Көз қабағындағы ісік және оның емделуі

Кіріспе

саңырауқұлақтар туысы

мейбомдық кістік липогранулемасы

| айтылуы = /k//ə/'/l//eɪ//z//i//ə//n/
| саласы = Офтальмология, оптометрия
| белгілері = Қақпақтың ортасында пайда болатын, қызыл, ауыртпайтын кіст. Бұл мейбомдық бездің бітелгенінен туындайды. Әдетте қақпақтың ортасында пайда болады, қызыл түсті және ауыртпайды. Халазион, көздің ішіндегі іріңдік немесе безді бітеліп тұрған қатайған майлардан пайда болуы мүмкін. Көздің ішіндегі іріңдік және целлюлит бір-біріне ұқсас болуы мүмкін. Көбінесе 30-50 жас аралығындағы адамдарда кездеседі, ерлер мен әйелдерде тең дәрежеде кездеседі. Бұл термин грекше халазион (χαλάζιον) сөзінен шыққан, ол "кішкентай бұрқасын" дегенді білдіреді.

Асқынулар

Үлкен халазион мүйіз қабығына қысым салғандықтан астигматизмге алып келуі мүмкін. Лазерлік көз хирургиясы мүйіз қабығының құрылымын әлсірете отырып, оның бөліктерін күйдіру арқылы пішіндеуді қамтиды, сондықтан операциядан кейін адамдар кішкентай халазиондардан мүйіз қабығы деформациясына бейімделуі мүмкін. Кортикостероид инъекциясының салдары ретінде гипопигментация және май тінінің жоғалуы болуы мүмкін, бірақ конъюнктива арқылы инъекция жасағанда бұл жағдай сирек кездеседі. Егер халазион бір және сол жерде қайта-қайта пайда болса, онда бұл майлы бездің қатерлі ісігінің (sebaceous carcinoma) сирек белгісі болуы мүмкін.

Диагностика

Кейде халазион немесе май безінің кистасы көздің ісігі (шейін) деп жаңылыстырылуы мүмкін.

Жалпы қарастыру

Халазия көбінесе бірнеше ай ішінде қосымша емдеусіз жоғалады, ал дерлік барлығы екі жыл ішінде сіңіріледі. Сауығу процесін жеңілдету үшін, зардап шеккен көзге күніне 4 рет, шамамен 10-15 минутқа ылғалды, жылы компресс қоюға болады. Бұл тұрып қалған майды жұмсарту арқылы өздігінен ашылуына, дренаж жасауға және жазылуына көмектеседі. Сонымен қатар, кірпік тамырының түбіндегі қақпақ шетін майлы қалдықтарды кетіру үшін жуғыш кенеп пен жұмсақ (балалар) шампуньмен сүртіп тазалау пайдалы. Жергілікті антибиотиктерді (мысалы, хлорамфеникол немесе фузид қышқылы) көз тамшылары немесе майлар кейде бастапқы жедел инфекция кезінде қолданылады, бірақ халазияны емдеуде олардың тиімділігі шамалы. Егер халазия үлкейе берсе немесе бірнеше ай ішінде жазылмаса, кішкентай зақымдарға кортикостероид инъекциясы жасалуы мүмкін. Үлкендерін жергілікті анестезиямен хирургиялық жолмен алып тастауға болады. Бұл әдетте қақпақтың астынан жасалады, себебі теріде із қалдырмау мақсатында. Алайда, егер халазия қақпақтың сыртқы қабатының астында орналасса, қақпаққа қажетсіз зақым келтірмеу үшін жоғарыдан кесу оңайырақ болуы мүмкін. Көз қабағының эпидермисі әдетте жақсы жазылады және көзге түсетін із қалдырмайды. Халазияның құрылысына байланысты, хирургиялық араласу әртүрлі болуы мүмкін: сұйық заттарды минималды инвазиямен, жай ғана тесіп, қоршаған тіндерге қысым жасау арқылы оңай алып тастауға болады, ал қатайған заттарды алып тастау үшін көбінесе үлкен кесу қажет, осы кесу арқылы оларды сыпырып шығаруға болады. Қалған заттар келесі сауығу процесінде, әдетте, құрғақ жылуды үнемі қолдану арқылы метаболизмге ұшырауы керек. Үлкен халазияны алып тастау қақпақтың айналасында көрінетін гематомаға әкелуі мүмкін, ол үш-төрт күн ішінде жоғалады, ал ісіну ұзаққа созылуы мүмкін. Халазияны алып тастау амбулаториялық емдеу болып табылады және әдетте он бес минуттан аспайды. Дегенмен, инфекция және қақпақтың ауыр зақымдану қаупіне байланысты, мұндай процедураларды тек медицина қызметкері ғана орындауы керек. Халазия қайталануы мүмкін, сондықтан олардың ісік еместігін анықтау үшін биопсия жасалады.

Chalazia will often disappear without further treatment within a few months, and virtually all will resorb within two years. Healing can be facilitated by applying a moist warm compress to the affected eye for approximately 10–15 minutes, 4 times per day. This promotes opening, drainage, and healing by softening the hardened oil that is occluding the duct. In addition, it is helpful to scrub the lid margin (at the base of the eyelashes) with a washcloth and mild (baby) shampoo, which removes oily debris. Topical antibiotic eye drops or ointment (e. g., chloramphenicol or fusidic acid) are sometimes used for the initial acute infection, but are otherwise of little value in treating a chalazion. If they continue to enlarge or fail to settle within a few months, smaller lesions can be injected with a corticosteroid. Larger ones can be surgically removed using local anesthesia. This is usually done from underneath the eyelid to avoid a scar on the skin. If the chalazion is located directly under the eyelid's outer tissue, however, an excision from above may be more advisable so as not to inflict any unnecessary damage on the lid itself. Eyelid epidermis usually mends well, without leaving any visible scar. Depending on the chalazion's texture, the excision procedure varies: while fluid matter can easily be removed under minimal invasion, by merely puncturing the chalazion and exerting pressure upon the surrounding tissue, hardened matter usually necessitates a larger incision, through which it can be scraped out. Any residual matter should be metabolized in the course of the subsequent healing process, generally aided by regular appliance of dry heat. The excision of larger chalazia may result in visible hematoma around the lid, which will wear off within three or four days, whereas the swelling may persist for longer. Chalazion excision is an ambulant treatment and normally does not take longer than fifteen minutes. Nevertheless, owing to the risks of infection and severe damage to the eyelid, such procedures should only be performed by a medical professional. Chalazia may recur, and they will usually be biopsied to rule out the possibility of a tumour.

