Америка географиясының әкесі: Джедидая Морс өмірі мен қызметі
Jedidiah Morse
Америкалық география ғалымы Джедидая Морс (1761-1826) туралы мақала. Оның оқулықтары АҚШ студенттері үшін негізгі оқу құралы болды. Сэмюэль Морс әкесі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық география ғалымы (1761–1826)
American geographer (1761–1826)
Джедидая Морс (23 тамыз 1761 – 9 маусым 1826) – география ғылымын зерттеуші, оның оқулықтары АҚШ студенттері үшін қажетті болып саналды. Ол телеграфияның негізін қалаушы және суретші Сэмюэл Морздың әкесі болды, ал оның оқулықтары оған «американдық географияның әкесі» деген атақ берді.
Jedidiah Morse (August 23, 1761June 9, 1826) was a geographer whose textbooks became a staple for students in the United States. He was the father of the telegraphy pioneer and painter Samuel Morse, and his textbooks earned him the sobriquet of "father of American geography."
Ерте өмір және білім
Коннектикут штатының Вудсток қаласында Жаңа Англиялық отбасында дүниеге келген: Джедидая Морс және Сара Чайлд. Морс Йель университетінде бакалаврлық білімін аяқтады және дінтану магистрі дәрежесін алды (M. A. 1786). Джонатан Эдвардс пен Сэмюэл Уоттспен діни білімін жетілдіре жүріп, 1783 жылы Нью-Хейвенде жас қыздарға арналған мектеп ашты.
Born to a New England family in Woodstock, Connecticut: Jedidiah Morse and Sarah Child, Morse did his undergraduate work and earned a divinity degree at Yale University (M. A. 1786). While pursuing his theological studies under Jonathan Edwards and Samuel Watts, he established a school for young women in 1783 in New Haven.
Мансап
1785 жылдың жазында ол уағыз айтуға лицензия алды, бірақ оқытумен айналысуын жалғастырды. 1786 жылдың маусымында Йель университетінде оқытушы болып жұмыс істеді, бірақ бұл қызметтен бас тартып, 1786 жылдың 9 қарашасында дін қызметкері болып тағайындалды және Джорджия штатының Мидуэй қаласына қоныс аударды, онда ол келесі жылдың тамызына дейін тұрды. 1787 және 1788 жылдардың қысын Нью-Хейвенде географиялық жұмыстармен өткізді, сенбі күндері жақын маңдағы бос шіркеулерде уағыз айтты. Өмірі бойы Морз діни пікір таластарымен және Нью-Англия шіркеуінің Unitarianism бағытының шабуылдарына қарсы сенімін қорғаумен шұғылданды. Соңында, оның либералды діни көзқарастарға қарсы тұруы оған денсаулығына теріс әсер еткен қуғын-сүргінге ұшырауын әкелді. Ол 1804 жылы конгрегациялық пасторлардың Массачусетс штатының жалпы ассамблеясын кеңейтуге бағытталған қозғалыста белсенді қатысты, ал 1805 жылы бақылау кеңесінің мүшесі ретінде Генри Уэрдің Гарвард университетіндегі Холлис дінтану кафедрасына сайлануына қарсылық көрсетті. Ол 1808 жылы Бостон қаласындағы Парк-стрит шіркеуін құруға қатысты, сол кезде қаланың барлық конгрегациялық шіркеулері, Ескі Оңтүстік шіркеуінен басқасы, дәстүрлі сенімдерден бас тартты. 1805 жылы ол «The Panoplist» журналын құрды, мақсаты – Жаңа Англияның қабылданған ортодоксалдығын көрсету және қорғау болды, және бес жыл бойы оның жалғыз редакторы болды. Кейіннен бұл журнал «Миссионерлік жаршы» деп аталды. Ол үндістердің христиан дінін қабылдауына үлкен қызығушылық танытты және 1820 жылы АҚШ қорғаныс министрі оларды еуропалық-американдық мәдениетке ассимиляциялаудың ең тиімді жолдарын табу үшін шекарадағы түрлі тайпаларды зерттеуге жіберді. Бұл жұмыс оның назарын екі қыс бойы алды, және ол зерттеулерінің нәтижелерін «Үндістер ісі жөніндегі хат» (New Haven, 1822) еңбегінде жазды.
