Кіріспе

Маргарет Бургундиялық (1290 – 30 сәуір 1315) – Франция және Наварра королевасы, король Людовик X-тің бірінші әйелі болған. Бірақ, ол Франция королевасы болған кезеңнің бәрінде түрмеде қамауда болды.

Өмір

Маргарет 1290 жылы дүниеге келген. Ол Бургундия герцогы Роберт II (1248–1306) мен Францияның Агнесінің (1260–1327) екінші қызы, Франция королі Людовик IX және Прованстың Маргаретінің кіші қызы болды. Осылайша, ол Капетия әулетінің бір тармағы – Бургундия әулетінің мүшесі еді. 1305 жылы Маргарет өзінің бірінші туысы Луиге тұрмысқа шықты, ол қайтыс болған анасы, королева Иоанна I-ден Наварра тажын мұра еткен еді. Олардың Жоанна (1312 жылы туылған, 1349 жылы қайтыс болған) есімді бір қызы болды. 1314 жылдың басында Маргарет Тур-де-Несль ісінде неке бұзу әрекетіне қатысқан деп айыпталды. Оның қайын қарындасы, Францияның Изабелласы оған қарсы куәлік берді, содан кейін Маргарет қайын қарындасы мен қызы Бургундиялық Бланшпен бірге Шато-Гейлардқа қамалды. Сол жылдың қараша айында Наварраның Людовик I Франция тағына Людовик X ретінде отырды, осылайша Маргарет Франция патшайымы атанды. Бірақ ол тұтқында болды, себебі Людовик оның неке бұзғаны үшін салдарынан бас тартпады және оны патшайым ретінде таққа отырғызбады. Папаның болмауына байланысты Луидің некесін жоюға мүмкіндігі болмады. Түрмедегі жағдай нашар болғандықтан, королева Маргарет суық тиіп, 1315 жылы қайтыс болды, бірақ басқа деректерде оның тұншықтырылып өлтірілгені айтылады.

Мұра

Маргареттің қызы Жоан кейіннен Жоан II (1311–1349 жж.) ретінде Наварраның патшайымы болды. Анасының ізгіліксіздік жасады деген күдік болғандықтан, оның әкесі кім екендігі күмәнді болды. Луи өлім төсегінде Жоанды қызы деп ресми түрде мойындады. 1361 жылы Маргареттің мұрагерлік құқығы Бургундия герцогы Филипп I (оның шөбересі) ерте қайтыс болғанда маңызды рөл атқарды, себебі Бургундияның ең жақын мұрагерлері Маргарет пен оның қарындасы Ақсақ Жоанның ұрпақтары еді. Маргареттің немересі және мұрагері Наварраның Карл II тұңғыш туғандық құқығы бойынша герцогтікті талап етті, ал Ақсақ Жоанның ұлы Францияның Иоанн II герцогтарға бір буын жақын болғандықтан, жақындық негізінде талап етті. Иоанн патша болып, өзінің пайдасына шешім қабылдап, Бургундия герцогы болды, кейін герцогтікті ұлы Филипп Батылға сыйлады.

Көркем шығармаларда

Маргарет Морис Друонның "Les Rois Maudits" (Қарғысқа ұшыраған патшалар) тарихи романдары сериясындағы 1955 жылғы "Le Roi de Fer" және "La Reine Étranglée" романдарының кейіпкері ретінде бейнеленген. Ол 1972 жылғы француз мини-сериалында Мюриэль Баптист [fr] және 2005 жылғы бейімделуінде Хелен Филлиерс рөлін ойнады. Маргарет "Knightfall" тарихи драмасының екінші маусымында маңызды рөлде пайда болады, оны Клементина Николсон сомдайды.