Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Америкалық өнертапқыш, журналист және географ Сидни Эдвардс Морс (7 ақпан 1794, Чарльзтаун, Массачусетс – 24 желтоқсан 1871, Нью-Йорк қаласы) – американдық өнертапқыш, географ және журналист. Ол телеграфты дамытушы және суретші Сэмюэл Ф. Б. Морздың бауыры болды.
American inventor, journalist, and geographer
Sidney Edwards Morse (7 February 1794 Charlestown, Massachusetts – 24 December 1871 New York City) was an American inventor, geographer and journalist. He was the brother of telegraphy pioneer and painter Samuel F. B. Morse.
Өмірбаян
Морз – географ және дін қызметкері Джедидая Морздың ұлы болды. Ол 1811 жылы Йель университетін бітірді, Андовер семинариясында теологияны, ал Литчфилд, Коннектикут мектебінде заңды оқыды. Осы кезеңде ол Бостонның «Колумбиялық центинелі» газетіне материалдар жазды, онда оңтүстікте жаңа штаттардың тым көп көбеюінен Американдық Одаққа қауіп төніп тұрғанын көрсететін мақалалар сериясын жариялады, сондай-ақ бұл шағын топқа үкіметті басқару құқығын беретінін көрсетті. Осыдан кейін Джеремая Эвартс және басқалар оны апталық діни газет құруға шақырды, ол газетке «Бостон рекордс» деген ат қойды. Ол осы журналдың жалғыз редакторы және иесі ретінде бір жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеді, осы уақыт ішінде таралымын көбейтіп, тек екі Бостон газетінен ғана жоғары деңгейге жеткізді. Содан кейін Морз үлкен ағасы Сэмюэл Морзбен бірлесіп икемді поршеньді сорғыны патенттеді және оның сатылымын кеңейтті. 1823 жылы ол Нью-Йоркке көшіп, ағасы Ричард Кэри Морзбен бірге «Нью-Йорк обсервер» газетін құрды, ол ақырында Нью-Йорк қаласындағы ең көне апталық және штаттың ең көне діни газетіне айналды. Ол 1858 жылға дейін бас редактор және меншік иесі болып қызмет етті, содан кейін жеке өміріне шықты. 1839 жылы Морз Генри А. Мунсонмен бірге керографияны – яғни, карталарды әдеттегі баспа машинасымен түрлі түстерде басып шығару әдісін жасады. Ол осы әдісті географиялық оқулықтарын суреттеу үшін пайдаланды (алғашқы жылдары ол әкесіне географиялық кітаптарды дайындауға көмектескен). Өмірінің соңғы жылдарын теңіздің тереңдіктерін зерттеуге арналған құралды жасауға жұмсады. «Батометр» деп аталған бұл құрал 1869 жылы Париждегі, ал 1870 жылы Нью-Йорктегі Дүниежүзілік көрмеде көрсетілді.
Morse was the son of geographer and clergyman Jedidiah Morse. He graduated from Yale in 1811, studied theology at Andover Seminary, and law at the Litchfield, Connecticut, school. Meanwhile, he became a contributor to the Columbian Centinel of Boston, writing a series of articles that illustrated the danger to the American Union from an undue multiplication of new states in the south, and showing that it would give to a sectional minority the control of the government. These led to his being invited by Jeremiah Evarts and others to found a weekly religious newspaper, to which he gave the name Boston Recorder. He continued as sole editor and proprietor of this journal for more than a year, and in this time raised its circulation until it was exceeded by that of only two Boston papers. Morse was then associated with his elder brother, Samuel Morse, in patenting the flexible piston pump and extending its sale. In 1823 he moved to New York, and with his brother, Richard Cary Morse, founded the New York Observer, which eventually became the oldest weekly in New York City, and the oldest religious newspaper in the state. He continued as senior editor and proprietor until 1858, when he retired to private life. In 1839 Morse was associated with Henry A. Munson in the development of cerography, a method of printing maps in color on the common printing press. He used this process to illustrate his geographical textbooks (in early life he had assisted his father in the preparation of geography books). The last years of his life were devoted to experimenting with an invention for the exploration of the depths of the sea. This instrument, called a bathometer, was exhibited at the World's fair in Paris in 1869, and during 1870 in New York City.