In the summer of 1785, he was licensed to preach, but continued to occupy himself with teaching. He became a tutor at Yale in June 1786, but, resigning this office, was ordained on November 9, 1786, and settled in Midway, Georgia, where he remained until August of the following year. He spent the winter of 1787 and 1788 in New Haven in geographical work, preaching on Sundays to vacant parishes in the vicinity. Throughout his life, Morse was much occupied with religious controversy, and in upholding the faith of the New England church against the assaults of Unitarianism. Ultimately his persevering opposition to liberal views of religion brought on him a persecution that affected deeply his naturally delicate health. He was very active in 1804 in the movement that resulted in enlarging the Massachusetts general assembly of Congregational ministers, and in 1805 unsuccessfully opposed, as a member of the board of overseers, the election of Henry Ware to the Hollis Chair of Divinity at Harvard. He participated in the organization of the Park Street Church in Boston in 1808, when all the Congregational churches of that city, except the Old South Church, had abandoned the orthodox faith. In 1805, he established The Panoplist for the purpose of illustrating and defending the commonly received orthodoxy of New England, and continued its sole editor for five years. This journal later became The Missionary Herald. He took great interest in requiring Native Americans to become Christian, and in 1820 was appointed by the US secretary of war to visit and observe various tribes on the border in order to devise the most effective ways of assimilating them to European American culture. This work occupied his attention during two winters, and he wrote up the results of his investigations in Report to the Secretary of War on Indian Affairs (New Haven, 1822).</blockquote>
Басқа да іс-шаралар
Морс Массачусетс тарихи қоғамының белсенді мүшесі болды, 1813 жылы Америка антикварлар қоғамының мүшесі болып сайланды, сондай-ақ түрлі әдеби және ғылыми ұйымдардың мүшесі болды. Ол Революциядан кейін Америка Құрама Штаттарында жарық көрген алғашқы энциклопедия – Добсон энциклопедиясына маңызды үлес қосты. Морс 25 уағыз бен ерекше жағдайларда айтылған сөздерін жариялады; сонымен қатар, Илья Харриспен бірлесіп «Жаңа Англияның қысқаша тарихы» (Чарлстаун, 1804) және «Америка революциясының жылнамалары» (Хартфорд, 1824) еңбектерін шығарды.
Morse was an active member of the Massachusetts Historical Society, was elected a member of the American Antiquarian Society in 1813, and was also a member of various other literary and scientific bodies. He made significant contributions to Dobson's Encyclopædia, the first encyclopedia published in the United States after the Revolution. Morse published 25 sermons and addresses on special occasions; also A Compendious History of New England, with Elijah Harris (Charlestown, 1804); and Annals of the American Revolution (Hartford, 1824).
Неке және отбасы
Морс Чарльзтаунда пасторлық қызметін бастағаннан кейін Элизабет Энн Финли Бризге үйленді. Ол әйелімен бірнеше баласы болды, оның ішінде тұңғыш ұлы Сэмюэл Ф. Б. Морс, болашақ суретші және телеграфияның негізін қалаушы. Басқа ұлдары – Сидни Эдвардс Морс, ол географиялық оқулық жариялаған, және Ричард Кэри Морс (1795–1868), ол әкесінің географиялық жұмысына көмектесіп, ағасы Сиднимен бірге «Нью-Йорк обсервер» газетін құрды. Морс 1826 жылы қайтыс болып, Гроув-стрит зиратына жерленді.
Morse married Elizabeth Ann Finley Breese after starting as pastor in Charlestown. He and his wife had a family of several children, including their first child Samuel F. B. Morse, the future painter and telegraphy pioneer. Other sons were Sidney Edwards Morse, who also published a geography text, and Richard Cary Morse (1795–1868), who assisted his father in his geographical work and founded with brother Sidney the New York Observer. The senior Morse died in 1826 and was buried at the Grove Street Cemetery.
Таңдалған шығармалар
Морс, Джедидая (1793). Американың әмбебап географиясы, немесе белгілі әлемдегі барлық империялардың, корольдіктердің, мемлекеттердің және республикалардың қазіргі күйі, әсіресе Америка Құрама Штаттарының жағдайы туралы шолу. Екі томдық.
Morse, Jedidiah (1793). The American universal geography, or, A view of the present state of all the empires, kingdoms, states, and republics in the known world, and of the United States of America in particular. In two parts.