Кіріспе
Америка саясаткері, АҚШ-тың негізін қалаушы әкесі (1740-1821) Элиас Будинот (/ɪ/'/l//aɪ//ə//s// //b//uː/'/d//ɪ//n//ɒ//t/ ilEYEəs booDINot; 2 мамыр 1740 – 24 қазан 1821), АҚШ-тың негізін қалаушы әкесі, заңгер, мемлекет қайраткері және ертедегі құлдырауға қарсы күрескен, сондай-ақ әйелдер құқығын қолдаған адам. Американдық революция кезінде Будинот генерал Джордж Вашингтонның штабында барлау офицері және тұтқындар комиссары болып қызмет етті, американдық және британдық тараптардағы тұтқындардың жағдайын жақсартуға жұмыс істеді. 1779 жылы ол Континенттік Конгресске, кейін Конфедерация Конгрессіне сайланды және 1782-1783 жылдары, соғыстың соңғы жылдарында Конгресс президенті болды. Бірінші, екінші және үшінші АҚШ Конгрессіне сайланғаннан кейін (1789-1795), Будинот президент Вашингтон тарапынан АҚШ Монета директоры болып тағайындалды және Джон Адамс пен Томас Джефферсон президенттік кезінде 1805 жылға дейін осы лауазымды иеленді. Әйелдер құқығын қолдаушы ретінде ол 1790-шы жылдардың басында Нью-Джерсиде әйелдерді саясатқа белсенді қатысуға шақыру мақсатында федералистік науқанға жетекшілік етті. Будинот құлдырауға қарсы Конгресс мүшесі және жеке азамат ретінде де жиі сөз сөйледі. 1816 жылы ол Америка Библия қоғамын құруға көмектесті және бес жыл бойы оның алғашқы президенті болды. Будинот 1772-1821 жылдар аралығында Принстон колледжінің қамқорлар кеңесінің мүшесі де болды.
Elias Boudinot (/ɪ/'/l//aɪ//ə//s// //b//uː/'/d//ɪ//n//ɒ//t/ ilEYEəs booDINot; May 2, 1740 – October 24, 1821), a Founding Father of the United States, was a lawyer, statesman, and early abolitionist and women's rights advocate from Elizabeth, New Jersey. During the Revolutionary War, Boudinot was an intelligence officer and prisoner of war commissary under general George Washington, working to improve conditions for prisoners on both the American and British sides. In 1779, he was elected to the Continental Congress and then to its successor, the Congress of the Confederation, serving as President of Congress in 1782—1783, the final years of the war. After being elected to the first, second, and third U. S. Congresses, where he served from 1789—1795, Boudinot was appointed director of the United States Mint by president Washington and held the position through 1805 under the presidencies of John Adams and Thomas Jefferson. An advocate for women’s rights, he led a Federalist campaign in New Jersey during the early 1790s to encourage women to become active in politics. Boudinot, a devout Presbyterian, spoke out frequently against slavery, both as a member of Congress and as a private citizen. In 1816, he helped found the American Bible Society and served as its first president for five years. Boudinot was also a member of the board of trustees of Princeton College from 1772 1821, the year of his death.
Ерте өмір және білім
Элиас Будино 1740 жылдың 2 мамырында Пенсильвания провинциясындағы Филадельфия қаласында дүниеге келді. Оның әкесі, Элиас Будино III, саудагер және күміс шебері болған; ол Бенджамин Франклиннің көршісі және досы еді. Оның анасы Мэри Кэтрин Уильямс Британдық Вест-Индияда туған; оның әкесі Уэльстен шыққан. Элиас Будиноның әкесінің әкесі, Эли (кейде Элиас) Будино, Жан Будино мен Мари Сюраның ұлы, Францияның Аунис аймағындағы Маранс қаласынан шыққан. Олар 1687 жылы король Людовик XIV-нің діни қуғын-сүргінінен қашып, Нью-Йоркке көшіп келген гугеноттар (француз протестанттары) отбасы еді. Мэри Кэтрин Уильямс пен Элиас Будино аға 1729 жылдың 8 тамызында үйленді. Келесі жиырма жылда олардың тоғыз баласы болды. Біріншісі Джон, Британдық Вест-Индияның Антигуа аймағында дүниеге келді. Қалғандарының ішінде тек кіші Элиас және оның інілері Аннис, Мэри және Елиша ғана ересекке жетті. Аннис Он үш колониядағы алғашқы жарияланған әйел ақындардың бірі болды, оның шығармалары жетекші газеттер мен журналдарда жарияланды. Елиша Будино Нью-Джерси Жоғарғы сотының төрағасы болды. Үйде оқып, білім алғаннан кейін Элиас Будино Принстонға, Нью-Джерсиге, Элиас Будиноның үлкен әпкесі Аннис Будиноға үйленген Ричард Стоктонның заңгерлік шәкірті ретінде заң оқуға барып, одан білім алды. Стоктон 1776 жылы Тәуелсіздік декларациясына қол қойған Құрылтайшы әкелердің біріне де айналды.
