Пирамида дюймі: ежелгі өлшемдер туралы пайымдаулар

Кіріспе

Пирамида зерттеушілері қолданатын, ежелгі заманда қолданылған деген шамаланған өлшем бірлігі. Пирамидалық дюйм – пирамида зерттеушілерінің ежелгі заманда қолданылғандығын айтатын өлшем бірлігі.

Тарих

Гизаның Ұлы пирамидасын салғандар қазіргі заманғы өлшемдерге байланысты өлшем бірліктерін қолданған деген алғашқы ұсынысты Оксфорд астрономиясының профессоры Джон Гривс (1602–1652) жасады. Ол пирамиданы өлшеу үшін 1638 жылы Египетке сапар шекті. Оның ізденістері «Пирамидография» (1646) еңбегінде және анонимді трактатта, автор аты көрсетілмей жарияланды. Бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, Гривстің өлшемдері мен Наполеонның Египет және Сириядағы жорығы кезінде француз инженерлері жасаған қосымша өлшемдерді Джон Тейлор (1781–1864) зерттеді. Тейлордың сөзіне қарағанда, өлшемдер ежелгі адамдар қазіргі британдық дюймнен шамамен 1/1000 үлкен өлшем бірлігін қолданғанын көрсеткен. Осыдан «пирамида дюймі» деген атау пайда болды. Тейлор «пирамида дюймін» «қасиетті шынтақ» өлшемінің 1/25 бөлігі деп санады. «Қасиетті шынтақ» – бұл Исаак Ньютон бұрын болғанын болжаған, ортаңғы саусақтың ұшынан шыбыққа дейінгі қол ұзындығына негізделген ежелгі өлшем бірлігі. Басты аргумент – пирамиданың төрт қабырғасының жалпы ұзындығы пирамида дюймімен өлшенгенде 36524 (бір жылдағы күндер санының 100 еселенгені) болар еді. Тейлор және оның ізбасарлары, соның ішінде Шотландия Корольдік астрономы Чарльз Пиацци Смит (1819–1900) пирамидалардың өлшемдері мен Жердің геометриясы және Күн жүйесі арасында көптеген айқын сәйкестіктерді тапты. Олар британдық өлшемдер жүйесінің өте көне, тіпті құдайдан тараған жүйеден алынғанына келді. 19-шы ғасыр мен 20-шы ғасырдың басында бұл теория Ұлыбритания мен АҚШ метрикалық жүйені қабылдауы керек пе, жоқ па деген пікірталасқа елеулі үлес қосты. Тейлор мен Смит теориясы келесі онжылдықтарда көптеген белгілі жақтастар мен қарсыластар тапты, бірақ 19-шы ғасырдың соңына қарай ол негізгі ғылыми қолдауын жоғалтты. Теорияға ең ауыр соққыны египтолог Флиндерс Петри (1853–1942) жасады, оның әкесі оған сенуші болған. Петри 1880 жылы Египетке жаңа өлшемдер жасау үшін барғанда, пирамиданың бұрынғы есептеулерден бірнеше фут кішірек екенін, соның ішінде жоғалған қалқасының да болмағанын анықтады. Бұл теорияны күйретіп, Петри оны жоққа шығарды, «пирамида дюймі» немесе 25,025 британдық дюймге тең шынтақ өлшемінің қолданылуына немесе болуына куә болатын нақты мысал жоқ деп жазды. Қазіргі таңда пирамида дюйміне ғылыми қолдау жоққа шығарылған сияқты. Оны растайтын тікелей дәлелдер табылмаған.

The first suggestion that the builders of the Great Pyramid of Giza used units of measure related to modern measures is attributed to Oxford astronomy professor John Greaves (1602–1652), who journeyed to Egypt in 1638 to make measurements of the pyramid. His findings were published in his Pyramidographia (1646) and under his name in an anonymous tract. More than a century later, Greaves' measurements and additional measurements made by French engineers during Napoleon's campaign in Egypt and Syria, were studied by John Taylor (1781–1864). Taylor claimed that the measurements indicated that the ancients had used a unit of measure about 1/1000 greater than a modern British inch. This was the origin of the "pyramid inch". Taylor regarded the "pyramid inch" to be 1/25 of the "sacred cubit", ancient unit based on the forearm length from the tip of the middle finger to the bottom of the elbow, whose existence had earlier been postulated by Isaac Newton. The principal argument was that the total length of the four sides of the pyramid would be 36524 (100 times the number of days in a year) if measured in pyramid inches. Taylor and his followers, who included the Astronomer Royal of Scotland Charles Piazzi Smyth (1819–1900), also found numerous apparent coincidences between the measurements of the pyramids and the geometry of the earth and the solar system. They concluded that the British system of measures was derived from a far more ancient, if not divine, system. During the 19th and early 20th centuries, this theory played a significant role in the debates over whether Britain and the United States should adopt the metric system. The theory of Taylor and Smyth gained many eminent supporters and detractors during the following decades, but by the end of the 19th century it had lost most of its mainstream scientific support. The greatest blow to the theory was dealt by the Egyptologist Flinders Petrie (1853–1942), whose father was a believer. When Petrie went to Egypt in 1880 to perform new measurements, he found that the pyramid was several feet smaller than previously believed, including the missing capstone. This so undermined the theory that Petrie rejected it, writing "there is no authentic example, that will bear examination, of the use or existence of any such measure as a ‘Pyramid inch,’ or of a cubit of 25.025 British inches." The pyramid inch now appears to have no significant scientific support. No direct evidence for it has ever been found.