Кіріспе

1779 жылғы оқиғаны бейнелейтін суреттер
оқиғаның суреттері

Кук өлімі – 1779 жылы Гавай аралдарына келген алғашқы еуропалық, капитан Джеймс Куктың Кеалакекуа шығанағында қаза табуын бейнелейтін бірнеше суреттің атауы. Осы суреттердің көпшілігі 1784 жылы Джон Кливли кіші салған түпнұсқаға негізделген, бірақ Джон Вебердің суреті сияқты басқа нұсқалар да кейінгі көшірмелерге үлгі болды. Мұндай өнер туындылары қазіргі заманғы әлем тарихы бойында бояу және гравюра арқылы қайта жаңғыртылды. Гонолулу өнер мұражайындағы (көп жағдайда Кливли нұсқасына негізделген) одан да танымал көшірмелерде Кук өзінің теңізшілері мен жергілікті гавайлықтардың арасындағы төбелес тоқтатуға тырысқан бейбітшіл адам ретінде бейнеленген. Алайда, 2004 жылы Кливлидің түпнұсқа суреті 1851 жылдан бері бір отбасының жеке коллекциясында табылған. Кливлидің ағасы Джеймс Куктың экипажының мүшесі болған, ал сурет оның суреттерімен және куәгерлердің айғақтарымен сәйкес келеді. Түпнұсқада Кук жергілікті гавайлықтармен қолма-қол шайқаста болған. Түпнұсқа суреттің табылуы тарихшылардың көпшілігінің Кук пен гавайлықтар арасындағы қарым-қатынасқа деген көзқарасын өзгертпеді, өйткені соңғы сапарында Кук өзінің замандастарынан ақылға сыймас зорлық көрсеткен деп хабарланған. Түпнұсқа акварель суреті және Кливлидің сериясынан тағы үш сурет 2004 жылы Лондондағы Кристи аукцион үйінде аукционға қойылды. Төрт сурет 318 850 фунт стерлингке (572 655 АҚШ долларына) сатылды.

Зоффань суреті

Кейіннен салынған "Капитан Джеймс Куктың қазасы, 14 ақпан 1779 жыл" атты картинаны Иоганн Зоффанни шамамен 1795 жылы қолға алған, және ол картина Куктың жесіріне тиесілі болған. Бұл картина Ұлттық теңіз мұражайында сақталуда.