Мансап
1760 жылы Будино адвокаттық практикаға қабылданды және Нью-Джерси штатының Элизабет қаласында қызметін бастады. Ол Нью-Джерси штатының Элизабеттауннан Вудбридж қалашығына баратын жолдың жанындағы жерді меншікке алған.
Неке және отбасы
1762 жылы 21 сәуірде Будино Ричардтың кіші қарындасы Ханна Стоктонға (1736–1808) үйленді. Олардың екі баласы болды: екі жасында қайтыс болған Мария Будино және Сьюзан Вержеро Будино. Сьюзан Пенсильванияның бас судьясы және Джордж Вашингтонның кезінде бас прокурор болған Уильям Брэдфордқа үйленді. 1795 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін Сьюзан Будино Брэдфорд ата-анасының үйіне қайтып келді. Жас толған жесір әкесінің қолжазбаларын өңдеді. Қазір Принстон университетінде сақталатын бұл қолжазбалар Революциялық дәуірдегі оқиғалар туралы маңызды мәліметтер береді. 1805 жылы Элиас, Ханна және Сьюзан Нью-Джерси штатының Берлингтон қаласына көшіп барды. Ханна көшкеннен кейін бірнеше жылдан соң қайтыс болды, ал Элиас өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды.
Кейінгі мансап
Бодино өмірінің соңғы жылдарында жерге инвестиция жасады және алып-сатарлықпен айналысты. Ол Огайо штатындағы үлкен жерлерге ие болды, оның ішінде қазіргі Цинциннати қаласының батыс жаққа қарай орналасқан Грин Тауншиптің көп бөлігі, және сол жерде оның тегімен аталатын көше бар. Өлген кезде ол Филадельфия қаласына парктері мен қаланың қажеттіліктері үшін мүлік өсиет етіп қалдырды. Ол Нью-Джерси штатының Берлингтон қаласындағы Сент-Мария шіркеуінің қорымына жерленді.
Саяси мансап
Будино атақты заңгер болды және оның практикасы өркендеді. Революция жақындаған сайын ол вигтермен бірікті және 1775 жылы Нью-Джерси провинциялық ассамблеясына сайланды. Революциялық соғыстың басында ол әскерге қатысуды ынталандырды; бірнеше рет ол дала командирлеріне жабдықтар сатып алу үшін ақша қарыздады. Будино көтерілісшілердің тыңшыларының қызметін қолдады. Британдықтар Нью-Йорк қаласын басып алғаннан кейін, тыңшылар Нью-Йорк штатының Статен және Лонг аралдарына жіберілді, олар белгілі бір британдық гарнизондары мен полктерінің қозғалысын бақылап, есеп беруі керек болды. 1777 жылдың 5 мамырында генерал Джордж Вашингтон Будиноны тұтқындар жөніндегі бас комиссарлыққа тағайындауды сұрады. Конгресс соғыс жөніндегі кеңес арқылы келісті. Будино осы жұмысы үшін Континентальдық армияның полковнигі болып тағайындалды. Ол 1778 жылдың шілдесіне дейін қызмет етті, содан кейін басқа міндеттер оны отставкаға кетуге мәжбүр етті. Комиссариат жау тұтқындарын басқарды, сонымен қатар британдықтар ұстаған американдық тұтқындарды жабдықтауға жауапты болды. 1777 жылдың қарашасында Нью-Джерси заң шығарушы органы Будиноны Екінші Континенттік Конгреске өкілдерінің бірі етіп тағайындады. Оның комиссарлық міндеттері оның қатысуына кедергі келтірді, сондықтан ол 1778 жылдың мамырында отставкаға кетті. Ол 1778 жылдың 7 шілдесінде Конгресс отырысына алғаш рет қатысты. Өкіл ретінде ол соғыс тұтқындарының әл-ауқаты туралы алаңдауын жалғастырды. Оның алғашқы мерзімі сол жылы аяқталды. 1781 жылы Будино Конгреске қайта оралды, оның мерзімі 1783 жылға дейін жалғасты. 1782 жылдың қарашасында ол бір жылдық мерзімге Континенттік Конгресс президенті болып сайланды. Конгресс президенті көбінесе рәсімдік лауазым болды, нақты билігі болмады, бірақ ол көптеген хат-хабарларды жүргізуге және ресми құжаттарға қол қоюға міндетті болды. 1783 жылдың 15 сәуірінде ол бейбітшілік туралы алдын ала келісімге қол қойды. 1789 жылы АҚШ үкіметі құрылғанда Будино Нью-Джерсиден АҚШ Өкілдер палатасына сайланды. Ол екінші және үшінші Конгресстерге де сайланды, онда ол әдетте үкіметті қолдады. Ол ресми саяси партиялар құрған топтардың кеңеюіне қосылудан бас тартты. Ол АҚШ Конституциясының он бірінші түзетуіне қарсы дауыс берген тоғыз өкілдің бірі болды. 1794 жылы ол тағы бір мерзімге қызмет етуден бас тартты және 1795 жылдың басында Конгрестен кетті. 1795 жылдың қазан айында президент Джордж Вашингтон оны АҚШ Монета жасау бюросының директоры етіп тағайындады, ол 1805 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін келесі әкімшіліктерде қызмет етті.
