Кіріспе

Тай саясаткері және белсенді (1941 жылы туған)

Мечай Виравайдия (17 қаңтар 1941 жылы туған, มีชัย วีระไวทยะ;) – Таиландтың бұрынғы саясаткері және белсендісі, контрацептивтерді, отбасылық жоспарлауды және ЖИТС туралы хабардарлықты насихаттауымен танымал. 1970 жылдардан бері Мечайды лақап атымен "Мистер Кондом" деп атайды, ал Таиландта контрацептивтерді көбінесе "мечай" деп атайды. Ол жұмысын бастағаннан бері тай отбасыларындағы балалардың орташа саны 7-ден 1,5-ке дейін азайды. Ол миллиондаған адамның өмірін жақсартуға үлкен үлес қосты.

Ерте өмір

Виравайдия Бангкокте шотланд анасы мен тай әкесінен дүниеге келді. Екеуі де дәрігерлер болған және Эдинбургте оқып жүргенде танысқан. Ол төрт баланың бірі. Оның кіші інісі Сунья Паттайя халықаралық ауруханасын құрды. Оның әпкесі Сумали Виравайдия 1970-ші жылдары «Bangkok Post» және «The Nation» газеттерінде журналист болып жұмыс істеді. Виравайдия Австралияда Гилонг грамматикалық мектебінде және Мельбурн университетінің Тринити колледжінде білім алды, онда ол коммерция бакалавры дәрежесін алды. 1965 жылы ол отбасылық жоспарлау саласында жұмыс істей бастады, презервативтерді қолдануға ерекше мән берді. 1973 жылы ол мемлекеттік қызметтен кетіп, ауылдағы кедейлердің өмірін жақсартуға бағытталған коммерциялық емес ұйым – Халық және қоғам даму қауымдастығын (PDA) құрды. Ол мектеп оқушылары үшін презерватив үрлеу байқауларын, такси жүргізушілерін клиенттеріне презервативтер таратуға ынталандыру және «Cabbages and Condoms» атты мейрамханалар желісін құру сияқты шараларды қолданды, онда есеппен бірге клиенттерге презервативтер берілді. Бангкоктегі алғашқы мейрамхананың жанында отбасылық жоспарлау клиникасы орналасқан. Бұл Таиланд астанасындағы кедей әйелдер жүктілікті тоқтатуға болатын бірнеше орындардың бірі. Бұл практика елде Таиландтың қылмыстық кодексінің 305-бабына сәйкес заңды, бірақ көбінесе заңсыз деп есептеледі. Клиникаға рұқсат берудің себебі – экономикалық қиындықтарға байланысты қауіпсіз емес аборттар жасау қаупі.

Кейінгі өмірі

Виравайдия 1985-1986 жылдары премьер-министр Прем Тинсуланонданың кезінде өнеркәсіп вице-министрі қызметін атқарды. Кейін 1987 жылдан 1991 жылға дейін сенатор болып қызмет етті. Осы кезеңде Тайландта ЖИТС пайда болды, ол жыныстық қауіпсіздік туралы хабардарлықты арттыруға күш салды. 1991 жылы болған әскери төңкеріс нәтижесінде премьер-министр Ананд Панирачун тағайындалды, ол Виравайдияны туризм, ақпарат және ЖИТС министрі етіп тағайындады. Ол ауқымды, табысты ЖИТС туралы ағарту науқанын бастады және 1992 жылға дейін қызмет етті. Одан кейін ол Халықаралық білім беру қорының төрағасы болды, бұл коммерциялық емес ұйым NIST Халықаралық мектебінің басқару органы болып табылады. Виравайдия 2002 жылдың мамырында төрағалықтан бас тартып, осы қызметін жалғастырды. 1995 жылы ол «Австралия-Тайланд қарым-қатынасына қызметі және әлемдік ЖИТС мәселесіне үлес қосуы» үшін Австралия орденінің құрметті офицері атанды. 2004 жылы Виравайдия қайтадан сенатор болды. 2006 жылы ол санитарлық техника индустриясынан мақтау алды (бірақ бөлшек сауда индустриясынан сынға ұшырады), өйткені ол бөлшек сауда орындарында әр он шаршы метрге қоғамдық дәретхана салуды ұсынды. 2007 жылдан бастап Виравайдия PDA төрағасы ретінде ауылдық даму және денсаулық сақтау жобаларын басқарып келді, қазіргі таңда 600 қызметкері мен 12 000 еріктісі бар Тайландтағы ең ірі коммерциялық емес ұйым. 2007 жылдың 29 мамырында ПДА отбасылық жоспарлау және ЖИТС-тің алдын алу саласындағы инновациялық жұмысы үшін Билл мен Мелинда Гейтс қорының Гейтс сыйлығымен марапатталды. Бұл сыйлыққа 1 миллион доллар көлемінде грант қоса тіркелді.