Кіріспе

Португалия композиторы Хосе Антонио Карлос де Сейхас (11 маусым 1704 – 25 тамыз 1742) – 18 ғасырдың көрнекті португал композиторы. Орган мен клавесинде шебер виртуоз болған Сейхас он төрт жасында әкесінен кейін Коимбра соборының органшысы болып тағайындалды. 1720 жылы ол астана Лиссабонға келіп, Португалиядағы музыкант үшін ең жоғары мәртебелі лауазымның бірі – корольдік капелланың органшысы қызметін атқарды, бұл оған рыцарь атағын сыйлады. Сейхастың көптеген шығармалары 17 ғасырдың ғылыми стилінен 18 ғасырдың галант стиліне өту кезеңінде жазылған.

Өмір

Сейхас Коимбрада Франсиско Ваз бен Марселина Нунестің отбасында дүниеге келді. Кішкентай кезінен музыкалық ортада өсті; әкесі собордың органшысы болды, ал Санта-Круз жергілікті монастырындағы қарбалас музыкалық қызмет оның музыкалық білімінде маңызды рөл атқарды. 1718 жылы, әкесінің қайтысынан бірнеше күн бұрын, Сейхас собордың органшысы болып тағайындалды. Екі жыл өткен соң, 1720 жылы, ол Португалияның Иоанн V сарайында органшы және клавесинші қызметіне кіру үшін Лиссабонға көшті. Оның клавишалардағы әдемілігі мен ептілігін бағалап, ол көптеген ақсүйек отбасылардың сүйікті ұстазы болды, соның ішінде Барбасена виконтының отбасы, ол виконттың әйелі мен қыздарына өнерге демеу беру үшін клавесин сабақтары берді. Лиссабонда Сейхас 1719 жылдан 1728 жылға дейін Португалия сарайының собор директоры болып жұмыс істеген итальяндық композитор Доменико Скарлаттимен танысты. Жозе Маццаның 1780 жылғы «Diccionario biographico de Musicos portugueses e noticia das suas composições» кітабында патшаның інісі Дом Антонио Скарлаттидің Сейхасқа клавесин сабақтарын беруін ұйымдастырғаны айтылады. Скарлатти Сейхастың дарынын бірден танып: «Сен маған сабақ бере аласың» деді.

Шығармалары

Сейхастың клавитуралық шығармалары әртүрлі аспаптар үшін жазылған, оның ішінде орган, клавесин және клавикорд. Стильдік тұрғыдан алғанда, оның сонаталары әртүрлі музыкалық стильдерді көрсетеді: кейбіреулері барокколық токкатаның үлгісін көрсетеді, ал кейбіреулері галантты стильде берілген, тағы бір бөлігі неміс Empfindsamer Stil (әдеби мағынасында "сезімтал стиль") ықпалында жазылған. Лиссабоннан сирек, тіпті ешқашан шықпағанмен, оның шығармаларында неміс Мангейм мектебі, француздық менуэт және оның әріптесі және замандасы Скарлаттидің итальяндық стилі сияқты географиялық стильдер де кездеседі. Сейхастың өмірбаяны мен шығармаларының редакторы Сантьяго Кастнер, Сейхастың шығармаларын нақты бір формаға бағынбаған, жиі импровизацияға бейім деп сипаттайды. Оның көптеген шығармалары 1755 жылы Лиссабонды қиратқан жер сілкінісінде жойылды. Жүзден астам клавитуралық соната мен үш оркестрлік шығарма ғана жеті жүзден астам болған шығармаларының арасынан сақталды, сондай-ақ литургиялық мақсаттағы бірнеше хорлық шығармалар да бар (оның аспаптық музыкасынан күтілгенге қарағанда консервативті). Макарио Сантьяго Кастнер сонаталар жинағын Portugaliae Musica басылымында жариялады.

Ұпайлар

Альваренга, Жоао Педро: Карлос Сейхас: 12 соната (Лиссабон: Musicoteca, 1995). Додерер, Герхард: Карлос Сейхас: Таңдалған сонаталар I–XV (= Organa Hispanica: 16., 17. және 18. ғасырлардағы Иберия музыкасы, 7-том) (Гейдельберг: Süddeutscher Musikverlag, 1982). Додерер, Герхард: Карлос Сейхас: Таңдалған сонаталар XVI–XXX (= Organa Hispanica: 16., 17. және 18. ғасырлардағы Иберия музыкасы, 8-том) (Гейдельберг: Süddeutscher Musikverlag, 1982). Кастнер, Макарио Сантьяго: Португалиялық клавесинистер, 1-том (Майнц: B. Schott's Söhne, 1935). Кастнер, Макарио Сантьяго: Португалиялық клавесинистер, 2-том (Майнц: B. Schott's Söhne, 1950). Кастнер, Макарио Сантьяго: Карлос Сейхас. 80 Сонаталар пернелі аспаптарға (= Portugaliae Musica, 10-том) (Лиссабон: Калуст Гүлбенкян қоры, 1965). Кастнер, Макарио Сантьяго және Жоао Валериано: Карлос Сейхас. 25 Пернелі аспаптарға арналған сонаталар (= Portugaliae Musica, 34-том) (Лиссабон: Калуст Гүлбенкян қоры, 1980). Лоуренсо, Хосе (ред.): 12 Токката: Карлос Сейхас (Ava Musical Editions, 2007). Васкончелло, Хорхе Кронер де және Фернандес, Армандо Хосе: Карлос Сейхас: Токкаталар мен Минюэттер (Лиссабон: Лиссабон Ұлттық кітапханасы, 1975).