Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық журналист, сыншы, эссеші және христиан қорғаушысы Пол Элмер Мор (12 желтоқсан 1864 – 9 наурыз 1937) – американдық журналист, сыншы, эссеші және христиан қорғаушысы.
American journalist, critic, essayist and Christian apologist
Paul Elmer More (December 12, 1864 – March 9, 1937) was an American journalist, critic, essayist and Christian apologist.
Өмірбаян
Пол Элмер Мор, Енох Ансон мен Кэтрин Хей Элмердің ұлы, Миссури штатының Сент-Луис қаласында дүниеге келді. Ол Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінде және Гарвард университетінде білім алды. Мор Гарвардта (1894–1895) және Брин-Маурда (1895–1897) санскрит тілін оқытты. Академиялық мансабының қысқа мерзімінен кейін ол *The Independent*, *New York Evening Post* және *The Nation* басылымдарында әдеби редактор болып жұмыс істеді. Ол 1904 жылы «Шелберн эсселері» жобасын бастады; олар 11 томдық жинаққа дейін жетті, олардың негізінде оның мерзімді жазбалары жатты, ал 1928 жылдан бастап үш томдық «Жаңа Шелберн эсселері» жарық көрді. Әдеби сын-пікірінде Мор көбінесе классикалық ағылшын авторларын жоғары бағалады, олар, оның айтуынша, «терең бойға сіңген моральдық жауапкершілік сезіміне» ие болды – Шекспир, Джонсон, Троллоп, Ньюман, сондай-ақ Франция мен Американың ашық мінезді жазушыларын да қабылдады. Журналистік қызметтен зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол бірнеше кітап жазды, олардың ішінде «Платонизм» (1917), «Платонның діні» (1921), «Эллинистік философиялар» (1923) және оның соңғы жарияланған еңбегі – «Оксфорд күнделігінен беттер» (1937) автобиографиялық туындысы бар. Оның «Грек дәстүрі», 5 томдық (1917–1927) еңбегі, көбінесе оның ең жақсы туындысы саналады. Өмірінің соңғы 15 жылында Мор христиан апологетикасы саласында бірнеше кітап жазды, соның ішінде «Жаңа өсиеттегі Мәсіх» (1924), «Сөз Мәсіх» (1927) және «Католик сенімі» (1931). Байрон Ламберттің айтуынша, «Мордың соңғы миссиясы терең діни болды және ол осыны әлемге мұра еткісі келді». Дегенмен, Рассел Кірк оны «20 ғасырдың ең ұлы апологетигі» деп бағаласа да, бүгінде христиандар оны аз оқиды. Ламберттің пікірінше, себебі Мордың «христиан діні көптеген христиандар үшін тым ерекше болды». Ол «түсіну үшін тым экзотикалық және беделді болу үшін тым шартты» екенін айтты, сондықтан ол К.С. Льюис немесе Г.К. Честертон сияқты «күдіксіз ортодоксалды» жазушылардың «католик, протестант, православие және тіпті маргиналды сенушілерді біріктіру» күшіне ие болған жоқ. Мор христиан мәдениетінің жоғалуын зиялылық және моральдық құлдыраудың екеуінің де салдары деп есептеді. Ол бірде Альфред Нойеске «ақыл-ойды анық және терең ойлау қабілеті дін философиясын, христиан әлемінің негізгі дәстүрінде екі мың жыл бойы дамыған қағидаларын біраз түсінгендерден басқа, қазіргі заманғы әлемнің барлық бөліктерінен жоғалып бара жатыр» деген пікірін білдірді. Мор 1900 жылға дейін Ирвинг Бэббитпен «Жаңа гуманизм» деп аталған жоба бойынша бірлесіп жұмыс істеді. Мор Нью-Джерси штатының Принстон қаласында тұрды. Ол 1937 жылдың 9 наурызында 72 жасында қайтыс болды.
Paul Elmer More, the son of Enoch Anson and Katherine Hay Elmer, was born in St. Louis, Missouri. He was educated at Washington University in St. Louis and Harvard University. More taught Sanskrit at Harvard (1894 1895) and Bryn Mawr (1895 1897). After his short career as an academic, he worked as a literary editor on The Independent, the New York Evening Post and The Nation. He started on his Shelburne Essays in 1904; they were to run to 11 published volumes, drawing on his periodical writing, and were followed later by the New Shelburne Essays, in three volumes from 1928. In his literary criticism, More generally upheld the classical English authors who display, as he put it, a "deep rooted sense of moral responsibility"—Shakespeare, Johnson, Trollope, Newman—while also accepting those lusty writers of France and America who cannot help but be a little too honest. He wrote several books after his retirement from journalism, including Platonism (1917); The Religion of Plato (1921); Hellenistic Philosophies (1923); and his last published work, the autobiographical Pages from an Oxford Diary (1937). His Greek Tradition, 5 vols. (1917–27), is generally thought to be his best work. During the last 15 years of his life, More wrote several books of Christian apologetics, including The Christ of the New Testament (1924), Christ the Word (1927), and The Catholic Faith (1931). As Byron C. Lambert notes, "More's final mission was profoundly religious and what he wanted to leave to the world". Nevertheless, although Russell Kirk judged him "the twentieth century's greatest apologist", More is little read by Christians today. In Lambert's view, the reason is that More's "Christianity was altogether too idiosyncratic for most Christians". "[T]oo exotic to be intelligible and too conditional to be authoritative", he lacked the power of "unabashedly orthodox" writers like C. S. Lewis or G. K. Chesterton "to bring Catholic, Protestant, Orthodox, and even fringe believers together in a way that is the surprise of divided Christendom". More saw the loss of Christian culture as entailing intellectual as well as moral collapse. He once remarked to Alfred Noyes that "the ability to think clearly and deeply has been vanishing from all sections of the modern world except those that have some grasp of the philosophy of religion, as it has been developed through two thousand years in the central tradition of Christendom". More collaborated with Irving Babbitt from before 1900 in the project later labelled New Humanism. More lived in Princeton, New Jersey. He died on March 9, 1937, at the age of 72.