Кіріспе

Армстронг Уитворт Сискин – британдық ұшақ өндіруші Армстронг Уитворт Эйркрафт компаниясы әзірлеген және шығарған жартылай қанатты бір орындық күрес ұшағы. Ол сонымен қатар Корольдік Әуе күштерінде (RAF) пайдаланылған алғашқы толығымен металлдан жасалған ұшақ болды, сондай-ақ Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін қызметке кірген алғашқы жаңа ұшақтардың бірі еді. Сискин ұшағының дамуына RAF-тың Type I спецификациясы зор әсер етті, оның ішінде ABC Dragonfly радиалды қозғалтқышын алғаш рет пайдалану да болды. 1919 жылдың мамыр айында алғашқы ұшуын жасаған Сискин, Dragonfly қозғалтқышының нашар жұмыс істеуіне қарамастан, жақсы қасиеттерге ие болды. Келесі жылы Армстронг Сиддли Ягуар қозғалтқышы орнатылды және 1921 жылдың 20 наурызында осы қозғалтқышпен ұшу жасалды. Әуе министрлігінің 14/22 спецификациясына жауап ретінде ұшақ толығымен металл конструкциямен қайта жобаланды және 1922 жылы тапсырыстар қабылданды. 1924 жылдың мамыр айында RAF-тің алғашқы Siskin III ұшақтары RAF Нортхолт әуежайындағы 41-эскадрильяға жеткізілді. Осы типтегі ұшақтарды 11 эскадрилья пайдаланды. Ұшқыштар арасында үлкен танымал болған ол сегіз жылдан астам қызмет етті, соңғысы 1932 жылдың қазан айында Бристоль Бульдогс ұшақтарымен ауыстырылды. RAF-тан басқа, көптеген елдер Сискин ұшағын бағалап, бірнеше тапсырыс берді. Канада Корольдік Әуе күштері (RCAF) 1920 жылдардың соңында бұл типті енгізіп, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай Siskins ұшақтарын пайдалануын тоқтатты. Бірнеше Сискин ұшақтары түрлі әуе жарыстарына қатысты.

Өмірбаян

Армстронг Уитворт Сискин – Сиддли Дизи S. R.2 Сискиннің жетілдірілген нұсқасы, оны Сиддли Дизи Мотор Кар Компаниінің майоры Ф. М. Грин (бұрынғы Корольдік ұшақ фабрикасының бас инженері) жобалаған. SR.2 Siskin – ағаш және матадан жасалған, бір қанатты биплан. Оның пішіні тікбұрышты, соққыны азайтуға бағытталған жақсы мүмкіндіктерге көңіл жеткіліксіз бөлінген. Алғашқы үміттерге қарамастан, Dragonfly сәтсіз болды, оның қуаты аз, сенімсіз және қызып кетуге бейімді, ал шамадан тыс діріл бірнеше сағат қолданудан кейін коленвалдың бұзылуына әкелді. Қозғалтқышқа қарамастан, Siskin жалпы жақсы қасиеттерді көрсетті, тұрақтылығы мен басқарылуы жақсы болды, сондай-ақ RAF тапсырыстары үшін тікелей бәсекелестерінен басым өнімділікке ие болды. Сиддли Дизи RAF 8 он төрт цилиндрлі радиалды қозғалтқышының дизайнын және оның авторы Сэм Д. Херонды мұра етті. 1920 жылға қарай, бұл қозғалтқыш, Ягуар ретінде, Dragonfly-ді алмастыруға жеткілікті деңгейде жетілді. 1922 жылы Әуе министрлігі 14/22 нөмірлі талапнама бір орындық, жоғары өнімділікті, металлдан жасалған ұшаққа қатысты жарияланды. Siskin осы талапнамаға ұсынылып, бір Ягуар қозғалтқышымен жабдықталған прототипке тапсырыс берілді. Қозғалтқышты алмастырудан басқа, майор Грин оны толығымен металлдан жасалған конструкциямен қайта жобалады, осылай Siskin III пайда болды. Толығымен металлдан жасалған Siskin британдық әскери авиациясының металлға көшуіне бастама болды.

