including Archie Comics, The Chronicles of Amber, The Elementals, and Shadowrun. The game's credits also cite Final Fantasy VII as an inspiration. Avellone remarked that many of the ideas in the game "could only have been communicated through text, simply because no one would have the budget or resources to fully realise many of these fantasy works through TV or movies". Ultimately, Avellone has expressed some regret about the game's heavy focus on dialogue, as he feels this interfered with the overall game mechanics, particularly the combat system. The game's script contains around 800,000 words, after early previews had indicated that the game would be only about 20 hours long. Although only a few additional subplots and characters had to be discarded to meet the planned release date, he accused the Interplay management of disregarding the development team regarding things like package design and marketing. Make up lasted for about two hours, and photography took 45 minutes, Henkel said: "My face was red as a beet and burned for the rest of the day, because of the solvent that was used to remove the appliances. Nonetheless, it was all well worth it". In addition to official localizations, for example the one by CD Projekt for the Polish market, fan communities developed Spanish, Hungarian, and Italian fan translations of the game. When Interplay dropped support for Planescape: Torment after the official 1.1 patch, several not yet fixed bugs were corrected by fan created unofficial patches. Other mods add back items and quests omitted from the final version of the game or new features such as widescreen support. Initially, Interplay hired dark ambient musician Lustmord to create the musical score for the game. He worked on the project for four months, writing over 40 original pieces. However, just six weeks before the game released, one of the producers had a change of heart on the game's musical direction, who wanted it to sound less ambient and "more along the lines of John Williams". His first time working on a video game project, Lustmord considered the experience "terrible", eventually reusing some of the elements from the score in his 2001 album, Metavoid. Needing a replacement soundtrack done quickly, Interplay then reached out and asked Mark Morgan, who had worked on other Black Isle Studios games, to do it. Two additional themes were penned by Richard Band. The game's cast of voice actors included Michael T. Weiss, Sheena Easton, Rob Paulsen, Mitch Pileggi, Dan Castellaneta, Keith David, Jennifer Hale, John de Lancie, and Tony Jay. After the game's release, a reviewer for Game Revolution praised its sound, saying that "When you're in a crowded city, it sounds like a crowded city. Walk past a bar, and you'll hear the noise of the drunken patrons inside. Wander near a slave auction, and you'll hear the auctioneer calling. Go to a party in the festival hall, and it sounds just like a party". The same reviewer also stated "Planescape has just about the best sound I've ever heard in a game." The book's plot follows the game's only loosely, conferring a much bigger role to Fhjull Forked Tongue, a minor supporting character from the game who advises the Nameless One to seek the Pillar of Skulls in the first layer of Baator for answers, and its ending differed significantly from the game's. The book also did not follow the source material in its adaptation of the game's characters; for example, in the game, the main character's lack of a name is a sign of his incomplete state and a source of protection in being anonymous.