Кіріспе
Нағыз жәндіктердің кіші отряды
Гетероптералар – бұл қосқанаттылар отрядындағы шамамен 40 000 түрі бар жәндіктер тобы. Оларды кейде «нағыз жәндіктер» деп атайды, бірақ бұл атау көбінесе барлық қосқанаттыларға қатысты қолданылады. «Типикалық жәндіктер» дегені – одан нақтырақ балама ретінде қолданылуы мүмкін, себебі гетероптералар қосқанаттылардың арасында ең тұрақты және жалпы түрде «жәндіктер» деп аталады. «Гетероптера» грек тілінен аударғанда «әр түрлі қанаттар» дегенді білдіреді: көптеген түрлердің алдыңғы қанаттарының бір бөлігі мембраналы, екінші бөлігі қатайған (мұндай қанаттарды гемиэлитра деп атайды); ал примитивті кіші топқа жататын Эникоцефаломорфалардың мүшелерінің қанаттары толығымен мембраналы болады. Қазіргі заманғы жіктелімдерде «Гетероптера» атауы екі әр түрлі мағынада қолданылады. Линей номенклатурасында ол көбінесе қосқанаттылар отрядының ішкі кіші отряды ретінде кездеседі, онда оның шектелуіне байланысты парафилетикалық немесе монофилетикалық болуы мүмкін. Филогенетикалық номенклатурада ол Prosorrhyncha кладының ішіндегі дәрежесіз клад ретінде қолданылады, ал ол өз кезегінде Hemiptera кладында орналасқан. Мұның себебі – Coleorrhyncha дәстүрлі Гетероптералардың «тірі қазбасы» екенін анықтауымыз, олар осы топпен біріктірілуге жеткілікті жақын. Лептоподоморфа, Герроморфа және Непоморфа инфраотрядтары әлемдегі су және жартылай су жәндіктерінің маңызды бөлігін құрайды. Осы үш инфраотрядта 23 туыс, 343 ру және 4810 түрлік топтар бар. Ал қалған көптеген таныс топтар Cimicomorpha және Pentatomomorpha инфраотрядтарына жатады.
Жіктеу
"Heteroptera" атауы 1810 жылы Пьер Андре Латрейл бұйрығымен орнатылған. Жақында ғана ол Hemiptera-ның кеңінен берілген анықтамасындағы бағынышты санатқа төмендетілді, сондықтан көптеген анықтамалық еңбектер оны әлі де тәртіп ретінде келтіреді. Оны кіші тәртіп ретінде қарастыру мәселесі әлі де даулы, сондай-ақ атаудың өзінің қолданылуы да күмәнді, алайда оны толығымен жоюдан бастап систематикадағы шағын өзгерістермен таксономияны сақтауға дейінгі үш негізгі тәсіл ұсынылған, олардың екеуі (дәстүрлі емес) филогенезбен сәйкес келеді. Бәсекелес жіктелімдер "тірі қазба" саналатын Peloridiidae тұқымдасы ескерілгенде, бірге қарағанда екі кіші тәртіпті артық көруді ұсынады. 1995 жылы ұсынылған қайта қарастырылған жіктелімде кіші тәртіп атауы Prosorrhyncha, ал Heteroptera оның құрамындағы дәрежесіз топ. Heteroptera мен Prosorrhyncha арасындағы жалғыз айырмашылық – соңғысы Peloridiidae тұқымдасын қамтиды, ол өзінің монотиптік суперотбасы мен инфраретінде орналасқан шағын, қалдық топ. Яғни, Sorensen және басқалардың пікірінше, Heteroptera және Prosorrhyncha тек Peloridiomorpha деп аталатын қосымша инфраретті (тек 13 кіші тұқымды қамтитын) қамтығанда ғана ерекшеленеді. Дәстүрлі Линнейлік жіктелімдер мен дәстүрлі емес жіктелімдер арасындағы қақтығысқа "Heteroptera" атауын пайдаланудың жалғасуындағы проблема мысал болады, себебі оны енді ең төменгі санатқа (кіші тәртіптен инфрареттен жоғары) сәйкес келтіру мүмкін емес. Егер бұл жіктелім қабылдалса, "Heteroptera" тобы толығымен жойылуы мүмкін, бірақ бұл жағдайда филогенетикалық номенклатура стандарттарына сәйкес ешқандай дәреже қолданылмауы ықтимал. Дәстүрлі жіктелімде Peloridiidae өздерінің Coleorrhyncha деп аталатын кіші тәртібі ретінде сақталады, ал "Heteroptera" сол күйінде қалады. Функционалдық тұрғыдан алғанда, осы жіктелім мен алдыңғысы арасындағы жалғыз айырмашылық – бұл алғашқысы белгілі бір кладты атау үшін Prosorrhyncha атауын қолданады, ал дәстүрлі тәсіл оны парафилетикалық Heteroptera және монофилетикалық Coleorrhyncha-ға бөледі. Көптеген адамдар екі дәстүрлі кіші тәртіптің сипаттамалары тым жақын болғандықтан оларды бөлек қарастырудың қажеті жоқ деп санайды. Сонымен қатар, Coleorrhyncha-ны "Heteroptera-ның ішінде" орналастырудың өзгертілген тәсілін қолдануға болады. Шындығында, бұл шешім жақсы танылған Heteroptera-ны дәстүрлі түрде сақтап, оны жақсы монофилетикалық топқа айналдырады, сондықтан ол ескі еңбектерде қолданылатын парафилетикалық "Heteroptera-дан" артық көрінеді. Бұл жағдайда "негізгі" Heteroptera әлі аталмаған бөлім деп қарастырылуы мүмкін, себебі Prosorrhyncha бұрын ұсынылған, немесе соңғысын базальдық "тірі қазба" тұқымнан және анағұрлым апоморфты негізгі сәуледен тұратын деп сипаттауға болады. "Coleorrhyncha" атауын базальдық тұқым үшін сақтау керек пе, әлде одан да дәйекті "Peloridiomorpha" қолданыла ма – бұл дәм мәселесі. Heteroptera мен Coleorrhyncha-ның нақты "жақындығы" туралы сұрақтан