Диплоура – жұмырқа денелілердің құрметті тобы. 800-ге жуық түрі бар, екі мүшелі қаудасымен, көзі жоқ, ылғалды сіңіретін ерекше қасиеттерімен сипатталады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екі тісті жұтындар тәртібі
Order of two pronged bristletails
Диплюра ("екі тісті жұтындар") тәртібі – бунақты емес алты аяқты жәндіктердің үш тәртібінің бірі, ол Entognatha класына (Collembola (секіргіштер) және Protura қатар) жатады. "Диплюра" немесе "екі құйрық" атауы денесінің соңғы бөлігіндегі ерекше жұп мүшелерге немесе жіпшелерге сілтеме жасайды. Шамамен 800 түрлі диплоран сипатталған.
The order Diplura ("two pronged bristletails") is one of three orders of non insect hexapods within the class Entognatha (alongside Collembola (springtails) and Protura). The name "diplura", or "two tails", refers to the characteristic pair of caudal appendages or filaments at the terminal end of the body. Around 800 species of diplurans have been described.
Анатомия
Диплурандар әдетте ұзын, көпшілігінің ұзындығы аралығында болады. Алайда, Japyx туысының кейбір түрлеріне дейін жете алады. Оларда көздері жоқ және кейбір түрлердегі қараңғыланған церктерден басқа, пигменті жоқ. Диплурандардың ішектерінде қоршаған ортадан ылғалды сіңіріп, ағзаның су балансын сақтауға көмектесетін қайтарылатын қапшықтар болады. Диплурандардың 11 ішек сегментінің соңғысынан артқа қарай созылатын ерекше церк жұбы бар. Бұл церктер ұзын, жіп тәрізді немесе қысқа, қысқыш тәрізді болуы мүмкін, бұл кейде құлақ құрттарымен шатасуға себеп болады. Кейбір диплурандар қажет болған жағдайда церктерін өздігінен айыруға қабілетті (автотомия). Диплуранның өмірі бойы 30 ретке дейін түлеу болады, ал оның ұзақтығы бір жылға дейін жетеді. Энтогнаттар ретінде ауыз мүшелері бас капсуласының бүйір жиектерімен шектелген кішкентай қалтаның ішінде жасырылған. Мандибулалар әдетте бірнеше апикальді тістерге ие, бірақ олардың кішілігі мен жер астында өмір сүру салтынан сирек кездеседі.
Diplurans are typically long, with most falling between However, some species of Japyx may reach They have no eyes and, apart from the darkened cerci in some species, they are unpigmented. The abdomens of diplurans bear eversible vesicles, which seem to absorb moisture from the environment and help with the animal's water balance. Diplurans possess a characteristic pair of cerci projecting backwards from the last of the 11 abdominal somites. These cerci may be long and filamentous or short and pincer like, leading to occasional confusion with earwigs. Some diplurans have the ability to shed their cerci if necessary (autotomy). Moulting occurs up to 30 times throughout the life of a dipluran, which is estimated to last up to one year. As entognaths, the mouthparts are concealed within a small pouch by the lateral margins of the head capsule. The mandibles usually have several apical teeth. but are rarely seen because of their size and subterranean lifestyles.
Көбею
Басқа жәндік емес алтыбауырлар сияқты, диплорандар сыртқы ұрықтандыруды жүзеге асырады. Еркектер аптасына 200-ге дейін сперматофорлар салады, олар қысқа сабақтарымен жерден көтеріліп тұрады және шамамен екі күн бойы тірі қалады. Campodeidae: ұзын, иілгіш, антенналарындай ұзын және көп сегменттері бар церктерге ие. Топырақтағы саңырауқұлақтармен, кенелермен, көктемқұйрықтармен және басқа да ұсақ топырақ омыртқасыз жануарларымен, сондай-ақ шөгінділермен қоректенеді. Диплураның палеонтологиялық қалдықтары сирек, бірақ бір диплоран карбон кезеңіне жатады. Бұл ертедегі диплоран, Testajapyx, күрделі көздерге және нағыз жәндіктердің ауыз мүшелеріне жақын ауыз бөліктеріне ие болған.
Like other non insect hexapods, diplurans practice external fertilisation. Males lay up to 200 spermatophores a week, which are held off the ground by short stalks and probably only remain viable for about two days. Campodeidae: possess elongate, flexible cerci that may be as long as the antennae and have many segments. Feed on soil fungi, mites, springtails, and other small soil invertebrates, as well as detritus. The fossil record of the Diplura is sparse, but one apparent dipluran dates from the Carboniferous. This early dipluran, Testajapyx, had compound eyes, and mouthparts that more closely resembled those of true insects.