Кіріспе

Француз режиссері (1938–1981)

Жан Эусташ (øs. taʃ; 30 қараша 1938 – 5 қараша 1981) – француз кинорежиссері және монтажшы. Өте қысқа өмірінде ол көптеген қысқаметражды фильмдер түсірді, сондай-ақ ең жоғары бағаланған екі көркем фильмін жасады, олардың біріншісі – «Ана мен жезөкше» француз киносының «Жаңа толқыннан» кейінгі маңызды туындысы саналады. Евсташқа арналған некрологында сыншы Серж Даней былай деп жазды: «Шөл дала сияқты 70-ші жылдардың ағынында оның фильмдері бірінен соң бірі шықты, әрқашан күтпеген, жүйесіз, үзіліссіз: фильмдер ағыны, қысқаметражды фильмдер, телебағдарламалар, гиперреалистік ойдан туған шығармалар. Әр фильм өзінің материалдық мүмкіндігінің соңына дейін жетті, нағыз қайғыдан бастап, қиялдағы қайғыға дейін. Ол үшін бұған қарсы тұру, есептеу, мәдени жетістіктерді ескеру мүмкін емес еді, осы азғыру теориясының шебері үшін көрермендерді баурап алу да мүмкін емес еді». Джим Джармуш 2005 жылы түсірген «Сынған гүлдер» фильмін Евсташқа арнады.

Өмірбаян

Евсташ Францияның Жиронде департаментіндегі Пессак қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келген. 1950 жылдардың соңында «Cahiers du cinéma» үйірмесіне мүше болғанға дейінгі Евсташ өмірі туралы мәліметтер аз, бірақ ол көбінесе өзімен-өзі оқыған және кинорежиссер болғанға дейін теміржол қызметінде жұмыс істегені белгілі. Ақпараттар оның жастық шағына қатысты құпиялылықты қасақана жасағанын көрсетеді, себебі дереккөздер «Евсташ өмірінде ерте жылдары туралы аз мәлімет жариялаған, бұл оның бақытсыз балалық шағын сағынбағанын көрсетеді» дейді. «Жаңа толқын» мүшесі болмаса да, Евсташ онымен байланысын сақтап, Жан-Люк Годардың «Демалыс күні» фильмінде актер ретінде ойнаған, ал Люк Моулеттің «Билли Кидтің бір оқиғасы» фильмін монтаждаған, онда Евсташтың «Ана мен жезөкше» фильмінің басты рөліндегі Жан-Пьер Лео түскен. Кинорежиссер болғаннан кейін Евсташ Пессактағы достары мен туыстарымен тығыз байланыста болды. 1981 жылы автокөлік апатында денесінің бір бөлігі қозғалмай қалды. 42 жасында Париждегі пәтерінде өзін-өзі атып өлтірді. Евсташтың Борис Евсташ (1960 жылы туған) атты ұлы болды, ол әкесінің екінші толық метражды фильмінде жұмыс істеді және Евсташтың «Аликс суреттері» атты қысқа фильмінде актер ретінде ойнады.