Кіріспе

Британдық армияның барлау бөлімі

Force Research Unit (FRU) – британдық армияның Барлау корпусының құпия әскери барлау бөлімі. Ол 1982 жылы Солтүстік Ирландиядағы террористік ұйымдардан ақпарат алу мақсатында, агенттер мен хабаршыларды тарта отырып құрылған. 1987 жылдан 1991 жылға дейін оған Гордон Керр басшылық етті. Стивенс тергеулері FRU-ның лоялистік жартылай әскери ұйымдармен тым жақын байланыста болғанын анықтады. Бұл фактіні бұрынғы бөлім мүшелерінің кейбіреуі де растады.

Лоялистік жарымәскери топтармен келісім

1980 жылдардың ортасында FRU Брайн Нельсонды Ольстер қорғаныс қауымдастығының (UDA) қос агенті ретінде тартты және оған UDA бас барлаушысы болуға көмектесті. 1992 жылы тыйым салынғанға дейін UDA – заңды Ольстер лоялистік жарымәскери тобы болды, ол жүздеген католик және ұлтшыл азаматтарға, сондай-ақ республикалық жарымәскерилерге шабуылдар жасады. 1988 жылы Нельсон қадағалауымен Оңтүстік Африкадан лоялистерге қару-жарақ жеткізілді. Алайда, Стивенс тергеулері тек екі адамның өмірі сақталғанын көрсетті және көптеген лоялистік шабуылдардың алдын алуға болар еді, бірақ оларға рұқсат берілді. 1992 жылдан 1994 жылға дейін лоялистер 1960 жылдардан бері алғаш рет республикашылдардан көп өлімге себепкер болды. FRU бірнеше лоялистік жарымәскери шабуылдар жасамас бұрын, олардың нысанасына оңай кіру және қашу үшін, белгілі бір мерзімге аймақтағы патрульдеуді немесе бақылауды шектеу туралы келісім – шектеу бұйрықтарын алуға тырысқан деген айыптаулар бар. Бұл қақтығысты жою жұмысы Корольдік Ольстер полициясының, MI5 және Ұлыбритания армиясының өкілдері қатысқан апталық тапсырмалар мен үйлестіру тобында жүргізілді. FRU лоялистік жарымәскерилер шабуыл жасайтын аймақтарға шектеулер қою туралы бұйрық беруді сұрады деген мәлімдемелер бар.

Республикалық жарымәскери топтарға сиырлауда

FRU-ның республикалық жарымәскери топтардағы агенттермен жұмыс істегендігі де хабарланды. FRU-ның бірнеше агенті, соның ішінде IRA-ның бомбалар орнатқан және кісі өлтірген бөлімшелері бар деп күдіктенуде. Шабуылдарға FRU-ның IRA-дағы жоғары лауазымды агенттері қатысқан деген сөз бар. FRU-ның IRA-ға, негізінен "Stakeknife" атты агент арқылы ықпал етуге тырысқаны күдіктенуде, ол IRA-ның Ішкі қауіпсіздік бөлімінің мүшесі болған деп есептеледі (бұл бөлім IRA-ның ішіндегі құпия қызметін, тергеуді және ақпарат берушілерді сотқа беруді жүзеге асырады). Бұл агенттің IRA мүшесі Фредди Скапатиччи ме, әлде әлі анықталмаған басқа IRA мүшесі ме деген пікірталас бар. "Stakeknife" FRU-ның IRA-ның Ішкі қауіпсіздік бөлімі жүргізген тергеулердің нәтижесіне ықпал ету үшін пайдаланғанына сенімді. 1987 жылы UDA FRU-ның бақылауындағы "Stakeknife" атты IRA еріктісінің кім екенін білген және FRU-ға осы IRA еріктісінің маңыздылығын білмей, оны өлтіруді жоспарлаған. FRU "Stakeknife" UDA-ның өлтіру қаупінде екенін анықтағаннан кейін, Брайан Нельсонды UDA-ны Франсиско Нотарантонионың өліміне көндіру үшін пайдаланған. Ол 1940 жылдары ирланд республикашысы ретінде ұсталған Белфаст тұрғыны, зейнеткер еді. Сол кезде UFF Нотрантонионың өлтірілуін өз мойнына алды. Нотрантонионың өлтірілуінен кейін, FRU-ның қатысы туралы білмей, IRA жауап ретінде екі UDA басшысын өлтірді. Сондай-ақ, FRU екі UDA басшысы туралы мәліметтерді "Stakeknife" арқылы IRA-ға жасырын түрде берген, осылайша оған мүмкін болатын ақпарат беруші ретінде назар аудармауға тырысқан деген хабар бар.

FRU және Стивенс тергеуі

FRU-ның бұрынғы қызметкері Мартин Инграм Стивенс тергеуі кеңсесін өртеуге қатысты шабуылды Стивенс тобы жинаған операциялық қызметтер туралы мәліметтерді жою мақсатымен FRU жасады деп мәлімдеді.