бөлек, атаулардың дәстүрлі құрылымын бұзу мүмкіндігі бар; гемиптера мамандары "Heteroptera" қолданылуын тоқтатуға құлшыныс танытпайды. Бұл атаудың өзінен көрінеді, себебі "ptera" аяқталуын тәртіптен басқа дәрежелер үшін қолдану конвенцияны бұзу болып табылады – алайда бұл Линнейлік номенклатураның міндетті ережесі емес, сондықтан таксономистер оны бұзуға техникалық тұрғыдан еркін (мысалы, барлық жәндіктер тәртібі "ptera"мен бітпейді, мысалы, Odonata). Алайда, мұндай конвенциялар бұзылған жағдайда, бұл қазіргі жағдайдағыдай ішкі қақтығыс тудырмайды (яғни, Hemiptera тәртібінің кіші тәртібі Heteroptera деп аталады, бұл ішкі қақтығыс). Кем дегенде, кейбір гемиптера мамандары осы ішкі қақтығысты жою үшін Heteroptera атауын толығымен жою керек деп санайды, бірақ үшінші мүмкіндік айнала жол ұсынады. Бұл жағдайда, атаулардың толық сәйкестігіне қол жеткізу үшін "Coleorrhyncha" "Peloridiomorpha" пайдасына тасталуы мүмкін.
In one revised classification proposed in 1995, the name of the suborder is Prosorrhyncha, and Heteroptera is a rankless subgroup within it. The only difference between Heteroptera and Prosorrhyncha is that the latter includes the family Peloridiidae, which is a tiny relictual group that is in its own monotypic superfamily and infraorder. In other words, the Heteroptera and Prosorrhyncha sensu Sorensen et al. are identical except that Prosorrhyncha contains one additional infraorder, called Peloridiomorpha (comprising only 13 small genera). The ongoing conflict between traditional, Linnaean classifications and nontraditional classifications is exemplified by the problem inherent in continued usage of the name Heteroptera when it no longer can be matched to any standard Linnaean rank (as it falls below suborder but above infraorder). If this classification succeeds, then the "Heteroptera" grouping may be discarded, but in that case it is likely that no ranks will be used at all according to the standards of phylogenetic nomenclature. In the traditional classification, the Peloridiidae are retained as their own suborder, called Coleorrhyncha; "Heteroptera" is treated the same. Functionally, the only difference between this classification and the preceding is that the former uses the name Prosorrhyncha to refer to a particular clade, while the traditional approach divides this into the paraphyletic Heteroptera and the monophyletic Coleorrhyncha. Many believe it is preferable to use only one name because the characteristics of the two traditional suborders are too closely related to be treated as separate. Alternatively, the modified approach of placing Coleorrhyncha 'within' the Heteroptera can be used. Indeed, as that solution preserves the well known Heteroptera at the taxonomic rank they traditionally hold while making them a good monophyletic group, it seems preferable to the paraphyletic "Heteroptera" used in older works. In that case, the "core" Heteroptera could be considered a section – as yet unnamed, mainly because the Prosorrhyncha were proposed earlier – within the "expanded" Heteroptera, or the latter could simply be described as consisting of a basal "living fossil" lineage and a more apomorphic main radiation. Whether the name "Coleorrhyncha" is to be retained for the basal lineage or whether the more consistent "Peloridiomorpha" is used instead is a matter of taste, as described below. Separate from the question of the actual "closeness" of Heteroptera and Coleorrhyncha is the potential disruption to traditional construction of names; there seems to be reluctance among hemipterists to abandon the use of "Heteroptera". This can be seen by the name itself, as it is a violation of convention to use the ending " ptera" for any rank above genus other than an order – though since it is a convention rather than a mandatory rule of Linnean nomenclature, taxonomists are technically free to violate it (which is why, for example, not all insect orders end in " ptera", e. g., Odonata). However, in most cases when such conventions are violated, it does not create an internal conflict as in the present case (that is, the order Hemiptera has a suborder named Heteroptera, which is an internal conflict). At least some hemipterists argue that the name Heteroptera should be dropped entirely to eliminate this internal conflict, though the third possibility offers a workaround. In that case, to achieve full consistency of names "Coleorrhyncha" would probably be dropped in favor of "Peloridiomorpha".