Кейінгі мемлекеттік қызмет
Саяси қызметтен басқа, Элайас өмір бойы көптеген азаматтық, діни және білім беру салаларын қолдады. Будино 1772 жылдан 1821 жылға дейін, шамамен жарты ғасыр бойы Нью-Джерси колледжінің (кейін Принстон университеті) сенімділерінің бірі болды. Континенттік Конгресс 1783 жылы Филадельфияны тастауға мәжбүр болған кезде, ол отырыстарды Принстонға көшірді, онда олар колледждің Нассау залында өтті. 1789 жылдың 24 қыркүйегінде Өкілдер палатасы жаңадан жасалған Конституцияның бірінші түзетуін штаттарға бекітуге ұсынуға дауыс берді. Келесі күні конгрессмен Будино Палата мен Сенаттың бірігіп Президент Вашингтоннан «Құдай Тағаланың көптеген айқын игіліктері» үшін алғыс айту күнін жариялауды сұрауын ұсынды. Будино, Америка Құрама Штаттарының барлық азаматтарының бірыңғай дауыспен Құдіреті шексіз Құдайға оларға құйылған көптеген нығметтері үшін шын ниетпен алғыс айту мүмкіндігін бермей, сессияны өткізуге болатынына ойлап таба алмады деді. Будино 1814 жылы Америкалық Антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды. Шын ниетті пресвитериан Будино миссияларды және миссионерлік жұмысты қолдады. Ол Томас Пейннің «Ақыл дәуірі» еңбегіне жауап ретінде «Аян дәуірі» еңбегін жазды. Ол Америкалық Библия қоғамын құрушылардың бірі болды және 1816 жылдан кейін оның президенті қызметін атқарды. Ол қара және американдық үндістердің құқықтарын қорғады және Коннектикут штатындағы үндістер мектебіне студенттерді демеушілік етті. Олардың бірі, жас чероки, Галлегина Увати, сондай-ақ Бак Уати деп те белгілі, мектепке бара жатқанда Берлингтонда оның жанында болды. Екеуі де бір-бірін қатты әсер еткендіктен, Галлегина мемлекет қайраткерінің атын қабылдауға рұқсат сұрады және оған рұқсат берілді. Кейіннен Элиас Будино деп аталған ол чероки және ағылшын тілдерінде жарық көрген ұлттың алғашқы газеті «Чероки Фениксі» газетінің редакторы болды.
could not think of letting the session pass over without offering an opportunity to all the citizens of the United States of joining, with one voice, in returning to Almighty God their sincere thanks for the many blessings he had poured down upon them. Boudinot was elected a member of the American Antiquarian Society in 1814. A devout Presbyterian, Boudinot supported missions and missionary work. He wrote The Age of Revelation in response to Thomas Paine's The Age of Reason. He was one of the founders of the American Bible Society, and after 1816 served as its President. He argued for the rights of black and American Indian citizens, and sponsored students to the Board School for Indians in Connecticut. One of these, a young Cherokee named Gallegina Uwatie, also known as Buck Watie, stayed with him in Burlington on his way to the school. The two so impressed each other that Gallegina asked for and was given permission to adopt the statesman's name. Later known as Elias Boudinot, he was an editor of the Cherokee Phoenix, the nation's first newspaper, which was published in Cherokee and English.
Дәйексөздер
"Барлық мемлекеттік қызметкерлерді таңдауда діни сақтық танытыңыз және ағашты оның жемісімен бағалаңыз." "Жақсы үкімет көбінесе отбасынан басталады, егер халықтың моральдық қасиеттері төмендесе, олардың саяси қасиеттері де тез арада құлдырай бастайды." "Мен осы құнды қазынаны [Киелі кітапты] жарты ғасырға жуық уақыт бойы зейін қойып, талдап зерттедім, және оны қолға алған сайын жаңа нәрселер табамын – білімімді кеңейтетін құнды ақпараттарды немесе бұрын байқамаған нәрселерді көремін. Қысқасы, егер сізден әлемдегі ең бағалы кітапты таңдауды сұрасаңыз, мен Киелі кітапты білімді де, білімсіз де адамдарға ең көп үйрететін кітап деп таңдар едім. Егер сізден ойды қозғайтын және әдемі ойын-сауық сыйлайтын кітапты сұрасаңыз, мен қайта-қайта айтар едім, ол – Киелі кітап. Мен оны білімнің Альфасы және Омегасы деп есептеймін. Ескі және Жаңа өсиеттерді түсінбеу салдарынан, әлем оларға тиісті баға бермейді."
Мұрағаттық жинақтар
Филадельфиядағы Пресвитериандық тарихи қоғамының архивінде 1777–1821 жылдар аралығында Будиноға қатысты жер иелігі мәселелеріне байланысты келіп түскен хаттар мен бірнеше заңдық келісімдер сақталған. 1777–1778 жылдарға қатысты хат алмасулар негізінен тұтқындарды ауыстыру және босату туралы мәселелерді қамтиды.