Кіріспе

Француз суретшісі Николя Ланкрет (22 қаңтар 1690 – 14 қыркүйек 1743) – француз суретшісі. Парижде дүниеге келген ол, Орлеан герцогінің регенттік кезеңінде және кейіннен король Людовик XV билігінің басындағы француз қоғамының талғамдарын және мінез-құлқын көрсететін, жеңіл комедияны шебер бейнелеген суреткер болды.

Мансап

Ланкреттің алғашқы ұстазы Пьер д’Улин болды, бірақ Уоттомен танысып, оған деген құрметі арқасында ол Улинді Уоттоның шәкірті болған Гиллоға оқуға кетті. 1712–1713 жылдар аралығында Гиллоның шәкірті болған Ланкрет, ескі суретшінің күшті ықпалында болды, оның әдеттегі жұқа денелі суреттерін оның шәкіртінің ерте туындыларында жиі кездестіруге болады. Ланкреттің Place Dauphine алаңында көрмеге қойған екі картинасы зор табысқа ие болды, бұл оның байлығының негізін қалады, және, айтуынша, олардың авторы ретінде мақталған Уоттоны ренжітті. 1718 жылы ол Академик атағын алды, содан кейін ол, әсіресе Уоттоның жанкүйерлері арасында, өте беделді суретшіге айналды. Ол Версаль сарайын безендіруге қатысты, ал оның стилі кейіннен Ұлы Фридрихке ұнады. Ланкреттің танымалдылығы 1735 жылы Академия кеңесінің мүшесі болып тағайындалуымен расталды.

Жұмысы, стилі және мұрасы

Ланкрет көптеген картиналар жасады, олардың көп бөлігі (сексеннен астам) гравюраланған. Ол бірнеше портреттер мен тарихи туындылар салғанмен, оның ең сүйікті тақырыптары – кештер, жәрмеңкелер, ауылдық тойлар және осы сияқты жағдайлар еді. Осы тұрғыдан ол рококо суретшілерінің типік өкілі болатын. Кейбір зерттеушілер Ланкреттің туындылары Уоттонікіне қарағанда сапасы төмен деп санайды. Оның сурет салу және бояу өнеріндегі шеберлігі ақылды, бірақ құрғақ көрінеді; өнер тарихшысы Майкл Леви Ланкретті «ақын емес, әдемі эссе жазушы» деп атады. Ланкреттің ерекшелігі, мүмкін, ол бір кезде гравёрдің оқушысы болғандығынан туындаған. Көптеген өнер тарихшыларының пікірінше, суретші өмірінің соңғы кезеңінде ең жақсы туындыларын жасады, оларда өнер мен табиғат арасындағы үйлесімділік сезімін күшейтіп, «Сиқырлы шамның көрсетілісі» сияқты картиналарындағыдай, фигураларын композицияда берік орналастырды. Бұл өзгерістер кейінгі Уоттоның, мысалы, «Л’Энсен де Герсент» картинасының ықпалын көрсетті. Ланкреттің соңғы картинасы – «Бақтағы отбасы», Ұлттық галереяда сақталады, Леви оны суретшінің шедеврі деп есептейді. Кофе ішіп отырған отбасы бейнеленген бұл картинадағы жақындық пен әзіл-қалжың көрерменді қызықтырады. Туындының ағын сызықтары, пастельді түстердің рококолық үйлесімділігі, кескіндемелік стилі және тартымды сюжеті (көзі толулы жас қыз, оны бақытты отбасы мен табиғи, бірақ қауіпсіз орта қоршап, кофеден алғашқы дәм татып жатыр) Томас Гейнсборо және Жан Оноре Фрагонардың туындыларын алдын ала болжайтын нәзік өмірлік күш пен жаңалықты көрсетеді. Британдық мұражайда Ланкреттің қызыл мелмен салған эскиздерінің тамаша жиынтығы бар, ал Лондонның Ұлттық галереясында Д’Аргенвилл Ланкреттің ең маңызды туындыларының қатарына жатқызған төрт картина – «Адамның төрт кезеңі» (Десплас және Л’Армессин гравюралаған) қойылған.

Жеке өмір

Ланкрет өмірінің көп бөлігінде отбасы құрмады; алайда 1741 жылы ол "Сотта Эзоп" романының авторы Бурсоның 18 жасар немересіне үйленді. Деректерге сәйкес, Ланкрет оған үйленуге осы қыз бен өліп бара жатқан анасын шатыр бөлмеде кедейлікте тұрған күйде тауып, қызының жақын арада монастырға жіберуге мәжбүр болатынын естіген соң көндірілген. Ланкрет 14 қыркүйекте 1743 жылы пневмониядан қайтыс болды.