Финеас Флетчер: Өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Финес Флетчер (8 сәуір 1582 – 13 желтоқсан 1650) – ағылшын ақыны, доктор Джайлс Флетчердің үлкен ұлы және кіші Джайлстің бауыры. Ол Кент қаласындағы Кранбрукте дүниеге келді және 1582 жылғы 8 сәуірде крещениеден өтті.

Өмір

Ол Итон колледжінің шәкірті ретінде қабылданды, ал 1600 жылы Кембридж университетіндегі Король колледжіне түсті. 1604 жылы бакалавр (B.A.) дәрежесін, ал 1608 жылы магистр (M.A.) дәрежесін алды және "Кайғының қуанышы" (1603) атты жинақтың авторларының бірі болды. Оның пасторальдық драмасы "Сицелидтер" немесе "Пискатори" (1614) Джеймс I патшаның алдында қойылу үшін жазылды, бірақ корольдің Король колледжінен кеткеннен кейін ғана сахнаға қойылды. Ол дін қызметкеріне бекітілді және 1611 жылға дейін колледжінің мүшесі болды, бірақ 1616 жылға дейін Кембриджді қалдырды, себебі оған тиіс болған жалақы төленбеді. Ол сэр Генри Уиллоубидің жеке капелланы болды, ол оны 1621 жылы Норфолк графтығындағы Хилгей шіркеуінің пасторы қызметіне ұсынды, онда ол үйленді және өмірінің соңына дейін тұрды.

Шығармалары

Финес Флетчер өмір бойы жазды. Өлгеннен кейін ол өзінің Ренессанс дәуіріндегі замандастарынан көлемді әдебиет мұрасын қалдырды: шын мәнінде, оның шығармалары Спенсер мен Мильтонның канондарымен шайқасады. Финес Флетчердің жинақталған еңбектеріне діни прозаның үш томы, эпос, эпиллион, драма, бірнеше орташа көлемді өлеңдер, пасторальдық эклогтар, өлеңдер, эпиталамиялар, гимндер, псалмдар, аудармалар, түрлі әндер, эпизодтық шығармалар, лирика және діни өлеңдер кіреді. Көлемі, әртүрлілігі және сапасы жағынан оның жазғандары сол дәуірдегі ешбір автордан кем емес. 1627 жылы ол «Locustae, vel Pietas Jesuitica» («Айрықтар немесе Иезуиттік ізгілік») атты екі параллель өлеңін латын және ағылшын тілдерінде жариялады, олар иезуиттерге қарсы күшті шабуыл жасады. Гросарт осы еңбекте Мильтонның Шайтан туралы түсінігінің бастауын көреді. Келесі жылы Эдмунд Спенсердің аты тақырып парағында көрсетілген «Британның Идасы» атты эротикалық поэма жарық көрді. Бұл, әрине, Спенсердің туындысы емес, және Гросарт оны Финес Флетчердің еңбектерімен бірге басып шығарды. «Сицелид» 1631 жылы жарық көрді. 1632 жылы «Бақытқа апаратын жол» және «Қайғы-қасіреттегі қуаныш» атты екі теологиялық трактат, ал 1633 жылы оның ең маңызды еңбегі – «Көктемді арал» жарық көрді. Кітап оның досы Эдвард Бенлоуске арналған және оның «Piscatorie Eclogues» және басқа да поэтикалық әртүрлі туындыларын қамтиды. Ол 1650 жылы Норфолк графтығындағы Хилгейде қайтыс болды, ал оның өсиеті сол жылдың 13 желтоқсанында жесірі арқылы расталды. «Көктемді арал» немесе «Мэн аралы» – адам денесі мен санасының физиологиялық құрылымын аллегориялық түрде суреттейтін он екі кантодан тұратын поэма. Интеллектуалдық қасиеттер тұлғаландырылған, ал көк тамырлар – өзендер, сүйектер – аралдың таулары, барша аналогия өте шеберлікпен жасалған. Спенсердің стилі тұтас сақталған, бірақ «Фейри Квин» ромасындағы сияқты ауытқулар жоқ. «Балықшы эклогтары» – пасторальдық өлеңдер, кейіпкерлері Кам өзенінің жағасында балық аулайтын жігіттер ретінде бейнеленген, және олар ақынның (Тирсил) және оның әкесінің (Телгон) өмірбаянына жарық түсіретіндіктен қызығушылық тудырады. Финес Флетчер мен оның інісі Джайлстың ықпалы көбінесе мойындалғаннан әлдеқайда зор. Олар бірігіп, қайта жаңғырудың салқындатқан әсерінен аман қалған ерекше поэзия мектебін құрды. Мильтонның заманында Кембридждіктердің көпшілігі, Краш, Джозеф Бомонт, Томас Робинсон және басқалар олардың стилінде жазды. Мильтон бала кезінде Флетчерлер мектебіне қабылданды, ал олардың ықпалы оның ересек өлеңдерінде де көрінеді. Мильтонның Спенсерлік материалдарын зерттеу кезінде Флетчерлер мектебінің еңбектерін жан-жақты қарастыру қажет. — Х. Е. Кори, 1912 жыл. Финес Флетчердің еңбектерінің толық жинағы (4 томдық) Александр Балох Гросарттың жеке баспасынан шықты (Fuller Worthies Library, 1869). Қазіргі кезде қолжетімді стандартты еңбек – Фредерик С. Боас, «Джайлз және Финес Флетчердің поэтикалық туындылары» (Кембридж университетінің баспасы, 1908). Дина Крейктің 1856 жылғы «Джон Галифакс, джентльмен» романында, Абель Флетчер, тері илеуші, және оның ұлы Финес сияқты ойдан шығарылған кейіпкерлер «Көктемді аралды» жазған Финес Флетчердің ұрпақтары болып табылады, және олар өздерінің «алғашқыда жақсы тектің ұрпақтары екенін» мойындайды.

