Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Advanced Medium STOL Transport (AMST) жобасы АҚШ Әскери-әуе күштерінің Lockheed C-130 Hercules тактикалық көлігін, жақсартылған STOL мүмкіндіктеріне ие жаңа ұшақпен алмастыру мақсатында жүзеге асырылды. Стратегиялық әуе тасымалының қажеттілігінің өсуі нәтижесінде Әуе күштері AMST бағдарламасын тоқтатып, ірі көлемді әуе тасымалын қамтамасыз ететін ұшақты іздеуге көшті. C-X бағдарламасы аясында YC-15 ұшағының негізгі конструкциясы табысты McDonnell Douglas (кейін Boeing) C-17 Globemaster III ұшағына айналды.
The Advanced Medium STOL Transport (AMST) project was intended to replace the Lockheed C 130 Hercules tactical transport in United States Air Force service with a new aircraft with improved STOL performance. Increased need for strategic airlift led the Air Force to cancel the AMST program and seek a larger airlifter. Under the C X program, the YC 15's basic design would become the successful McDonnell Douglas (later Boeing) C 17 Globemaster III.
Тарих
Advanced Medium STOL Transport жобасы 1968 жылы АҚШ Әскери-әуе күштері жариялаған талаптан туындады. 1972 жылы ресми сұраныс C-130 класындағы, қысқа ұшып-қону қабілетіне ие ұшақтарды іздеді. Бұл 2000 фут (610 м) биіктігіндегі, жартылай дайындалған ұшу-қону жолағынан, белгілі радиусқа және пайдалы жүкпен ұшуды қамтитын талап болды. Сол кездегі C-130 ұшағы осы жүк көлемімен ұшу үшін шамамен 4000 фут (1219 м) қашықтыққа мұқтаж болды. Байқауға бес компания қатысты (Bell, Boeing, Fairchild, McDonnell Douglas және Lockheed/North American Rockwell консорциумы), олар конкурстың бұл кезеңінде өз жобаларын ұсынды. 1972 жылдың 10 қарашасында іріктеу кезеңі өтті, нәтижесінде Boeing және McDonnell Douglas компаниялары екі-екіден прототип дамытуға шарттар алды. Осыдан YC-14 және YC-15 ұшақтары пайда болды. Boeing YC-14 және McDonnell Douglas YC-15 екі ұшағы да конкурстың талаптарына көбінесе сай келді. Екі үлгінің де күтпегеннен жоғары соққысы болды, бұл олардың тиімділігін төмендетті. Ақырында, Lockheed C-130 Hercules ұшағының өндірісін жалғастыру экономикалық тұрғыдан тиімдірек деп танылды, себебі AMST оны алмастыруы мүмкін еді. C-130 ұшағы бүгінгі күнге дейін өндірісте. Boeing YC-14 ұшағының жоғары аэродинамикалық көтергішті қамтамасыз ету үшін қанаттың үстіңгі бетін үрлеу жүйесі екі реактивті қозғалтқышты пайдаланды, олар қанаттың ішкі бөлігіне және ерекше артқы жиек жапқыштарына жоғары жылдамдықты ауа ағынын бағыттады. Ірі көп бөлімді жапқыштар қанаттың артқы шетінен артқа және төмен қарай созылып, қанаттың ауданын ұлғайтып, қосымша көтергіш күшін жасады. Бұл қозғалтқыштардың орналасуымен күшейтілді, олардың қанаттың үстінен бағытталған реактивті ағыны одан да көп көтергіш күш тудырды. Сонымен қатар, қозғалтқыштардың қанат үстінде орналасуы олардың кір мен қоқысты жұтып алуына кедері келтірді және қозғалтқыш шуының бір бөлігін жерден жасырды, бұл ұшақты тыныш жақындау мүмкіндігіне ие етті. McDonnell Douglas YC-15 төрт қозғалтқышқа ие болды, ал Boeing нұсқасында екі қозғалтқыш болды. YC-15 STOL қабілеттерін арттыру үшін қанаттың 75 пайызынан астам бөлігін қамтитын қос жақшалы жапқыштарды қолданды. Құныны үнемдеу мақсатында, ол өзгертілген DC-8 шассисінің алдыңғы дөңгелегін және екі адамдық экипажға бейімделген DC-10 кабинасын пайдаланды, қысқа жолақта қону кезінде көрінуді жақсарту үшін екі төменгі терезені қосты. Стратегиялық және тактикалық миссиялардың маңыздылығы артуы 1979 жылдың желтоқсанында AMST бағдарламасының тоқтатылуына әкелді. Содан кейін, 1979 жылдың қарашасында C-X жұмыс тобы қажетті стратегиялық, тактикалық қабілеттері бар ұшақты әзірлеу үшін құрылды. C-X бағдарламасы кеңейтілген және жаңартылған YC-15 ұсынысын таңдады, ал бір прототип (72-1875) Pima әуе және ғарыш мұражайынан қайтарылып алынып, жаңартылды және ұшу сынақтары үшін Эдвардс Әуе базасына қайтарылды, оның нәтижелері кейіннен C-17 Globemaster III ұшағын дамытуға енгізілді.
The Advanced Medium STOL Transport project arose from a USAF requirement released in 1968. The official RFP was issued in 1972, asking for a C 130 class aircraft with short take off and landing capability. This included operating from a 2000 feet (610 m) semi prepared field with a radius with a payload. The C 130 of that era required about 4000 feet (1219 m) for this load. Five companies (Bell, Boeing, Fairchild, McDonnell Douglas and the Lockheed/North American Rockwell team) submitted designs at this stage of the competition. On 10 November 1972, the downselection was carried out, and Boeing and McDonnell Douglas won development contracts for two prototypes each. This resulted in the YC 14 and YC 15, respectively. Both the Boeing YC 14 and McDonnell Douglas YC 15 met the specifications of the contest under most conditions. Both types had higher drag than expected, which decreased performance. In the end, it was found more economical to just continue production of the Lockheed C 130 Hercules, which the AMST might have replaced. The C 130 continues in production to this date. On the Boeing YC 14, the upper surface blowing design for high aerodynamic lift used two jet engines that blew high velocity airstreams over the inboard section of the wing and over special trailing edge flaps. The large multisection flaps extended rearward and downward from the wing's trailing edge to increase the wing area, thus creating extra lift, which was further augmented by positioning the engines so their jet blast across the upper wing surfaces created still more lift. In addition, the placement of the engines above the wing prevented the engines from ingesting dirt and debris and shielded some of the engine noise from the ground so that the transport could make a quieter approach. The McDonnell Douglas YC 15 had four engines, while the Boeing version had two. The YC 15 used large double slotted flaps that extended over 75 percent of the wingspan to enhance STOL capabilities. To save costs, it used a modified DC 8 nosewheel unit and the DC 10 cockpit, adapted for a two person crew, with two lower windows for visibility during short field landings. The increasing importance of strategic vs. tactical missions eventually led to the end of the AMST program in December 1979. Then, in November 1979, the C X Task Force formed to develop the required strategic aircraft with tactical capability. The C X program selected a proposal for an enlarged and upgraded YC 15 and one prototype (72 1875) was reclaimed from the Pima Air & Space Museum refurbished and returned to Edwards AFB, CA for flight testing that was later incorporated into development of the C 17 Globemaster III.