Кіріспе

Exile – Spiderweb Software компаниясының Джефф Фогель жасаған рөлдік бейнеойындар сериясы. Олар Macintosh және Windows жүйелері үшін үлестірілетін бағдарламалық қамтамасыз ету ретінде шығарылды. Exile III үшінші тараптан Linux жүйесіне де көшірілді. Серияда барлығы төрт ойын жарық көрді. Барлық ойындар кейіннен Avernum сериясында қайта жаңартылды. Exile сериясының барлық ойындарында 2D графика және қарапайым дыбыс қолданылған. Exile I және II ойындарының алғашқы нұсқаларындағы графика қарапайым текстуралар, түстер және сызықтардан тұрды, бірақ кейіннен Exile III ойынының графикасымен алмастырылды. Ойындар сызықтық емес және ұзақ ойын уақытын ұсынады.

Ойын процесі

Әр ойында ойыншы 6 кейіпкер құрастырып, олармен саяхатшылар тобын жасауға тиіс немесе әдепкі топты пайдалана алады. Кейіпкерлердің жалпы, жауынгерлік, сиқырлық және қосымша дағдыларын, сондай-ақ кейіпкерлердің аттары мен графикасын өзгертуге болады. Exile II-ден бастап кейіпкерлердің мінез-қалпы мен нәсілін орнатуға болады. Ойында үш режим бар: Сыртқы режим, Қала режимі және Ұрыс режимі. Сыртқы режимде топ қалаға кіре алады, Ұрыс режимінде жаулар тобымен шайқасады және демалады (егер топта тамақ болса). Қала режимінде топ адамдармен сөйлесе алады, дүкендерден тауар сатып алады (жеткілікті алтын болса), кейіпкерлерді оқытады (жеткілікті алтын мен дағды ұпайлары болса), қосымша тапсырмаларды табады, заттарды жинайды (Exile 2-ден бастап, заттарды ұрлауға да болады) және Ұрыс режиміне өтеді. Ұрыс режимінде топ жауларға шабуылдай алады, өзін қорғай алады және жақын жердегі заттарды жинай алады. Ұрыс режимін қалаларда кез келген уақытта аяқтауға болады, бірақ сыртқы ортада тек барлық жаулар жеңілгеннен кейін ғана аяқтауға болады. Сиқыр екі түрге бөлінеді: Сиқыршы және Діни қызметкер сиқыры. Шабуылға арналған сиқырды тек Ұрыс режимінде ғана қолдануға болады. Кейбір сиқырларды, мысалы, Жарық сиқырын кез келген уақытта қолдануға болады. Ал қалған сиқырларды сыртқы ортада немесе қалада, Ұрыс режимінде болмағанда ғана қолдануға болады. Ойыншылар 3-ке дейінгі деңгейдегі сиқырлармен жабдықталған кейіпкерді құра алады, бірақ жоғары деңгейдегі немесе белгілі бір сиқырларды сатып алуға немесе ерекше жағдайларда табуға болады.

І. сүргін: құдықтан қашу

1995 жылғы қаңтарда жарық көрген Exile трилогиясының бірінші ойынында жаңадан жасалған кейіпкерлер тобы жоғарыдағы әлемнен Exile деп аталатын жер асты әлеміне түсіріледі. Осы жерге келген соң, топ Империяның шеттетуге ұшырағандарынан құрылған өркениетті, үнемі соғыстар мен сан алуан құбыжықтармен толы мәдениетті ашады. Олар Империяның Exile халқына жасаған зұлымдықтары үшін кек алуды қалайтын көптеген адамдармен кездеседі. Кейіпкерлер кекке толы Exile халқының бірігу ортасы болады, олар өз күштерін жер бетіндегі қатыгез Императорға қарсы күресудің жолын табуға жұмылдырады. Бірлесіп, олар Император Хоторнды оның тақ бөлмесінде өлтіріп, Exile азаматтарына үлкен қауіп төндіріп жатқан Grah hoth атты демон патшасын қуады және жер бетіне қашу жолын ашады.