Өндіріске енгізу

1922 жылғы 13 қазанда үш ұшаққа алғашқы келісімшарт жасалды, ал 1923 жылғы 26 қаңтарда тағы алты ұшаққа тапсырыс берілді, соның ішінде екі орынды бір нұсқасы да болды. Siskin III алғашқы ұшуын 1923 жылғы 7 мамырда жасады. Жоғары жылдамдықтағы қанаттардың істемеуіне жол бермес үшін, олардың пішіні өзгертілді, өйткені мұндай жағдай бір сынақ ұшу кезінде орын алған болатын. Одан кейін Армстронг Уитворт Siskin стандартты үлгісінің құрылысын бастады, алғашқылары 1924 жылдың қаңтарында Корольдік әуе күштеріне (RAF) жеткізілді. Румыния 65 ұшаққа тапсырыс берді, бірақ 1925 жылғы 18 ақпанда Ковентридегі Уитли абаттығында болған қазалық оқиғадан кейін тапсырыстың орындалуы тоқтатылды, онда румын пилоты ұшып тұрғанда қаза тапты. Алайда, Франция тарапынан жасалған саяси қысым да тапсырыстың тоқтатылуына себеп болуы мүмкін. Siskin IIIA – 1926 жылы алғаш рет тапсырыс берілген негізгі өндіріс үлгісі, және RAF үшін көптеп сатып алынған алғашқы толық металл каркасты ұшақ болды. Бұл үлгі Jaguar IV қозғалтқышымен жабдықталуы тиіс еді, бірақ оның орнына суперкомпрессорлы Jaguar IVA қозғалтқышы орнатылды. Суперкомпрессор 3048.00 метрден төменгі биіктікте өнімділікке көп әсер етпеді, бірақ одан жоғары биіктікте жылдамдық пен көтерілуді айтарлықтай жақсартты. Atlas ұшағына деген өндіріс сұранысының артуына байланысты, Siskin IIIA өндірісінің бір бөлігі Blackburn, Bristol, Gloster және Vickers компанияларына жүктелді.

Корольдік әуе күштері

1924 жылдың мамыр айында RAF-тің алғашқы Siskin III үлгілері No. 41-эскадрильяға Нортхолт әуежайына жеткізілді. Siskin III ұшқыштары арасында өте танымал болды, өйткені бұл ұшақ жоғары маневрленетін, бірақ сәл жеткіліксіз қуатты болды. 1925 жылдан 1931 жылға дейін Siskin ұшақтары RAF ұшу көрмелерінде жиі көрсетілді. Бір ерекше көрсетілім – үш ұшақты аралық қанат тіректері арқылы арқандармен байланыстыру, мұнда соңғы маневр орындалғанға дейін осы арқандарды үзбеу үшін ұшқыштардың сақтықпен ұшуы қажет болды. 1926 жылдың қыркүйегінде жақсартылған Siskin IIIA үлгісінің алғашқы партиясы No. 111-эскадрильяға жеткізілді. Барлығы, Siskin RAF-тің он бір эскадрильясында қолданылды. 1931 жылға қарай бұл үлгінің ескіргені байқалды, соның салдарынан Әуе министрлігі оларды жөндеуді немесе оларды ауыстыру үшін жаңадан салынған истребительдерді сатып алуды қарастырды. 1932 жылдың қазан айында RAF қызметіндегі соңғы Siskin ұшақтары алынып тасталды, олардың орнына жаңа және қабілетті Bristol Bulldog ұшақтары келді. Ол шаңғылармен жабдықталып, біраз уақыт бойы тәжірибелік мақсатта ұшырылды.

Канада

1926 және 1939 жылдар аралығында Канадада көптеген "Сискин" ұшақтарынан тұратын үлкен эскадрилья жұмыс істеді. 1926 жылы Ұлыбритания Әуе министрлігі Канадаға екі "Сискин III" ұшағын жіберді, оларды Канада Корольдік Әуе Күштері (RCAF) сынақ ұшқышы Кленнелл Х. Дикинс қысқы жағдайда сынақтан өткізді. "Сискин" RCAF сатып алған кезде заманауи тип деп есептелді, сондықтан RCAF "Mark IIIA" нұсқасын сатып алуды жөн көрді. Канаданың сатып алуына жаңадан құрастырылған ұшақтар да, RAF-тан алынған қолданылған "Сискин" ұшақтары да, көптеген RCAF эскадрильяларына жеткізілді. Эскадрилья Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін "Сискин" ұшақтарын пайдалануды жалғастырды, содан кейін олар тез арада қызметтен шығарылып, "Hawker Hurricane" монопландарымен алмастырылды. RCAF "Сискин" ұшақтарын қызметтен шығарғаннан кейін, ұшақтардың корпустары оқу мақсатында пайдалану үшін әртүрлі техникалық оқу орталықтарына берілді. RAF-тағы әріптестері сияқты, 1929 жылы Онтарио штатындағы Борден лагерінде үш ұшақты "Сискин" әуе демонстрациялық тобы құрылды – RCAF-тың алғашқы ресми ұшу демонстрациялық тобы. Акробатикалық команда елдің барлық аймақтарында танымал жеке және топтық көрсетулер ұйымдастырды.

Әуе жарыстары

Сискин жиі әуе жарыстарына қатысып, көбінесе осындай шараларда жеңіске жетті. 1924 жылғы Патша кубогының әуе жарысына бірнеше дана қатысты, олардың бірі төртінші орын алғанына қарамастан, трассаны ең жылдам уақытта өтті. 1925 жылғы Король кубогында ұшу лейтенанты Барнард басқарған Siskin V жеңімпаз атанды, ол шамамен жылдамдыққа қол жеткізгені хабарланды.