Хирургиялық операция

Халазиондық операция – бұл қарапайым процедура, ол көбінесе күндізгі стационарда жасалады және адамға қосымша медициналық күтім алу үшін ауруханада қалудың қажеті жоқ. Көз қабағына жергілікті анестетик егіледі, қабаққа қысқыш қойылады, содан кейін қабақ кері бұрылады, қабақтың ішкі бетіне тілік жасалады, халазион ағызылып, кюреттамен қабысқан тінімен бірге алынады. Жоғарғы қабақтағы мүжік кейбір адамдарға қабақты жымырғанда сезім тудыруы мүмкін. Операция сау тіндерге зақым келтіретіндіктен (тінге сызат түсіру арқылы немесе тіпті блефарит тудыруы мүмкін), басқа мүмкіндіктер болған жағдайда, аз инвазивті емдеуге басымдық беріледі. Халазионды алып тастау операциясы жергілікті немесе жалпы анестезия астында жүргізіледі. Көбінесе балаларға жалпы анестезия жасалады, олардың тыныш болуын және көзге зақым келмеуін қамтамасыз ету үшін. Ересектерге жергілікті анестезия қолданылады, ол қабаққа шағын инъекция арқылы егіледі. Инъекцияның дискомфортын азайту үшін жергілікті түрде қолданылатын анестезиялық крем көмектеседі. Халазионның мөлшеріне байланысты оны екі тәсілмен алып тастауға болады. Шағын халазиондар қабақтың артқы жағындағы кішкентай тілік арқылы алынады. Хирург қабақты көтеріп, оның артқы бетіне қол жеткізіп, халазионның үстінен шамамен 3 мм тілік жасайды. Содан кейін ісік алынып тасталады және операциядан кейін қан кетуін тоқтату үшін бірнеше минут бойы қысым көрсетіледі. Шағын халазиондарды хирургиялық емдеу үшін тігіс қажет болмайды, себебі тілік қабақтың артқы жағында жасалғандықтан көрінбейді және косметикалық нәтижесі өте жақсы. Үлкен халазиондар қабақтың алдыңғы жағындағы тілік арқылы алынады. Үлкен халазиондар көбінесе қабақтың терісіне қысым жасайды, сондықтан дәрігерлер оларды осылай алып тастауды жөн көреді. Тілік әдетте 3 мм-ден аспайды және ол халазионның үстінен жасалады. Ісік алынып тасталады, содан кейін тілікке қысым жасалады, қан кетуін болдырмау үшін. Бұл типтегі операция өте жіңішке тігістермен жабылады. Олар көзге түспейді және әдетте операциядан кейін бір апта ішінде алынып тасталады. Халазиондар сирек қауіпті болғанымен, халазионның немесе оның бір бөлігін рак клеткаларын тексеру үшін зертханаға жіберу жиі кездеседі. Сәтті емделу көрсеткіші 77%-дан 93%-ға дейін жетеді. Бұл хирургиялық еммен бірдей нәтиже беруі мүмкін.

Chalazion surgery is a simple procedure that is generally performed as a day operation, and the person does not need to remain in the hospital for further medical care. The eyelid is injected with a local anesthetic, a clamp is put on the eyelid, then the eyelid is turned over, an incision is made on the inside of the eyelid, and the chalazion is drained and scraped out with a curette. A scar on the upper lid can cause discomfort as some people feel the scar as they blink. As surgery damages healthy tissue (e. g., by scarring tissue or possibly even causing blepharitis), given other options, less invasive treatment is preferable. Chalazion removal surgery is performed under local or general anesthesia. Commonly, general anesthesia is administered in children to make sure they stay still and no injury to the eye occurs. Local anesthesia is used in adults and it is applied with a small injection into the eyelid. The discomfort of the injection is minimized with the help of an anesthetic cream, which is applied locally. The chalazion can be removed in two ways, depending on the size of cyst. Relatively small chalazia are removed through a small cut at the back of the eyelid. The surgeon lifts the eyelid to access the back of its surface and makes an incision of approximately 3mm just on top of the chalazion. The lump is then removed, and pressure is applied for a few minutes to stop any oozing of blood that may occur because of the operation. Surgery of small chalazia does not require stitches, as the cut is at the back of the eyelid and therefore the cut cannot be seen, and the cosmetic result is excellent. Larger chalazia are removed through an incision in front of the eyelid. Larger chalazia usually push on the skin of the eyelid, and this is the main reason why doctors prefer removing them this way. The incision is not usually larger than 3mm and it is made on top of the chalazion. The lump is removed and then pressure is applied to the incision to prevent oozing. This type of surgery is closed with very fine stitches. They are hardly visible and are usually removed within a week after the surgery has been performed. Although chalazia are rarely dangerous, it is common to send the chalazion or part of it to a laboratory to screen for cancer. The success rate is in the 77% to 93% range. It may give the same results as surgical treatment (I&C).