Жәндіктер және Арахнидтер
-
Бұрылып қанатты жәндіктер
Жәндіктердің Strepsiptera тобы – 600-ға жуық түрі бар паразиттік жәндіктер. Қонақ иесінде өмір сүреді, көбінесе шығуылдайды. Эволюциясы 300 млн жылға жетеді.
-
Мұздық жәндіктер отбасысы
Мұздық қоңыздары (Grylloblattidae) – суыққа төзімді, қанатсыз жәндіктер. Тауларда, мұздықтарда тіршілік етеді. Сипаттамасы, өмір сүру ортасы туралы ақпарат.
-
Құстар мен сүтқоректілерде кездесетін бітелер тобы
Құстар мен сүтқоректілерде кездесетін бітелер (Phthiraptera) тобы туралы мақала. Бітелердің түрлері, геномы және адамдармен байланысы жайлы ақпарат.
-
Қосқұйрықты жәндіктер тобы
Диплоура – жұмырқа денелілердің құрметті тобы. 800-ге жуық түрі бар, екі мүшелі қаудасымен, көзі жоқ, ылғалды сіңіретін ерекше қасиеттерімен сипатталады.
-
Нағыз қоңыздар тобының құрамы
Бұл мақалада Hemiptera бұрышындағы 80 мыңнан астам түрлі шыбықтар (цикадалар, шырыштар, қан сорғыштар) туралы, олардың анатомиясы мен таксономиясы жайлы ақпарат бар.
-
Жәндіктердің даму сатысы - нимфа
Жәндіктердегі нимфа – дамудың жас кезеңі. Толық өзгеріске ұшырамай, ересек жәндікке айналады. Қанаты жоқ, бірақ пішіні ересекке ұқсас. Инстар сатыларынан өтеді.
-
Нағыз қоңыздар тобының сипаттамасы
Нағыз қоңыздар: 40 мың түрі бар Heteroptera тобы туралы мағлұмат. Құрылысы, қанаттарының ерекшеліктері, жіктелуі. Энкоцефаломорфа тобы туралы да бар.
-
Шағыр жыртқыштарының әртүрлі тобы
Шағын, металл түсті шегіргін аралары (Chalcid wasps) – 500 мыңға жуық түрден тұратын Hymenoptera тобы. Биологиялық әртүрлілігі зор, көлемі 0.13-41.7 мм.
-
Кенелер: кіріспе және түрлері
Құрыртқылар – бұл кішкентай сегіз аяқты жәндіктер. Олар екі үлкен топқа бөлінеді: Acariformes және Parasitiformes. Құрыртқылар топырақ, су және өсімдіктерде кездеседі.
-
Ақ шыбықтар тұқымдасы
Ақ шыбындар (Aleyrodidae) – өсімдік жапырақтарымен қоректенетін жәндіктер тобы. 1550-ден астам түрі бар, Sternorrhyncha подрядына жатады.
-
Құрлықашалықтар: Биологиясы, таралуы және эволюциясы
Құрлықашалар (Dermaptera) – 2000 түрі бар жәндіктер тобы. Ерекше қысқыштары, қанаттары және таралған ареалы туралы біліңіз. Жәндіктер әлемінен қызықты фактілер!
-
Шыбындар тұқымдасы: Паразиттік өмір салты мен түрлері
Тachinidae – 8200+ түрлі шыбындар отряды. Құналардың паразиті, әсіресе жәндіктерде кездеседі. Әлемнің түкпір-түкпірінен табылған, бірақ Оңтүстік Америкада кең таралған.
-
Бақақ шырындар тұқымдасы
Бақақ шыбықтары (Sciomyzidae) – екіқанаттылар отрядының құмырсқа тұқымдасы. Дернәсілдері ұлуларды жейді, жіктемесі күрделі, кейбір тұқымдастар да кіреді.
-
Су бетінде қозғалатын қоңыздар тұқымдасы
Су бетінде жылдам айналатын, ерекше көзге ие, 700-ге жуық түрі бар құмырсқалар туралы мақала. Gyrinidae тұқымдасы, су қоңыздары – толық ақпарат!