Екінші жер аударылу: Кристалл жандар

Екінші Exile ойыны 1996 жылғы қарашада жарық көрген бірінші ойынның тікелей жалғасы болып табылады. Империя Exile-дің құлшындарға төндіретін қауіпті мойындап, үлкен әскерлерді Exile жеріне жібере бастады. Жағдайды одан да қиындататыны, әлемнің түкпір-түкпірінде энергияның белгісіз кедергілері пайда бола бастады – кейде Exile-ге көмектесіп, кейде Империяға, олар Exile-ге қарағанда шығынға қатысуға оңайрақ мүмкіндік алады. Жаңа кейіпкерлер тобы Exile-де кедергілерді тудыратын жаратылыстардың бірімен кездесіп, беймәлім нәсілмен келіссөздер жүргізу үшін аттанады. Ақырында, топ сәттілікке жетеді және Вахнатайлар Империяны қуу үшін Exile-ге қосылады. Вахнатайлардың қолдауымен Exile Империяның жолына тосқауыл қойып, олардың басып кіруін сәтті тойтарады.

Қалған жерлер:

Exile трилогиясының соңғы нұсқасы 1997 жылдың қаңтар айында жарық көрген Exile II-ден кейін біраз уақыт өткен соң оқиғасы өрбуде. Linux нұсқасын Boutell.com 2000 жылдың жазында көшірді. Көптеген дайындықтар жасалды және енді сүргіншілер таңдалған бірнешеуін жер бетіне қайтаруға дайын. Бірақ экспедиция мүшелері айналасындағы жердің әсемдігіне таң қалғанмен, нәрсенің бәрі көрінетіндей емес екенін байқай бастайды. Топ кездесетін шырыштар – Империяны құлдыратып, оны тоқыратудағы құбылыстар мен қорқынышты оқиғалардың тек бастамасы ғана. Сүргіншілер елден алған бұйрықтары бойынша жерді барлау кезінде, экспедиция мүшелерінен Империя жер бетін оның бұзылуынан құтқаруға көмектесуі сұралады. Олар сүргіншілер мен Империяны одақтас ретінде біріктіріп, жойылған себептерді анықтауға тырысады.

Қалған жерлері

Blades of Exile 1997 жылдың желтоқсанында жарық көрді, ол негізгі трилогиядан кейін оқиғасы өрбитін үш қысқа сценарийден және ойыншыларға өз сценарийлерін жасауға мүмкіндік беретін редактордан тұрады. Мұндай сценарийлер міндетті түрде Exile ойын әлемінде орналасқан болуы керек емес. 1997 жылы ойын шыққаннан бері бірнеше жүздеген қолмен жасалған сценарийлер құрастырылды. Blades of Exile қауымдастығының интернеттегі ең танымал жиын орындары – ресми компания ұйымдастырған интернет-форумдар. Бұл форумдар жаңадан бастаған ойын дизайнерлері мен ойыншыларға көмек көрсетеді, жаңа сценарийлерге шолу жасайды және сценарий редакторын пайдалану туралы әртүрлі талқылаулар ұйымдастырады. 2007 жылдың маусым айында Джефф Фогель Blades of Exile-дің бастапқы кодын және ойын контентін ашыққа шығарды, ол қазіргі уақытта GNU General Public License-тің 2-ші нұсқасымен қамтылған.

Шығару

1998 жылдың 1 желтоқсанында алғашқы үш Exile ойыны "Exile Trilogy CD" деп аталатын дискіде жарық көрді. 2013 жылдың 8 шілдесінен бастап бұл ойындар Spiderweb Software сайтында тегін қолжетімді.

