Кіріспе

9-дивизия – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет еткен Австралия армиясының дивизиясы. Бұл Екінші Австралия императорлық күштері (2-ші АИФ) үшін құрылған төртінші дивизия болды. Дивизияның ерекшеліктері: кез келген басқа австралиялық дивизиядан ұзақ уақыт бойы алдыңғы қатардағы ұрыста болды; Австралия әскерилерінің ең көп награда алған құралымдарының бірі; және 6-шы және 7-ші дивизиялар сияқты, Жерорта теңізі және Тынық мұхиты театрларында қызмет еткен санаулы одақтас армия бөлімдерінің бірі. 1940 жылы 9-дивизияның құрамдық бөлімдері Ұлыбританияға, мүмкін болатын неміс басқындығына қарсы қорғану үшін жіберілді. 1941–1942 жылдары Солтүстік Африка кампаниясында, Тобрук қамалында және Эль-Аламейннің бірінші және екінші шайқастарында қызметтенгеннен кейін 9-дивизия Австралияға қайта оралды. 1943–1944 жылдары Жаңа Гвинеяда, ал 1945 жылы Борнеода шайқаста болды. Соғыс аяқталғаннан кейін, 1946 жылдың басында дивизия таратылды.

Құрылу

9-шы дивизия 1940 жылдың соңында Ұлыбританияда құрылған төртінші АИФ дивизиясы болды. Бастапқыда ол Францияның құлдырауынан кейін болуы мүмкін шабуылдан қорғану үшін Австралияда құрылып, Ұлыбританияға жіберілген екі жаяу әскер бригадасынан – 18-ші және 25-ші бригадалардан тұрды, олар генерал-майор Генри Уинтердің басқаруында болды. Кейін дивизияға 24-ші бригада да қосылды.

Киренай

Австралия, Ұлыбритания және Палестинада алғашқы жаттығуын аяқтағаннан кейін, 9-дивизияның бөлімшелері 1941 жылдың наурыз айының басында Ливиядағы Киренаикаға осы аймақтың гарнизонының бір бөлігі ретінде жаттығуларын және жабдықталуын аяқтау үшін жіберілді. Автоматтар, минометтер, танкіге қарсы зеңбіректер және тасымалдау құралдары сияқты жабдықтары жетіспейтін дивизияның көп бөлігі, осы кезде жаяу әскер бригадаларымен бірге Киренаикаға аттанбады. 20-бригада дивизиядан 27 ақпанда шыққан алғашқы бөлім болды, бірақ оған таяу уақытта қалған екі бригада да қосылды. Осы кезеңде дивизия алғашқы құрбандарын берді, себебі неміс бомбалаушылары 2/13-батальонының колоннасына шабуыл жасап, екі австралиялықты қаза қылды және біреуін жаралады. 9 наурызда 20-бригада 6-дивизияның 17-бригадасын Киренаика шекарасынан алмастырды. Шабуыл 24 наурызда басталды, британдық бөлімдерді шекара бойымен Бенгазиге қарай кері шегінуге мәжбүр етті. Екі күннен кейін 26-бригада батыста, жағалауға жақын жерде Ер Регима асуын қорғап тұрған 20-бригадаға көмек көрсету үшін орналасты. Өз көліктері болмағандықтан, олар басқа бөлімдерден берілген көліктерге тәуелді болуға мәжбүр болды, сондықтан кері шегініс кезең-кезеңмен жүзеге асырылды. Осы мақсатқа жету үшін 2/13-батальон артқы күзет ретінде пайдаланылды және 4 сәуірдің түстен кейін дивизия соғыстағы алғашқы әрекетін жасады, немістер Эр Регима асуындағы олардың позицияларына шабуыл жасағанда. Британдық артиллерияның қолдауымен, батальон майданға таралып, жүк көліктерінде келген және бронетехникасымен бірге 3000-ға жуық неміс күшін тоқтата алды. Бірақ олардың қару-жарағы жеткіліксіз болғандықтан, немістердің оларды айналып өтуіне жол берді және біртіндеп кері шегінуге мәжбүр болды, ал 2200 сағатта көліктері келген соң, қоршауға түсу алдында кері шегіне алды. Бұл шайқаста 2/13-батальонынан 5 адам қаза тауып, 93 адам жараланды немесе тұтқынға алынды. 7-дивизияның 18-бригадасы екі күн бұрын келді және бірнеше британдық артиллерия және бронетанкілік полктермен, сондай-ақ 18-ші король Эдуардтың жеке атты әскерімен (қазіргі 18-ші атты әскер) бірге генерал-майор Джон Лаварактың басқаруына берілді және Мысырдан келген күштер ұйымдастырылғанша кем дегенде екі айға дейін портты ұстауға бұйрық берілді. Эдмондсонға шабуылдағы рөлі үшін Виктория кресі бұйырды. Келесі алты айда 9-дивизия және гарнизонның қалған бөлігі Роммельдің күштерінің портты басып алу әрекеттерін қайтарып ұрды. Австралияның Тобрукты қорғауы үш факторға негізделген: порттың айналасындағы итальяндық бекіністерді пайдалану, жауынгерлік қимылдар мен шабуылдар және гарнизонның артиллериясының атыс күші. Белгілі бір позициялардан соғысып, австралиялық жаяу әскерлер қамалға жасалған неміс бронетехникасы мен жаяу әскерінің көптеген шабуылдарын сәтті тоқтатты. 1941 жылдың мамыр және маусым айларында британдықтардың қамалдан босату әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін 9-дивизия Тобруктың қорғанысын күшейтуге сәттілікке жетті. Австралия соғыс кабинетінің өтініші бойынша 9-дивизияның көп бөлігі 1941 жылдың қыркүйек және қазан айларында Тобруктан шығарылып, британдық 70-дивизияға берілді. Тобрукты қорғау 9-дивизияға 3164 адамнан шығын келтірді, оның ішінде 650 адам қаза тапты, 1597 адам жараланды және 917 адам тұтқынға алынды.

Таратылуы

Соғыс аяқталғаннан кейін 9-дивизия Борнеода қалып, 1946 жылдың қаңтарында үндістандық әскерлер келгенге дейін шұғыл көмек көрсету және оккупациялық міндеттерді атқарды. 9-дивизия 1945 жылдың 1 қазанында күрттеп демобилизациялана бастады, бастапқыда күткендері немесе ұзақ қызмет өткен әскерлер босатылды. Дивизия штабы 1946 жылдың 10 ақпанында таратылды, ал дивизияның соңғы бөлімшесі 1946 жылдың мамырында таратылды. Дивизияның көп бөлігі соғыстан кейін бейбіт өмірге қайтса да, кейбіреулері Жапониядағы Британдық Достастық оккупациялық күштеріне қосылып, 66-шы жаяу әскер батальонында қызметін жалғастырды.