Phineas Fletcher wrote throughout his life. At his death he left behind a body of literature larger than that of his Renaissance contemporaries: in fact, his work rivals in size the canons of Spenser and Milton. The collected works of Phineas Fletcher include three volumes of religious prose, an epic, an epyllion, a drama, several medium length verse narratives, pastoral eclogues, verse epistles, epithalamia, hymns, psalms, translations, various songs, occasional pieces, lyrics, and devotional poems. In scope, variety, and quality, his writings are second to none of that age. In 1627 he published Locustae, vel Pietas Jesuitica (The Locusts or Apollyonists), two parallel poems in Latin and English furiously attacking the Jesuits. Grosart saw in this work one of the sources of Milton's conception of Satan. Next year appeared an erotic poem, Brittain's Ida, with Edmund Spenser's name on the title page. It is certainly not by Spenser, and is printed by Grosart with the works of Phineas Fletcher. Sicelides was printed in 1631. In 1632 appeared two theological prose treatises, The Way to Blessedness and Joy in Tribulation, and in 1633 his magnum opus, The Purple Island. The book was dedicated to his friend Edward Benlowes, and included his Piscatorie Eclogues and other Poetical Miscellanies. He died in 1650 in Hilgay, Norfolk, and his will was proved by his widow on 13 December that year. The Purple Island, or the Isle of Man, is a poem in twelve cantos describing allegorically the physiological structure of the human body and the mind of man. The intellectual qualities are personified, while the veins are rivers, the bones the mountains of the island, the whole analogy being worked out with great ingenuity. The manner of Spenser is preserved throughout, but without the digressions of The Faerie Queene. The Piscatory Eclogues are pastorals, the characters of which are represented as fisher boys on the banks of the Cam, and are interesting for the light they cast on the biography of the poet himself (Thyrsil) and his father (Thelgon). the influence of Phineas Fletcher and his brother Giles is far greater than has generally been realized. Together they founded a distinct school of poetry which outlived the chilling influence of the Restoration In Milton's day, most of the Cantabrigians, Crashaw, Joseph Beaumont, Thomas Robinson, and others wrote more or less in their manner. In his boyhood Milton was enlisted in the School of the Fletchers and their influence is traceable even in his mature poems. Any study of Spenserian material in Milton, should include an elaborate examination of the work of the School of the Fletchers. — H. E. Cory, 1912. A complete edition of Phineas Fletcher's works (4 vols.) was privately printed by Alexander Balloch Grosart (Fuller Worthies Library, 1869). The standard work available in print remains Frederick S. Boas, The poetical Works of Giles and Phineas Fletcher (Cambridge University Press 1908). In Dinah Craik's 1856 novel, John Halifax, Gentleman, the fictional characters Abel Fletcher, a tanner, and his son Phineas are descendants of 'Phineas Fletcher, who wrote the "Purple Island"', in which descent they recognise they 'originally came of a good stock'.