Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз суретшісі және литограф (1836–1932)
French painter and lithographer (1836–1932)
Жюль Шере (31 мамыр 1836 – 23 қыркүйек 1932) – француз суретшісі және литограф, Белль Эпок кезеңінің плакат өнерінің шебері болған. Ол қазіргі заманғы плакат өнерінің әкесі деп есептеледі.
Jules Chéret (31 May 1836 – 23 September 1932) was a French painter and lithographer who became a master of Belle Époque poster art. He has been called the father of the modern poster.
Ерте өмір және мансап
Парижде қолөнершілердің кедей, бірақ шығармашыл отбасында туған Шерет өте шектеулі білім алды. Он үш жасында ол үш жылдық литография шәкірттігін бастады, ал кейін сурет салуға деген қызығушылығы оны Эколь-Националь де-Дезиндегі сурет салу курсына қатысуға жетеледі. Басқа көптеген жас суретшілер сияқты, Шерет Париж мұражайларын аралап, өткен мен қазіргі заманғы әртүрлі суретшілердің техникаларын зерттеді. 1859 жылдан 1866 жылға дейін ол Лондонда, Англияда литографияны үйренді, онда британдық плакат дизайны мен басып шығару тәсіліне күшті ықпал етті. Францияға оралғаннан кейін Шерет Эльдорадо, Олимпиа, Фоли Берже, Опера театры, Эте Альказар және Мулен-Руж сияқты кабарелер, музыка залдары мен театрлар үшін жарқын жарнама плакаттарын жасады. Ол Le Courrier français атты әпталық басылым үшін плакаттар мен иллюстрациялар жасады. Плакаттарды жинаушы Эрнест Майндронның айтуынша, ол 1884 жылы Gazette des Beaux Arts журналында суреттелген плакат туралы алғашқы мақаласын жазды, ал кейіннен 1886 жылы осы тақырыпта алғашқы кітабын (Les Affiches Illustrees) жариялады. Шерет Леон және Альфред Шубрак ағайындыларымен бірге суреттелген плакаттың алғашқы пионерлерінің бірі болды. 1870-ші жылдардың басында Шерет пен Шубрак ағайындылары техникалық жетістіктерді енгізу арқылы түсті литографияның құнын төмендетті.
Born in Paris to a poor but creative family of artisans, Chéret had a very limited education. At age thirteen, he began a three year apprenticeship with a lithographer and then his interest in painting led him to take an art course at the École Nationale de Dessin. Like most other fledgling artists, Chéret studied the techniques of various artists, past and present, by visiting Paris museums. From 1859 to 1866, he was trained in lithography in London, England, where he was strongly influenced by the British approach to poster design and printing. On returning to France, Chéret created vivid poster ads for the cabarets, music halls, and theaters such as the Eldorado, the Olympia, the Folies Bergère, Théâtre de l'Opéra, the Alcazar d'Été and the Moulin Rouge. He created posters and illustrations for the satirical weekly Le Courrier français. According to the poster collector Ernest Maindron, who wrote the first essay about the illustrated poster in the Gazette des Beaux Arts in 1884, and later published the first book on the subject (Les Affiches Illustrees) in 1886, Chéret, along with the brothers Léon and Alfred Choubrac, was among the pioneers of the illustrated poster. In the early 1870s, Chéret and the Choubrac brothers reduced the cost of colour lithography introducing technical advances.
