Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1980 жылғы Джон Сладектің ғылыми-фантастикалық романы
1980 science fiction novel by John Sladek
«Родерик, немесе Жас машинаның тәрбиесі» – американдық жазушы Джон Сладектің 1980 жылғы ғылыми-фантастикалық романы. Ол Филип К. Дик сыйлығына үміткер болды және 1983 жылы «Родерик Рандомда, немесе Жас машинаның одан әрі білімі» романымен жалғасты. Екі кітап бастапқыда бір, ұзақ роман ретінде жоспарланған, ал 2001 жылы «The Complete Roderick» деген атпен қайта басылды. Ол Дэвид Принглдің «Ғылыми фантастика: Ең жақсы 100 роман» кітабына қосылды.
Roderick, or The Education of a Young Machine is a 1980 science fiction novel by American writer John Sladek. It was nominated for a Philip K. Dick Award and was followed in 1983 by Roderick at Random, or Further Education of a Young Machine. The two books were originally intended as a single longer novel, and were finally reissued together in 2001 as The Complete Roderick. It was included in David Pringle's book Science Fiction: The 100 Best Novels.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Атау кейіпкері – зиялы робот, алғаш рет ойлап табылган. Кіріспе тарауларда Родериктің жаратылуы суреттеледі және оның санасы (бастапқыда денесіз компьютерлік бағдарлама түрінде) бірнеше санау деңгейлері арқылы дамиды. Соңында Родерикке қарапайым дене беріледі және түрлі оқиғалардың нәтижесінде ол әлемде жалғыз қалады. Адамдық әдет-ғұрыптарды толық түсінбеуі мен оны жасаған жобаға байланысты туған құпиялардың салдарынан, ол беймәлім түрде түрлі қылмыстық амалдардың және басқа да жағымсыз жағдайлардың ортасына ілігеді.
The title character is an intelligent robot, the first to be invented. The opening chapters describe the creation of Roderick and show his mind (at first consisting of a bodiless computer program) developing through several stages of awareness. Finally, Roderick is given a rudimentary body and, through a series of misadventures, finds himself alone in the world. Due to his sketchy understanding of human customs, and intrigues surrounding the project that created him, he unwittingly becomes the center of various criminal schemes and other unfortunate events.
Негізгі тақырыптар
Родерик кітаптары көптеген жағынан зиялы машиналар идеясымен байланысты философиялық мәселелерді терең зерттегенмен, олардың сюжеті (Сладекке тәндей) көтеріңкі фарс пен сатираға толы. Адамзаттың барлық мекемелері дерлік, әсіресе академиялық орта мен үкімет, өте нашар басқарылатындығын көрсетеді (Родерик жобасы бастапқыда зор алаяқтық болып табылады), ал қазіргі қоғамның компьютерленуі адамдарға көптеген қиындықтар тудырады, бірақ Родерик оны өзінің пайдасына айналдыра алады. Кітап бойына созылатын бір қызық жайт – Родерик адам сияқты көрінбесе де, адамдар оның робот екеніне сенбейді немесе оны байқамайды, оның орнына ақылдан адасқан адам немесе мүмкіндігі шектеулі бала ретінде қарастырады; бірақ, Кандид немесе «Идиоттан» Принц Мышкин сияқты, ол ешқашан шағымданбайды және әрқашан жағынуға тырысады. Бұл оқиға сонымен қатар Сладекке тән әдеттегі сөзжұмбақтарымен және басқа ғылыми-фантастикалық тақырыптарға, әсіресе Айзек Азимовтың робототехниканың үш заңына сатиралық сын-ескертпелермен толы.
Though the Roderick books are in many ways serious examinations of philosophical issues surrounding the idea of intelligent machines, their plot is (typically for Sladek) propelled by energetic farce and satire. Nearly every human institution, particularly academia and government, is portrayed as grievously incompetent (the Roderick project itself is originally an elaborate fraud), and the growing computerization of modern society causes no end of trouble for people—though Roderick is able to turn it to his advantage. A running joke throughout is that although Roderick is not particularly human looking, people are unable to believe that he is a robot or simply fail to notice, and treat him instead as an insane man or a disabled child; but, like Candide or Prince Myshkin (from The Idiot), he never complains and always seeks to please. The story is also peppered with Sladek's usual puns and word games, and satirical jabs at other science fiction themes, particularly Isaac Asimov's Three Laws of Robotics.