Қабылдау

Сын-пикирлер Exile трилогиясын ескі үлгідегі рөлдік ойындарға "қайта оралу" ретінде сипаттады, терең, күрделі геймплей және қарапайым графикасы бар. Inside Mac Games Exile-ге бестен төрт баға берді, оны "сабыр мен мұқияттық" талап ететін және графикасы мен дыбысы сәл "көк" болатын Ultima стиліндегі рөлдік ойын деп атады. Inside Mac Games 1996 жылдың ең жақсы рөлдік ойыны үшін Heroes of Might and Magic: A Strategic Quest-ке екінші орынды берді. Inside Mac Games Exile II-ге 5-тен 4 бағасын берді және ол Exile дәстүрін "әрине жоғары сапалы Shareware ойыны" ретінде жалғастырды. Inside Mac Games-тің кейінгі шолуында Exile II: Crystal Souls "Macintosh-тің рөлдік ойындарында теңдесі жоқ көлемге, ауқымға және сюжет тереңдігіне ие" деп жазылған. Exile II: Crystal Souls - MacUsers сыйлығының 1996 жылғы ең жақсы shareware ойыны үшін Escape Velocity жеңімпазынан кейін құрметті атау болды. Computer Gaming World компаниясы Exile III: Ruined World алғашқыда "примитивтік графикасы бар shareware ойын" болып көрінетінін, бірақ өзін "таң қалдыратын терең" дәстүрлі рөлдік ойын деп танытатынын айтты. Рецензент "жақсы жазылған және әзілге толы" NPC диалогтарын және сәнді интерфейсті мақтады. Эмиль Пальяруло "Exile III" ойынын оң бағалап, оны "керемет, толыққанды ойын беретін эпикалық компьютерлік рөлдік ойын" деп атады, презентациясы қарапайым және "өте терең". Inside Mac Games Exile III-ге 5 баллдан 4-ке баға берді, бұл сериядағы алдыңғы ойындарға ұқсас болғанына қарамастан, "жеткілікті жаңа мүмкіндіктер, жағдайлар және қиындықтар" жаңадан келгендер мен тәжірибелі ойыншыларды қызықтырады деді. Шолуда Exile III "ескінің жалғасы: арзан, қиын, қызықты, тартымды және көңілді" екені айтылды. Inside Mac Games Exile III-ді "үлкен" және "керемет егжей-тегжейлі" деп атады, сапалы графикасы, "әдемі интерфейсі" және "фантастикалық рөлдік ойын ұсынған ең үлкен және егжей-тегжейлі әлемдер мен сюжеттердің бірі" бар. Exile III 1998 жылы ZDNet Shareware Game of the Year сыйлығын алды, оны Ziff Davis журналдары FamilyPC, PC Magazine және Computer Gaming World редакторлары таңдады. Inside Mac Games Blades of Exile-ге 5 баллдан 3-ін берді, оны "жақсы, сенімді CRPG" деп атады, ол ақшасына лайық және қатесіз жұмыс істейді. Рецензент кіріспе сценарийде оқиғаның жеткіліксіздігін, тым көп қайталанатын шайқастарды және "сюжетті тексерулерді, олар шынымен ашуландыруы мүмкін" деп тапты.

Авернұм

Spiderweb Software Exile трилогиясын екі рет жаңартты. Ойындар 2000–2002 жылдары Avernum сериясының бірінші трилогиясы ретінде қайта жасалды, ол Exile-дің екі өлшемді плиткаға негізделген графикалық жүйесін изометриялық жүйемен алмастырды және RPG жүйесіне көптеген өзгерістер енгізіп, мазмұнда да өзгерістер жасады. 2004 жылы "Blades of Exile" ойыны "Blades of Avernum" ретінде қайта шығарылды. Exile трилогиясы екінші рет 2011 жылы шыққан "Avernum: Escape from the Pit", 2015 жылы шыққан "Avernum 2: Crystal Souls" және 2018 жылы шыққан "Avernum 3: Ruined World" ойындарымен қайта іске қосылды; жаңартылған ойындарда жақсартылған ойын қозғалтқышы және кеңейтілген сюжеттік желілер болды.

Қозғалтқыш және интерфейс

Ойынның қозғалтқышы сериядағы барлық ойындар арасында салыстырмалы түрде ұқсас болғанымен, интерфейс көптеген өзгерістерге ұшырады. Әрбір жаңа нұсқасында жаңа макет және түс схемасы болды, сондай-ақ инвентаризация және кейіпкерлер тізімі сияқты жеке элементтер де ақпаратты әртүрлі көрсету үшін өзгертілді. Exile I мен Exile II арасындағы ең басты айырмашылық – фон түсінің және ойнау терезесінің шекарасының өзгеруі. Exile II мен Exile III арасында интерфейс айтарлықтай өзгерді, түстер мен терезе стильдері қайтадан өзгертілді, бірақ ойыншылар тізімі жаңадан жасалды және инвентаризация терезесі қосылды. Exile III пен Blades of Exile арасындағы өзгерістер одан да нәзік болды және түстер мен стильге қатысты болды.