Халықтың көбейіп кетуі
Оның туындыларына Жан Оноре Фрагонар және Антуан Ватто сияқты рококо суретшілерінің жұмыстарында бейнеленген ойын-қуаныш көріністері әсер етті. Оған деген сұраныс соншалықты күшті болды, ол өзінің бизнесін кеңейтіп, гастрольдік труппалардың, қалалық фестивальдердің, содан кейін сусындар мен ликерлердің, парфюмерияның, сабынның, косметиканың және фармацевтикалық өнімдердің жарнамаларын жасауды қолға алды. Ақырында ол өзінің клиенттерінің қатарына теміржол компанияларын және бірнеше өндіріс кәсіпорындарын қосып, жарнама саласындағы маңызды тұлғаға айналды. Оның жұмысы танымал бола бастағанда, оның тартымды және еркін мінезді әйелдерді бейнелейтін үлкен плакаттары кең аудиторияға жетті, соның салдарынан сарапшылар оны "әйелдердің азаттығының әкесі" деп атады. Ол кезге дейін әйелдер өнерде проститутка немесе қатал діншіл ретінде суреттелген. Шеренің плакаттарындағы әйелдер – қуанышқа толы, әдемі және жанды "Шереттер" (халық арасында осылай аталған) ешқайсысына ұқсамайтын. Бұл Париж әйелдері үшін еркіндік болды және Парижде әйелдер бұрын тыйым салынған іс-әрекеттерге, мысалы, ашық киім киюге және қоғамда темекі шегуге мүмкіндік беретін ашық атмосфераны қалыптастырды. Бұл "Шереттер" кеңінен танылып, есімдері жиі айтылды, сол кездегі бір жазушы: «Парижді оның "Шереттері" (sic)сыз көзге елестету мүмкін емес» деді. 1895 жылы Шере «Maîtres de l'Affiche» жинағын жасады, бұл тоқсан жеті париждік суретшінің ең үздік туындыларын кіріктірген, кішкентай көлемдегі суреттердің маңызды жинағы болды. Оның жетістігі плакат суретшілері мен кескіншілерінің жаңа буынының пайда болуына түрткі болды, мысалы, Шарль Гесмар және Анри де Тулуз-Лотрек. Оның шәкірттерінің бірі Жорж де Фёре болды. Қартайған шағында Шерет Францияның Оңтүстік жағалауындағы Ницца қаласына көшіп, жағымды климатта өмір сүрді. 1932 жылы тоқсан алты жасында қайтыс болды және Париждің Монмартр ауданындағы Сен-Винсент зиратына жерленді.
His works were influenced by the scenes of frivolity depicted in the works of Rococo artists such as Jean Honoré Fragonard and Antoine Watteau. So much in demand was he, that he expanded his business to providing advertisements for the plays of touring troupes, municipal festivals, and then for beverages and liquors, perfumes, soaps, cosmetics and pharmaceutical products. Eventually he became a major advertising force, adding the railroad companies and a number of manufacturing businesses to his client list. As his work became more popular and his large posters displaying modestly free spirited women found a larger audience, pundits began calling him the "father of the women's liberation." Women then had previously been depicted in art as prostitutes or puritans. The women of Chéret's posters, joyous, elegant and lively—'Cherettes', as they were popularly called—were neither. It was freeing for the women of Paris, and heralded a noticeably more open atmosphere in Paris where women were able to engage in formerly taboo activities, such as wearing low cut bodices and smoking in public. These 'Cherettes' were widely seen and recognised, and a writer of the time said "It is difficult to conceive of Paris without its 'Cheréts' (sic)." In 1895, Chéret created the Maîtres de l'Affiche collection, a significant art publication of smaller sized reproductions featuring the best works of ninety seven Parisian artists. His success inspired an industry that saw the emergence of a new generation of poster designers and painters such as Charles Gesmar and Henri de Toulouse Lautrec. One of his students was Georges de Feure. In his old age Chéret retired to the pleasant climate of the French Riviera at Nice. He died in 1932 at the age of ninety six and was interred in the Cimetière Saint Vincent in the Montmartre quarter of Paris.
Мұра
1890 жылы француз үкіметі графика өнеріне елеулі үлес қосқаны үшін оған Легион-д'онёр орденін табыс етті. Оның суреттері белгілі бір құрметке ие болғанымен, оны бүгінге дейін еске алатыны – бастапқыда тек күнкөрісі үшін жасаған, бірақ ақырында оған адал болған жарнама плакаттарын жасау еңбегі. Ол коммерция мен өнеркәсіптің қажеттіліктерін қанағаттандыратын жаңа өнер түрін жасағаны үшін марапатталды. Эдмон де Гонкур оның құрметіне өткізілген банкетте Шеретті "Париж қабырғаларының алғашқы суретшісі, плакат өнерін ойлап тапқан адам" деп атады. 1933 жылы Париждегі беделді "Күзгі салон" көрмесінде оның өлімінен кейін туындылары көрсетілді. Соңғы жылдары Шеренің плакаттары әлемнің түкпір-түкпірінен коллекционерлердің ықыласына бөленді.
He was awarded the Légion d'honneur by the French Government in 1890 for his outstanding contributions to the graphic arts. Although his paintings earned him a certain respect, it was his work creating advertising posters, taken on just to pay his bills but eventually his dedication, for which he is remembered today. The award was given to him for creating an art form that meets the needs of Commerce and industry. Edmond de Goncourt recognized Chéret as "the first painter of the Paris wall, the inventor of the art in the poster" when he toasted the artist at the banquet held in his honor. In 1933 he was honoured with a posthumous exhibition of his work at the prestigious Salon d'Automne in Paris. Over the years, Chéret's posters became much sought after by collectors from around the world.