-
Көкбүкілер және сілекейлік шыбықтар тобы
Көбінесе сілекейлік жәндіктер деп аталатын Cercopoidea суперотбасысы – өсімдіктердің шырынын соратын, көбік қорғаныш жасайтын жәндіктер тобы. Тұқымдастықтары туралы ақпарат.
-
Қырмұртқылар: Биологиясы мен экологиясы
Кескіш аралар – гименптерілер отрядының кіші тобы. Олардың жұмыртқа салмақ үшін өсімдіктерді тілетін тіс тәрізді жұмыртқа салмағы бар. 8000-нен астам түрі бар.
-
Суда жүзуге бейімделген қоңырқайлар тұқымдасы
Су жанындағы қоңырқұрттар (Haliplidae) туралы: сипаттамасы, 200-ге жуық түрі, өмір сүру ортасы, және ерекше қозғалыс қабілеттері. Қазақстанда да кездеседі.
-
Ихневмоноидтар суперотбасысы
Іхневмоноидтар – гименптерліклердің аса ірі тобы. 100 мыңға жуық түр, паразитоидтық өмір салты, эволюциялық тарихы туралы мағлұматтар.
-
Қанатты жәндіктер және олардың эволюциясы
Қанатты жәндіктер мен олардың эволюциялық жолдан қанатсыз қалған түрлерін қамтитын Pterygota жәндіктердің маңызды топтары туралы ақпарат. Жәндіктер эволюциясы.
-
Құбыршақты қанаттылар тобы
Көмекші қанаттылар (Neuroptera) тәртібі: торлы қанаттылар, арыстан құрттар, және т.б. 6000-ға жуық түр, даму циклдары, қанаттары мен құрылысы туралы ақпарат.
-
Қанқореушілер мен аңшылық жәндіктер отбасысы
Редувиидалар: шыбықшалар отрядының ірі семьясы. Құрлықта тіршілік ететін хищниктер, кейбіреулері Шагаз ауруын таратады. Абайлап қараңыз!
-
Құбырша қанаттылар суперқатары
Dictyoptera: көбелектердің суперқатары – тарақандар, құмырсқалар мен шоқайлар. Қазба қалдықтары карбон кезеңінен табылды. Таксономия, эволюция.
-
Құрылысы жойылған Меганевр қоңыздары
Жоғалған Meganeura: көне шөлмектердің ірі туысы (300 млн жыл бұрын). Қазба қалдықтары Францияда табылған, қазіргі шөлмектермен байланысты.
-
Қосқаналар суперотряды
Asiloidea – шығу тегі әртүрлі, бүкіл әлемде кездесетін ірі шыбықтар тобы. Құрттарға паразиттік шабуыл жасайтын Bombyliidae және басқа шыбықтарды жейтін Asilidae отрядтарын қамтиды.
-
Толық метаморфозға ұшырайтын жәндіктер тобы
Жұмырқан қанаттылар: 1 млн-нан астам түрді қамтитын, толық метаморфозға ұшырайтын жәндіктердің ең кең таралған тобы. Көбелектер, аралар, қоңыздар туралы ақпарат!
-
Адефагалар: Құмырсқалар кімтобының бір тобы
Құймалы қоңыздар (Adephaga) – 40 мыңнан астам түрі бар, екінші ірі қоңыздар тобы. Құрлықтағы және су ортасында тіршілік ететін түрлерін қамтиды.
-
Су оймауық қоңыздары тұқымдасы
Су суқоңыздықтары (Hydrophilidae) – су және құрлықта тіршілік ететін қоңыз тұқымдасы. Ерекшеліктері, ұзын жақ мүшелері және түрлерінің көп болуы.
-
Су бетінде жүзетін қоңыздар тұқымдасы
Су бетінде жүретін шытырман жәндіктер (Gerridae) туралы мағлұмат: түрлері, анатомиясы, тіршілік ортасы. 1700-нен астам түрі бар!
-
Шағын көбелектер тобы
Шағын көбелектер (Microlepidoptera) – 20 мм-ден кіші қанатты, анықтау қиын молықтар тобы. Таксономиясы тұрақсыз, әртүрлі топтарға бөлінеді. Көбелектер туралы ақпарат!
