Кіріспе

Голландия суретшісі (1592–1656)

Герард ван Хонторст (нидерл. Gerrit van Honthorst; 4 қараша 1592 – 27 сәуір 1656)

Ерте өмір

Ван Хонторст Утрехт қаласында, әсемдеу суретшісінің ұлы ретінде дүниеге келді және әкесінің, содан кейін Авраам Блумарттың жетекшілігімен оқыды.

Италия

Оқуын аяқтағаннан кейін Хонторст Италияға барып, 1616 жылы алғаш рет Римде тіркелген. Римде ол Винченцо Джустиниани сарайында тұрып, "Жоғары рухани қызметкер алдындағы Мәсіх" картинасын жазды, ол қазір Лондондағы Ұлттық галереяда сақталуда.

Утрехтке оралу

1620 жылы Отрехтке оралған Хонторст Голландия Республикасында да, шетелде де айтарлықтай беделге ие болды. Оның інісі Виллем ван Хонторст (1594–1666) де портрет суретшісі болған. Виллемнің көптеген картиналары бұрын қолтаңбаларының ұқсастығынан Герритке қате жатқызылған. Виллем Абрахам Блумерттің шәкірті болды, сондай-ақ үлкен ағасынан да тәлім алды. 1646 жылы ол Берлинге барып, Бранденбург сайлаушысы Фридрих II-нің әйелі Луиза Генриеттаның сарай суретшісі болды. 1664 жылы ол Утрехтке қайта оралды.

Есімдік

Хонторстты қазіргі итальяндықтар көбінесе "Герардо делле ночти" ("Түндердің Герриті") деп атайды. Дегенмен, бұл лақап есім Хонторст қайтыс болғанға дейінгі белгілі итальяндық көздерде кездеспейді. 1656 жылға дейінгі итальяндық құжаттарда суретшіні "Герардо Фламинго" ("Фламанд Герриті") немесе "Герардо Голландезе" ("Голландиялық Геррит") деп атаған, оның түнгі жарықты бейнелеудегі ерекше шеберлігінен гөрі, шетелдік екенін баса көрсеткен. "Герардо делле ночти" лақап аты 18 ғасырда ғана кеңінен қолданысқа енді.

Мұра

Хонторст – өте өнімді суретші. Оның ең тартымды туындылары – Караваджо стилін дамытатын, көбінесе музыканттар, құмар ойыншылар және тамақтанатын адамдар бейнеленген таверна көріністері. Ол көлеңкелі суреттер салуда шебер болған, көбінесе бір шаммен жарықтандырылған көріністерді суреттеген. Оның кейбір туындылары Букингем герцогы мен оның отбасының (Хэмптон соты), Богемия королі мен патшайымының (Гановер және Комб аббаттығы), Мари де Медичидің (Амстердам Штадтхуи), 1628 жылғы, Штадхолдерлер мен олардың әйелдерінің (Амстердам және Гаага), Карл Луи мен Руперт, Карл I-нің жүректерінің (Лувр мұражайы, Санкт-Петербург, Комб аббаттығы және Уиллин) және Барон Крейвеннің (Ұлттық портрет галереясы, Лондон) портреттері. Оның ерте стилін Луврдегі «Люта ойнаушы» (1614), Римдегі Санта-Мария-делла-Скаладағы Әулие Иоаннның шейіттігі немесе Берлин мұражайындағы Петрдің босатылуы суретінде көруге болады. Оның 1620 жылғы Уффицидегі «Бағушылардың табынуы» 1993 жылы Via dei Georgofili трагедиясында жойылды. Хонторсттың 1623 жылғы «Концерт» картинасы 2013 жылдың қараша айында АҚШ-тың Вашингтон қаласындағы Ұлттық өнер галереясы Франциядағы жеке коллекциядан белгісіз сомаға сатып алды. Бұл картина 1795 жылдан бері көрмеге қойылмаған еді. «Концерт» 218 жылдан кейін алғаш рет 2013 жылдың 23 қарашасында Ұлттық өнер галереясының Батыс ғимаратында арнайы көрмеде көрсетілді. Ол мұражайдың голланд және фламанд галереяларында тұрақты түрде қойылғанға дейін алты ай бойы сол жерде болды.