Кіріспе

Жаңа Зеландияның Уайкато аймағындағы төбелер тізбегі

Хакаримата жотасы – Уайкато мен Уайпа өзендерінің тоғысына қарайтын, Жаңа Зеландияның Уайкато аймағындағы Нгаруавахиа қалашығының батыс жиегіндегі төбелер тізбегі. Хакаримата жотасы Таупири шатқалы арқылы Таупири жотасынан бөлінеді, сол шатқалмен Вайкато өзені ағып өтеді. Вайкатоға шабуыл жасалғаннан кейін, 1864 жылы Хакариматаның бір бөлігі тартылып алынды. Жотадағы табиғи орманның бір бөлігі көрнекті орын ретінде қорғалады. 2001 жылы құрылған, кеңеспен қолдау көрсетілетін «Хакариматаны қайта жаңғырту қоры» атты қоғамдық ұйым, осы жотаны күтуге көмектеседі.

Орналасқан жері

Қазір көбінесе Нгаруавахианың батысындағы төбелерге қатысты қолданылса да, 1859 жылғы Хохстеттердің картасы, 1925 жылғы геологиялық карта және 1944 жылғы бір дюймдік карта 'Хакаримата жотасының' қазіргі SH23 жолына дейін оңтүстікке қарай созылғанын көрсетеді. Сонымен қатар, ескі деректерде Ватавата-Раглан жолы Хакаримата жотасынан өтетіні айтылады.

Атауы

Хакаримата атауы 17 ғасырда өткен тойдан шыққан, онда Нгати Маниапото тайыншаның дүниеге келуін атап өту үшін жергілікті Вайкато тайпаларымен біріккен. Олардың алдында шикі орман тағдарынан құрылған үлкен тау болды, содан аталған атау – Хакари кай мата (пісірілмеген тағам тауы), кейін Хакаримата болып қысқартылған.

Геология

Хакаримата шамамен солтүстік-оңтүстік бағыттағы Каухиа синклинінің (солтүстікте Таупири, оңтүстікте Капамахунга) бір бөлігі болып табылады, бірақ Хакаримата антиклині синклиннің қалған бөлігіне шамамен 30° бұрышпен орналасқан, бұл, әдетте, Вайпа жарығы бойындағы ығысу қозғалысының нәтижесі. Кейінгі триасс дәуіріне жататын Ньюкасл тобының құмтастары, сазтастар және грейвакелері бүктеліп, жарылып, басқа шөгінді тау жыныстарымен жабылып, Хакариматаны құрайды. Бұтадағы түрлердің ішінде peripatus та бар. Жергілікті балықтардың 16 түріне қысқа және ұзын жүзбекшілі егіздер, жолақты, қысқа жақты және алып көлемді, сондай-ақ кокопу кіреді.

Зиянкестер

Жер (1905 жылдан бастап) резерватқа алынғаннан бері, шеткі аймақтар мен төменгі беткейлер жеңіл орман кесу, өрттер, шошқалар, ешкілер, опоссумдар, мысықтар, кірпілер, тышқандар, құмырсқалар, мысықтар, сусарлар және күзендер салдарынан зардап шеккеннен кейін бірте-бірте жаңарып келеді, сондай-ақ кейде бұғы мен валлабилер де кездеседі. Ешкілер, опоссумдар және тышқандар бақылауда ұсталады. Резерватқа шамамен жеке меншік орман жапсарлас, олардың бір бөлігі келісімшарт арқылы қорғалады. Қаури ауруы (қауридің қурауы).

Өрт те қауіпті. 2017 жылы карьердің жанындағы қырда 600 метрлік 300 метрлік аумақ өртенді.

Кен қазбасы

Нгаруавахиадағы 181 Ваингаро жолындағы ірі карьер 1948 жылы карьер қорығында ашылды. Оны 1980-ші жылдары Брайан Перри Лтд сатып алды және 2016 жылы Фултон Хоганға сатты. 2008 жылы карьердің көлемін екі есеге ұлғайтуға рұқсат берілмеді, себебі бұл шамамен 800 жылдық жергілікті ағаштарды жоюды қажет ететін еді. Сол кезде карьерде 13 адам жұмыс істеді және аймақтың қажеттіліктерінің 35% -ын қамтамасыз етті. Одан кейін 2011 жылы аймаққа залалсыздандыру станциялары орнатылды, сондай-ақ карьер Мимико экологиялық сыйлығымен марапатталды, ал 2018 жылы жергілікті балықтардың өтуін жақсартуға атқарылған жұмыстары үшін тағы да сыйлық алды.

Жолдар

Бұл аймақ кемінде 1892 жылдан бері серуендеу үшін пайдаланылып келеді. Аймақ арқылы екі негізгі жол өтеді, олар төмендегі Вайкато жазығына керемет көрініс ашады. Бастысы – Хакаримата жолы (12 км, 7 сағат 30 минут), солтүстік ұшындағы Паркер жолынан басталып, оңтүстіктегі Хакаримата теміржол жолына (Waingaro Rd-ден) дейін созылады. Мұндағы қарау тұрағынан ашық күні жағалауды, Вайкато алқабын және Руапеху тауын көруге болады. Оңтүстікке қарай Хакаримата теміржол жолының қалған бөлігіне (3,5 км, 2 сағат) 1,8 км қашықтықтағы Ваингаро жолымен Браунли даңғылына дейін бару арқылы қосылуға болады, бұл жол мың жылдан астам уақыттан бері сақталған. Оңтүстік қарау тұрағынан Хантли қаласы мен солтүстік Вайкато көлдерін, Хамильтон қаласын және ашық күні Тонгариро тауын көруге болады. Жолдың басында қарау тұрағы қосылды. Оңтүстік бөлігінде Хакаримата теміржол жолы (1,5 км, 30 минут) бұрынғы Глен-Масси теміржолының орнынан өтеді. Ұзындығы шамалы жол Каскадтарға жетелейді.