-
Құмырсқа арланы: Сипаттама және өмір салты
Құмырсқаларға аң аулайтын құм аралықтары (antlion) туралы мақала. Дернәсілдері құрбанды ұстау үшін шұңқыр қазады, ересектері көбінесе қараңғыда ұшады. аралықтары
-
Қансорушы паразиттік жәндіктер отбасысы
Қансорушы паразиттік жәндіктер: Cimicidae тұқымдасы, тарихы, түрлері (100-ден астам). Құстар мен жануарлардың қанымен қоректенеді, төсек бітесі де осы тұқымға жатады.
-
Миксофага қоңыздары: сипаттамасы мен палеонтологиялық тарихы
Шағын Myxophaga қоңыздары: 65 түр, су ортасында тіршілік етеді, балдырлармен қоректенеді. Анатомиялық ерекшеліктері, морфологиясы туралы ақпарат.
-
Жасыл торықтың тұқымдасы
Жасыл торыққан қанаттылар (Chrysopidae) – Neuroptera тобына жататын кең таралған жәндіктер отбасы. 1300-2000 түрі бар, маңызды биоагенттер.
-
Қосқанатты шытырман жәндіктер тобы
Қосқанаттылар отряды: Trichoptera – суда тіршілік ететін дернәсілдері мен құрлықта ұшатын ересектері бар 14,500 түрден астам жәндіктер. Сипаттамасы, жіктелуі.
-
Құйрықшабұрыштар: Биологиясы мен таралуы
-
Қызыл қоңыздар тұқымдасы: сипаттамасы мен ерекшеліктері
Қызыл қоңыздар: 300-дан астам түр, ерекше қызыл түсі, мақта өсімдігіне зияндылығы. Оларды Lygaeidae-ден оңай ажыратуға болады. Entomologiya, жәндіктер.
-
Құрттар тұқымдасы: Афаидтар және олардың сипаттамасы
Құрттар отбасы: Афаидтар – өсімдіктердің шырынын соратын зиянкестер. 4700-ге жуық түрі бар, 200-дей вирусты таратады. Өсімдіктерге қауіпті!
-
Қылышмұрттылар тобының сипаттамасы
Жертезділер (Ensifera): шырындар, көсілтелер, усақ жәндіктер тобы. Көне дәуірден келген, өсімдіктермен қоса жәндіктермен де қоректенеді. Orthoptera тобына жатады.
-
Жыланшабуырлар тобы және олардың сипаттамасы
Жәндіктер тобы: жыланшабуырлар (Raphidioptera) – 260 түрден тұратын, қазіргі замандағы екі отбасы. Тарихы юра кезеңінен басталады, бірақ түрлер саны азайған.
-
Торғаюылдар тобы
Embioptera: жәндіктер тобы, сирек кездесетін, жібек тоқушылар. 400-ден астам түрі бар, тропиктік аймақтарда тіршілік етеді. Биологиялық сипаттамасы.
-
Қанатсыз жәндіктердің ескі топшасы
Қанатсыз жәндіктер Apterygota: эволюциясы, түрлері (silverfish, firebrat), және қазба қалдықтары. Парафилетикалық топ, қазіргі жіктемеде мойындалмайды.
-
Секундықша қанатсыз жәндіктер: Археогнаталар туралы мәліметтер
Секундың ішінде секіретін қылқанды құйрықтар (Archaeognatha) – ең көне жәндіктердің бірі. Палеозой дәуірінен табылды, қазба жәндіктер туралы ақпарат!
-
Кітап құрттары мен қабық жегіштер: Psocoptera тобының сипаттамасы
Кітап біті, қабық біті және қабық шыбындары – Psocoptera/Psocodea тобы. 5500-нан астам түрі бар, жақында ғана сипатталған. Entomologiya, жәндіктер.
-
Құйрықты көбелектердің Aluctoidea суперүйретігі
Aluctoidea – құсты қанатты көбелектердің суперотряды. Ерекшелігі – қанаттарындағы көптеген жіңішке жолақтар. Биология, жануарлар әлемі туралы ақпарат.
-
Су бетінде тіршілік ететін шырыштар тұқымдасы
Veliidae: су бетінде жүретін кішкене шабуылшық жәндіктер туралы ақпарат. Rhagovelia, Gerroidea сияқты туыстас топтарды қарастырады. Суда тіршілік ететін жәндіктер.
-
Қоңырқайлардың Pselaphinae тұқымдасы
Қоңыр қоңыздың Pselaphinae тұқымдасы – Staphylinidae отбасының ішіндегі кең таралған, 9-10 мың түрі бар, тропикте өте бай әртүрлілікке ие.
-
Қоңырқұрттар және құмырсқалар тобының эволюциясы
Жәндіктер тобы: тарақандар мен құмырсқалардың туыстығы. Жаңа генетикалық зерттеулерде құмырсқалар тарақандардың бір тармағы екені анықталды. Блаттодеа тобы туралы!
-
Су ақырбылары: Непаидтер отбасысы
Сулықтар (Nepidae) – сулық тәрізді денесі бар, су ортасында тіршілік ететін жәндіктер. Шағу арқылы қорғанады, бірақ уы жоқ. Түрлері мен ерекшеліктері туралы ақпарат.
-
Belostomatidae
-
Жыртқыш шырындар отбасысы
Жабыршы шыбындар (Asilidae) – басқа жәндіктермен қоректенетін, күшті денелі, жылдам ұшқыш шыбындар. Қоршауда сақтап, ауада аулайды.
-
Шымырқан тұқымдастары
Шымырзықтар (Chironomidae) – бүкіл әлемде таралған, масаға ұқсас, бірақ қан сормайтын шымырзықтар отбасы. Биологиялық сипаттамасы, жақын туыстары туралы ақпарат.
-
Жалғыз шырындар тұқымдасы: Сипаттама және таралуы
Thaumaleidae: Шағын, сары-қоңыр шыбықтар туралы ақпарат. Дернәсілдері таста, ересектері жапырақтарда кездеседі. Холарктикалық отбасы.
-
Құрышқан қанаттылардың жойылған тобы
Жұққан қанатты жәндіктер – меганизоптералар туралы ақпарат. Палеозой дәуірінде өмір сүрген, ірі көлемді грифондар мен алып стрекозалар сияқтылар. Қанат құрылысы ерекше.
-
Нағыз су бунақденелер инфраотряды
Nepomorpha – шынайы масалардың бір инфраотряды. Суда тіршілік ететін 2000-ға жуық түр, оқылмаған көздерімен ерекшеленеді. Әлемдік таралу.
-
Қоңыр мох жәндіктерінің әулеті
Пэлоридидтер: Патагония, Жаңа Зеландия, Австралияда кездесетін 2-4 мм-лік сирек, ұсақ жәндіктер. Қоңыр мохтармен қоректенеді, көбінесе ұша алмайды.
-
Акроцеридтер: Кішкентай басты және мойынды шырындар тұқымдасы
Акроцеридтер – сирек кездесетін, ерекше құрылысты, кішкентай басты шырындар. Нектармен қоректенеді, ара мен қоңызға ұқсайды. Биологиялық сипаттамасы.
-
Құбыжық көбелектер: Мантиспидтер отбасысы
Мантисфли (Mantispidae) – жәндіктер отрядының кенелігі. 400-ге жуық түрі бар, ең бастысы тропиктерде кездеседі. Құрметті қызылшаның еліктеушісі.
-
Құрттардың Акариформа суперқатары
Акариформалар – кенелердің ең кең таралған тобы. 32 мыңнан астам түрі бар, 440 мыңға дейін жетеді. Sarcoptiformes, Trombidiformes, Endeostigmata топтарын қамтиды.
-
Acanthosomatidae
-
Nannochoristidae
-
Gonyleptidae
-
Entognatha
-
Fairyfly
-
Trichoceridae
-
Ptychopteridae
-
Palaeoptera
-
Phylliidae
-
Ripiphoridae
-
Orussidae
-
Planidium
-
Planthopper
-
Xyelidae
-
Pergidae
-
Tenthredinidae
-
Trigonalidae
-
Vermileonidae
-
Owlfly
-
Osmylidae
-
Trichogrammatidae
-
Pteromalidae
-
Signiphoridae
-
Stephanidae
-
Megalyridae